Tibetan
ཅིང་ཐེབས་པ། སྔོན་གོམས་དགེ་བའི་བསོད་ནམས་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་ནི་དལ་འབྱོར་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རང་ཅག་རྣམས་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ། མི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་ནམ་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེའི་རྟེན་དང་ལྡན། དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་ཚང་། གང་དུ་ཆོས་དར་བ་དེར་ཆོས་ཚིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་དབུས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས། དེ་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འཕྲད། ཆོས་བྱེད་དབང་རང་ལ་ཡོད། བྱེད་ཐབས་ཤེས་པའི་དུས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་ཡང་དལ་འབྱོར་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཚུལ་ལ་བསམ་གཞིག་གཏོང་དགོས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཐོབ་དཀའ་བ་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། མི་རྟག་པའི་ཚོམས་ལས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའང་དཀའོ། མིར་གྱུར་པ་དང་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པའང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ། དེའི་ཕྱིར་དཔེ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་འདི་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་དེའི་ནང་ན་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། རུ་སྦལ་ཞར་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རླུང་ཡས་ལྡང་བ་དང་མས་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡང་ལ། རུ་སྦལ་ཞར་བ་དེ་ཡང་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཞིང་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མྱུར་བའི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་ག་གཅིག་པ་དེར་རུ་སྦལ་ཞར་བ་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཞིང་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་མགུལ་པ་ཆུད་པར་སྨྲ་ཡི། ལོག་པར་ལྟུང་བ་ལས་ཕྱིར་ཡང་མིར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལོག་པར་ལྷུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མིར་འགྱུར་བ་རབ་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། རྒྱ་མཚོ་གཅིག་གནས་གཉའ་ཤིང་བུག་པ་དང་། །རུས་སྦལ་འཕྲད་པ་བས་ཀྱང་དུད་འགྲོ་ལས། །མི་ཉིད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་བས་མི་དབང་གིས། །དམ་ཆོས་སྤྱོད་པས་དེ་འབྲས་མཆིས་པར་མཛོད། །ཅེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷས་སྤྱོད་འཇུག་ཏུ། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི། བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀའ་གསུངས། །ཞེས་དང་། གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། །འདྲེན་པ་མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞི་བའི་ཆོས་གསུངས་ཐོས་པའང་ཤིན་ཏུ་དཀའ། དལ་འབྱོར་མིར་སྐྱེ་རྙེད་པའང་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བའང་རྟག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། ཞེས་དང་། ཆོས་རྗེ་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་ངག་གི་དབང་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས། མཚོ་དབུས་གཡེངས་པའི་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་རུ། །རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་སྲིད་ཀྱི་ངན་སོང་ལས། །མིར་གྱུར་རྙེད་དཀའ་དེ་བཞིན་རྩིགས་ངོས་ཀྱི། །ཞལ་ཞལ་ལོགས་ལ་སྲན་མ་ཆགས་སྲིད་ཀྱི། །མིར་གྱུར་ན་ཡང་ཡུལ་དབུས་སྐྱེ་བ་དཀོན། །ཨུ་དུམ་ཝ་ར་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་དཀའ་བ། །དེ་བས་ཆོས་ཞུགས་ཡང་དག་ལམ་འཕྲད་དཀོན། །ཁབ་མིག་རས་ཡུགས་ཆུད་པ་དཀའ་བས་ཀྱང་། །ལམ་རྙེད་དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་དཀོན། །མཚོ་གླིང་དག་ནས་ཡིད་བཞིན་རྙེད་པས་ཀྱང་། །ཡང་དག་བླ་མ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་ན། །དེ་དག་བསམ་ལ་བརྩོན་པ་སྒྲུབ་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། དེ་ལྟར་མི་ལུས་ཞེས་སྨོས་ཀྱང་རྣམ་དབྱེ་མང་སྟེ། ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་བསོ་ལས། འདི་ལྟར་མི་ཡི་ལུས་རྙེད་ཙམ་པོ་དང་། །ཁྱད་པར་ཅན་དང་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ། །རིམ་བཞིན་དགེ་སྡིག་མི་ཤེས་ཆོས་མིན་སྤྱོད། །དབང་པོ་ཚང་ཡང་མི་ལུས་ཕལ་པ་སྟེ། །ཡུལ་དབུས་སྐྱེས་ཀྱང་མཐའ་འཁོབ་ཀླ་ཀློ་ཉིད། །ཅེས་དང་། ནམ་མཁའ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་གང་དག་ཆོས་འདི་པ་དག་ཏུ་མ་ཞུགས་པའམ། ཞུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་འདྲེས་མར་སྤྱོད་ཅིང་འདུ་འཛི་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྷུར་ལེན་པས། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་མི་བསྲུན་ཞིང་འཕྱར་བ། ངན་སོང་གསུམ་དུ་འབབ་ཅིང་ངན་འགྲོར་གཞོལ་བའི་ལས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་གཟིགས་ཏེ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་ཐར་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས། དེའི་ཕྱིར་མི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་མི་ལུས་ཙམ་པོ་པ་དང་། །ངལ་གསོ་ལས། བསྟན་ལ་མ་ཞུགས་པ་དང་དགེ་སྡིག་འཆོལ། །ཚེ་འདི་གཉེར་ཞིང་འདུ་འཛིས་རྣམ་པར་གཡེངས། །མི་བསྲུན་འཕྱར་ལ་ཕྱི་མ་རྒྱང་བསྲིངས་ཏེ། །ཐར་པ་མི་གཉེར་དེ་དག་ཆོས་ཐོས་ནའང་། །མཆོག་གི་ལུས་མིན་རང་བཞིན་བར་མ་སྟེ། །སྐབས་འགར་དགེ་ལ་ཅུང་ཟད་སེམས་གཞོལ་ཞིང་། ཕལ་ཆེར་སྡིག་པས་བློ་མིག་ཁེབས་པའི་ཕྱིར། །རྟག་ཙམ་བཟུང་བས་རང་གཞན་ཕན་ཅི་ཡོད། །དེ་དག་ཁྱིམ་པའམ་དགེ་སྦྱོང་གཟུགས་བཟུང་རུང་། །ངན་འགྲོ་རྣམས་ལས་ཅུང་ཟད་འཕགས་པའི་ཕྱིར། །མི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གོང་མ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལས་འཕགས་པ་ནི། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་བདག་ཀྱང་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གཞན་ཡང་དེ་ལ་བསྐུལ་བ་ནི་དལ་འབྱོར་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་སོ། །བསྟོད་དོ། །བསྐུར་རོ། །ཞེས་དང་།
Chinese
总而言之，先前串习的善业力量具足，就是具有闲暇圆满的四种条件。因此，我们脱离了恶趣的痛苦，具有特殊的人身或珍贵人身的所依，五根齐全，在佛法兴盛的地方，拥有被佛法照亮的中央地区，进入了佛陀的教法，遇到了宣讲佛法的善知识，拥有修法的自主权，在这个知道修行方法的时候，也要再三思维这个闲暇是难以获得的。其原因是，用比喻说明难以获得：在《无常品》中说：诸佛薄伽梵出现在世间也很难，获得人身和闲暇圆满也很难。因此，要讲一个比喻：舍利子，譬如整个大地变成一个大海，其中有一个独孔的轭木，还有一只瞎了的乌龟。大海中刮起上风和下风，瞎乌龟每过一百年才出现一次，说瞎乌龟的脖子进入到那个独孔的轭木中是非常快的，但是从堕落处再次变成人却不是这样。因此，堕落者要变成人是非常困难的。如《亲友书》中说：大海一处轭木孔，盲龟相遇较畜生，人身尤难得人王，故应行持正法成果。以及，学师寂天在《入行论》中说：是故薄伽梵，曾说极难得，如海中盲龟，颈入轭木孔。以及，《宝顶经》中说：导师出现极难得，宣说寂静之法极难得，获得闲暇人身极难得，恒常持戒也极难得。以及，法王一切智者大能言自在戒慧说：海中漂浮轭木孔，盲龟颈入或有之
English
In short, having the power of virtuous deeds from previous habits is to possess the four conditions of leisure and endowment. Therefore, we are free from the suffering of the lower realms, possess a special human body or a precious human body as a basis, have all five senses complete, are in a central region illuminated by the Dharma where the Dharma flourishes, have entered the Buddha's teachings, have met a virtuous spiritual friend who teaches the Dharma, and have the autonomy to practice the Dharma. At a time like this when we know how to practice, we must repeatedly contemplate how difficult it is to obtain this leisure and endowment. The reason for this is that it is difficult to obtain, as illustrated by an example: In the chapter on impermanence, it says: It is difficult for the Buddhas, the Bhagavat, to appear in the world, and it is also very difficult to achieve human form and perfect leisure. Therefore, an example should be given: Shariputra, for example, this great earth becomes an ocean, and in it there is a single-holed yoke, and there is also a blind turtle. In that great ocean, winds rise up and down, and that blind turtle emerges once every hundred years. It is said that the blind turtle's neck entering that single-holed yoke is very fast, but it is not like that to become a human again from a fallen state. Therefore, it is very difficult for those who have fallen to become human. As it says in the Letter to a Friend: 'The yoke hole in the ocean, the blind turtle meeting is more difficult than from animals, human form is even more difficult to obtain, O king, therefore practice the true Dharma for its fruit.' And, the teacher Shantideva said in the Bodhisattvacaryāvatāra: 'Therefore, the Bhagavan said that it is extremely difficult to obtain, like a blind turtle in the ocean, its neck entering a yoke hole.' And, in the Sutra Requested by Jewel Crown: 'It is very difficult to see a guide, it is also very difficult to hear the Dharma of peace spoken, it is also very difficult to obtain leisure and a human birth, and it is also very difficult to always keep the precepts.' And, Dharma Lord Omniscient Great Eloquent One, Discipline Wisdom, said: 'A yoke hole floating in the sea, a blind turtle's neck entering may occur.'
Chinese
从恶道中解脱。获得人身如此之难，犹如墙壁上，两面都贴着，豌豆能粘住一样。即使获得了人身，生于中央地区也很难。如同优昙婆罗花在世间出现一样困难。因此，进入佛法，遇到正道也很难。比针眼穿过丝绸更难。即使找到了道路，如法修持也很难。比从海岛中找到如意宝还难。因此，找到真正的上师更难。思考这些，努力修行吧！如是说。虽然说人身，但也有很多差别。全知龙钦饶绛所著的《大圆满心性休息》中说：如此获得人身仅仅是开始，还有殊胜的人身和珍贵的人身。依次是，不知善恶，行非法之事。即使五根齐全，也是普通的人身。即使生于中央地区，也是边地野蛮之人。如是说。在《虚空宝经》中说：众生界中，那些没有进入佛法，或者即使进入了，也行善恶混杂之事，热衷于喧嚣和散乱，身语意不调顺且轻浮，堕入三恶道，趋向恶趣的那些业力之人，也被佛陀的慈悲之光照耀，经过漫长的时间后，具备了解脱的种子。因此，称为殊胜的人身。如是说。仅仅是人身而已。《休息》中说：没有进入佛法，善恶混杂。追求今生，被喧嚣所扰乱。不调顺且轻浮，将后世抛在脑后。不寻求解脱，即使听闻佛法。也不是殊胜的身体，而是自性中等。有时稍微倾向于善，但大多数时候，心眼被罪恶所遮蔽。只是暂时抓住，对自他有什么好处呢？这些人，无论是居家还是穿着僧侣的形象。因为比恶趣稍微殊胜一点。所以被称为殊胜的人身，佛陀如是说。如是说。这样比前者更加殊胜，比那更殊胜的是。《母续》中说：饶益，菩萨们自己也行善，也劝他人行善，这就是暇满的精髓。被一切佛赞叹。赞颂。奉献。如是说。
English
To be liberated from the evil paths. Obtaining a human body is as difficult as a pea sticking to a wall where both sides are plastered. Even if one obtains a human body, it is rare to be born in the central lands. It is as difficult as the appearance of an udumbara flower in the world. Therefore, entering the Dharma and encountering the right path is difficult. It is even more difficult than threading a needle through silk. Even if one finds the path, practicing it properly is difficult. It is even more difficult than finding a wish-fulfilling jewel from an ocean island. Therefore, finding a true lama is even more difficult. Thinking about these, strive to practice! Thus it is said. Although we speak of a human body, there are many distinctions. In the Great Perfection Mind at Rest by Kunkhyen Longchen Rabjam, it says: Thus, merely obtaining a human body is just the beginning, there is also the special human body and the precious human body. In order, not knowing good and evil, engaging in non-Dharmic activities. Even with complete faculties, it is an ordinary human body. Even if born in the central lands, they are barbarian borderlanders. Thus it is said. In the Sutra of the Precious Sky, it says: In the realm of sentient beings, those who have not entered this Dharma, or even if they have entered, engage in a mixture of good and evil, indulging in noise and distraction, whose body, speech, and mind are undisciplined and frivolous, falling into the three evil paths, those with the karma to incline towards the lower realms, are also seen by the light of the sun of the Buddha's compassion, and after a long time, possess the seed of liberation. Therefore, it is called a special human body. Thus it is said. Just a human body. In "Rest," it says: Not entering the Dharma, mixing good and evil. Pursuing this life, distracted by noise. Undisciplined and frivolous, putting the next life far behind. Not seeking liberation, even if they hear the Dharma. It is not a supreme body, but a middling nature. Sometimes slightly inclined towards good, but mostly, the eye of the mind is obscured by sin. Just holding on temporarily, what benefit is there for oneself and others? These people, whether householders or wearing the form of monks. Because they are slightly superior to the evil realms. Therefore, it is called a special human body, thus the Victorious Ones say. Thus it is said. Thus, being more special than the former, and more superior than that is. In the Intermediate Mother, it says: Enricher, those Bodhisattvas who themselves engage in virtue and also encourage others to do so, this is making the essence of leisure and endowment. Praised by all the Buddhas. Praised. Offered. Thus it is said.