Tibetan
རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་དུ་བཤད་དོ། །ཙ་མ་རཿ གཡག ཙ་མཱ་རཱི། འབྲི། བཏྶཿ བེའུ། ཁ་རཿ བོང་བུ་སྟེ་མགྲིན་པའི་བུ་ག་ཡངས་པ་ཅན་ནོ། །ཨ་ཤྭ་ཏ་རཱྀ། བོང་བུ། དེ་ལ། གརྡྡ་བྷཿ སྒྲ་སྒྲོགས། རཱས་བྷཿ སྐད་ཆེན། མིང་གཞན། ཙཀྲཱི་བཏ། བཱ་ན། འཁོར་ལོ་ཅན་དང་། བ་ལེ་ཡཿ སྟོབས་ཕན་ཡང་ཟེར། བེ་གས་རཿ ཤུགས་འགྲོ་སྟེ་དྲེའུ། བ་རཱ་ཧཿ དང་བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་སུ་བྱས་ན། བ་རཱ་ཧཱི། ཕག་པ། བུ། སཱུ་ཀ་རཿ ཕག་གམ་སུ་སྒྲ་ཅན། དེའི་མིང་གཞན། ཤཱུ་ཀ་རཿ གཅང་བྱེད་དམ་གྲམ་ཅན། གྷྲྀཥྚིཿ དགའ་བྱེད། ཀོ་ལཿ ཚན་ཅན། ཀི་རིཿ ཉུག་བྱེད། ཀི་ཊིཿ ས་སློང་། དཾཥྚཱི། མཆེ་བ་ཅན། གྷོ་ཎཱི། འམ། ཎིན྄། སྣ་རིང་། སྟ་བྡྷ་རོ་མན྄། ན་མ། མཱ། སྤུ་ལངས། ཀྲོ་ཌཿ སྙུག་པོ། བྷཱུ་ད་རཿ ས་རློག་ཅེས་སོ། །ཕག་རྒོད་རི་ལ་ཡོད་པ་དང་། མིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་གང་ལའང་མིང་འདི་དག་ཁྱད་པར་མེད་པར་འཇུག་གོ། བི་ཊྩ་ར། རྐྱག་ཟན་ཏེ་གྲོང་ཕག་གོ། མེ་ཌྷྲཿ ལུག ཨེ་ཌཿདང་། ཨེ་ཌ་ཀཿ དང་། ཀཱ། ཉལ་ལྡན་ཏེ་ལུག་གོ། དེ་བཞིན། ཨུ་ར་བྷྲཿ བརླ་སྐྱོད། ཨུ་ར་ཎཿ གཡང་དཀར། ཨུརྞྞཱ་ཡུས྄། སམ། ཡུཿ བལ་ལྡན། མེ་ཥཿ འགྲན་བྱེད། པྲྀཥྞིཿ ཤེལ་སྒོང་། ཞེས་དང་། གཞན། ཧུ་ལུཿ ཧུ་ཌཱཿ བྷེཊཱཿ ཞེས་ཀྱང་འབོད་དོ། །ཨཽ་ར་བྷ་ཀཾ ལུག་གི་ཁྱུ་ཞེས་སོ། །ཨ་ཛཱཿ ར་མ། ཙྪ་ག་ལཿ དང་། ཚག་ལ་ཀཿ གཅོད་བྱེད། ཚཱ་གཿ ཚེ་ཚེ། སྟ་བྷཿ ར། ལ་ལས། ཏུ་བྷཿ ཞེས་བཀླགས། བསྟཿ ཟ་བྱེད། ཨ་ཛཿ མང་འགྲོ། ཞེས་སོ། །ཚཱ་གཱི། ར་མོ། ཨཱ་ཛ་ཀཾ ར་ཁྱུའོ། །ཁྱི་ནི་གཅན་གཟན་གྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་ཀྱང་མི་ལ་བརྟེན་པས་ན་འདིར་བཤད་དེ། ཀུཌྷུ་རཿ ཁྱིའམ་ཟ་བྱེད། ཤྭཱ། དང་། ཤྭན྄། དང་། ཤྭ་ནཿ དང་། ཤྭཱ་ན། ཁྱི། ཤུ་ན་ཀཿ ཞེའུ། བྷ་ཥ་ཀཿཟུག་བྱེད། ཀཽ་ལེ་ཡ་ཀཿ ཁྱིམ་སྐྱེས། སཱ་ར་མེ་ཡཿ ས་ར་མཱའི་བུ། ཀུརྐུ་རཿ གཅོད་བྱེད། མྲྀ་ག་དཾ་ཤ་ཀཿ རི་དྭགས་ཟ་བྱེད། ཞེས་སོ། །ཨ་ལརྐྐཿ ཁྱི་སྨྱོན། བི་ཤྭ་ཀ་དྲུཿ ཤ་ཁྱི་སྟེ་རྔོན་ལ་བསླབ་པའི་ཁྱིའོ། །ཁྱི་མོའི་མིང་། སར་མཱ། ཁྱི་མོ། ཤུ་ནཱི། ཞེའུ་མོ། ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་གོང་དུ་སོ་སོའི་སྡེར་སྨྲོས་པའི་བྱ་གག་དང་སྤྲེའུ་བྱི་ལ་སོགས་ཀྱང་མིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་རྣམས་ཀྱང་འདིར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེར་མ་ཟད་བྱ་དང་རི་ དྭགས་སོགས་ཁྱིམ་དུ་གསོས་པ་སྤྱིའི་མིང་། ཙྪི་ཀཿ ཁྱིམ་གསོས། གྲྀ་ཧྱ་ཀཿ ཁྱིམ་གནས་སམ་བདག་བཟུང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དུད་འགྲོའི་སྡེ་ཚན་ལས། རྒྱ་མཚོ་ལ་གནས་པ་ཆུ་སྲིན་སོགས་འགའ་ཞིག་དང
Chinese
关于珍宝的解说。 ཙ་མ་རཿ（tsa ma ra，牦牛）。ཙ་མཱ་རཱི།（tsa mA rI，母牦牛）。བཏྶཿ（batsa，小牛）。ཁ་རཿ（kha ra，驴），即颈部孔隙宽大的动物。ཨ་ཤྭ་ཏ་རཱྀ།（a shwa ta rI，母驴）。དེ་ལ། གརྡྡ་བྷཿ（garddha bha，叫声洪亮）。རཱས་བྷཿ（rAs bha，声音大）。别名。ཙཀྲཱི་བཏ། བཱ་ན།（tsakrI bata，bA na，具有轮子）和。བ་ལེ་ཡཿ（ba le ya，力量有益）也这样说。བེ་གས་རཿ（be gaH ra，快速行走），即骡子。བ་རཱ་ཧཿ（ba rA ha，猪）。 如果作为女性的标志，则为བ་རཱ་ཧཱི།（ba rA hI，母猪）。བུ། སཱུ་ཀ་རཿ（sU ka ra，猪或具有苏的声音）。它的别名。ཤཱུ་ཀ་རཿ（ShU ka ra，清洁者或具有尖端）。གྷྲྀཥྚིཿ（ghRiShTi，令人愉快）。ཀོ་ལཿ（ko la，具有牙齿）。ཀི་རིཿ（ki ri，挖掘者）。ཀི་ཊིཿ（ki Ti，挖掘土地）。དཾཥྚཱི།（daMShTI，具有獠牙）。གྷོ་ཎཱི།（ghoNI，或NI~N，长鼻子）。སྟ་བྡྷ་རོ་མན྄། ན་མ། མཱ།（sta bdha ro man，na ma，mA，竖立的毛发）。ཀྲོ་ཌཿ（kro Da，鼻子）。བྷཱུ་ད་རཿ（bhU da ra，挖掘土地）等。野猪在山上，以及人所驯养的猪，这些名称都可以无差别地使用。བི་ཊྩ་ར།（biTtsa ra，粪便食用者），即家猪。མེ་ཌྷྲཿ（meDhra，绵羊）。ཨེ་ཌཿ（e Da）和。ཨེ་ཌ་ཀཿ（e Da ka）和。ཀཱ།（kA，睡眠者），即绵羊。同样。ཨུ་ར་བྷྲཿ（u ra bhra，移动大腿）。ཨུ་ར་ཎཿ（u ra Na，白色的羊毛）。ཨུརྞྞཱ་ཡུས྄། སམ། ཡཿ（urNNA yus，saM，yu，具有羊毛）。མེ་ཥཿ（me Sha，竞争者）。པྲྀཥྞིཿ（pRiShNi，彩色的鸡蛋）。等等。此外。ཧུ་ལུཿ（hu lu）。ཧུ་ཌཱཿ（hu DA）。བྷེཊཱཿ（bhe TA）也这样称呼。ཨཽ་ར་བྷ་ཀཾ（au ra bha kaM，羊群）等。ཨ་ཛཱཿ（a dzA，山羊）。ཙྪ་ག་ལཿ（tstsha ga la）和。ཚག་ལ་ཀཿ（tshag la ka，切割者）。ཚཱ་གཿ（tshA ga，切切）。སྟ་བྷཿ（sta bha，ra）。ལ་ལས། ཏུ་བྷཿ（la las，tu bha）这样读。བསྟཿ（basta，食用者）。ཨ་ཛཿ（a dza，多行走）等等。ཚཱ་གཱི།（tshA gI，母山羊）。ཨཱ་ཛ་ཀཾ（Adza kaM，山羊群）。狗虽然属于野兽的种类，但因为它依赖于人，所以在这里叙述。ཀུཌྷུ་རཿ（ku Dhura，狗或食用者）。ཤྭཱ།（ShWA）和。ཤྭན྄།（Shwan）和。ཤྭ་ནཿ（Shwa na）和。ཤྭཱ་ན།（ShWA na，狗）。ཤུ་ན་ཀཿ（shu na ka，小狗）。བྷ་ཥ་ཀཿ（bha Sha ka，吠叫者）。ཀཽ་ལེ་ཡ་ཀཿ（kau le ya ka，家养的）。སཱ་ར་མེ་ཡཿ（sA ra me ya，萨拉玛之子）。ཀུརྐུ་རཿ（kur ku ra，切割者）。མྲྀ་ག་དཾ་ཤ་ཀཿ（mRi ga daM sha ka，食用野生动物）等等。ཨ་ལརྐྐཿ（a larka，疯狗）。བི་ཤྭ་ཀ་དྲུཿ（bi Shwa ka dru，肉狗），即训练用于狩猎的狗。母狗的名字。སར་མཱ།（sar mA，母狗）。ཤུ་ནཱི།（shu nI，小母狗）等等。此外，前面在各自的类别中提到的乌鸦、猴子、猫等，人所驯养的那些也应在此了解。不仅如此，鸟类和 野生动物等在家中饲养的，总的名称为。ཙྪི་ཀཿ（tstshi ka，家养的）。གྲྀ་ཧྱ་ཀཿ（gRi hya ka，住在家里或被占有）等。像这样，在畜生类别中，居住在海洋中的鳄鱼等一些动物，以及
English
Explanation about precious things. Tsama Ra: Yak. Tsāmārī: Female yak. Batsa: Calf. Khara: Donkey, that is, an animal with a wide neck opening. Ashwatarī: Female donkey. There, Garddabha: Loud sound. Rāsabha: Loud voice. Another name. Chakrī Bata, Bāna: Having a wheel, and Bale Ya: Also said to be beneficial for strength. Bega Ra: Fast moving, that is, mule. Varāha: And if made as a female symbol, Varāhī: Pig. Bu. Sūkara: Pig or having the sound of Su. Another name for it. Shūkara: Cleaner or having a tip. Ghṛṣṭi: Delightful. Kola: Having teeth. Kiri: Digger. Kiṭi: Digging the earth. Daṃṣṭī: Having fangs. Ghoṇī, or Ṇiṉ: Long nose. Stabdh রোman, Na Ma, Mā: Erect hair. Kroḍa: Nose. Bhūda Ra: Said to be digging the earth, etc. Wild pigs are in the mountains, and these names can be used without distinction for any pigs that are tamed by humans. Biṭtsa Ra: Dung eater, that is, domestic pig. Meḍhra: Sheep. Eḍa and. Eḍa Ka and. Kā: Sleeper, that is, sheep. Similarly. Urabhra: Moving thighs. Uraṇa: White wool. Ūrṇāyus, Saṃ, Yu: Having wool. Meṣa: Competitor. Pṛṣṇi: Colored egg. And so on. In addition. Hulu. Huḍā. Bheṭā are also called. Aurbhakaṃ: Flock of sheep, etc. Ajā: Goat. Tstsha Gala and. Tshag La Ka: Cutter. Tshāga: Tshe Tshe. Stabha, Ra. La Las, Tu Bha: Read like this. Basta: Eater. A Dza: Many walks, etc. Tshāgī: Female goat. Ādzakaṃ: Flock of goats. Although dogs belong to the category of wild animals, they are discussed here because they depend on humans. Kuḍhura: Dog or eater. Shwā and. Shwan and. Shwa Na and. Shwā Na: Dog. Shuna Ka: Puppy. Bhaṣaka: Barker. Kaule Yaka: Domestic. Sārameya: Son of Sarama. Kurkura: Cutter. Mṛgadaṃshaka: Eater of wild animals, etc. Alarka: Mad dog. Bishwa Ka Dru: Meat dog, that is, dogs trained for hunting. Name of the female dog. Sarma: Female dog. Shunī: Little female dog, etc. Furthermore, the crows, monkeys, cats, etc. mentioned earlier in their respective categories, those tamed by humans should also be understood here. Not only that, birds and Wild animals, etc. raised in the home, the general name is. Tstshi Ka: Domestic. Gṛhyaka: Living at home or possessed, etc. Like this, in the category of livestock, some animals such as crocodiles living in the ocean, and