Tibetan
སྒྲུབ་པའོ། །དེའི་དམིགས་བསལ་སྐྱེས་པའི་རྟགས་ས་ཁིའི་སྒྲ་ལ། བོད་སི་མིན་པའི་སི་ཌཱ་རུ་བསྒྱུར་བ་སོགས་སྒེར་ཆོས་ལྔ་ཡོད་པ་སོགས་འདི་འདྲའི་དམིགས་བསལ་དུ་མ་ཡོད་དོ། །གཞན་ཨཱི་ཨཱུ་སོགས་དབྱངས་མཐའ་རྣམས་ལ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་རྣམས་སྒྲ་གཞུང་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་སྤྱིར་རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་ཚུལ་མཚོན་བྱེད་ཙམ་བརྗོད་ཀྱི་མཐའ་དག་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ཚུལ་བཞིན་མ་བསླབ་པར་ངག་ཉུང་དུས་འདོམས་པར་མི་ནུས་སོ། །བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་དབྱངས་མཐའ་ཅན་ཨ་ཐུང་མཐའ་ཅན་གངྒ་ལ་མཚོན་ན། དེ་བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་སུ་མཚོན་པ་ལ་ཐོག་མར་ཨཱ་པ྄་སྦྱིན་དགོས་པས་ཨ་ཐུང་གི་མཐའ་ཅན་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་། །གངྒཱ། ཆུ་ཡི་མིང་དེའི་མཐར་རྣམ་དབྱེ་བྱིན་པའི་ཛ་ཤ་ཊཱ་རྣམས་ང་རྣམས་དབྱི་ཞིང་ང་སིའི་ཨི་དབྱི། སྒེར་གྱི་མདོ་ལྔ་སྟེ། སི་དབྱི། ཨཽ་ཨི་རུ་བསྒྱུར། བོད་སི་ཨི་རུ་བསྒྱུར། ཊ་ཨོ་ས་ཕ་རོལ་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ། ང་འགྲོ་བ་བཞི་ལ་ཡཊ྄་ཨ་ག་མ་སྟེར། ཊ་གནས་དོན་ཏེ་ཕྱིས། ཐུན་མོང་གི་མདོ་ཨཱམ྄་ལ་ནུཊ྄། ནཱམ྄་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ། ཨས྄་དང་ཨིས྄་དང་ནཱི་ཡི་མཐའི་རྣམ་དབྱེ་བདུན་པའི་རི་ཨཱ་མ྄་དུ་འགྱུར་བ་དང་གསུམ་སྟེ་མདོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པས། གངྒཱ། ཆུ་བོ། གངྒེ། གངྒཱཿ གངྒཱཾ། གངྒེ། གངྒཱཿ གངྒཡཱ། གངྒཱ་བྷྱཾ། གངྒཱ་བྷིཿ གངྒཱ་ཡཻ། གངྒཱ་བྷྱཾ། གངྒཱ་བྷྱཿ གངྒཱ་ཡཱཿ གངྒཱ་བྷྱཱཾ། གངྒཱ་བྷྱཿ གངྒཱ་ཡཱཿ གངྒཱ་ཡོཿ གངྒཱ་ནཱཾ། གངྒཱ་ཡཾ། གངྒཱ་ཡོཿ གངྒཱ་སུཿ ཧེ་གངྒཱེ། ཧེ་གངྒེ། ཧེ་གངྒཱཿ ཞེས་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཨི་ཨུའི་མཐའ་ཅན་ལ། ང་འགྲོ་བ་བཞི་ལ་ཨ་ཊ་སྟེར། ངི་ཨཱམ་དུ་ཡང་ན་བསྒྱུར་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་གཞན་སྐྱེས་པའི་རྟགས་ཨི་ཨུ་དང་འདྲ་བ་སོགས་སྒྲ་ གཞུང་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མ་ནིང་ཨ་ཐུང་གི་མཐའ་ཅན་ལ་སྒེར་ཆོས། སི་ཨམ྄་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་བོད་སི་ལ་མིན་ནོ། །ཨ་མ་ཤས྄་དག་གི་ཨ་དབྱི། ཨཽ་ཨཱི། ཛས྄་ཤས྄་དག་ཤི་རུ་བསྒྱུར། ཤི་ཕ་རོལ་ལ་རྟགས་མཐའ་མཐར་གནས་བཞི་དང་ང་སོགས་ལྔ་པ་རྣམས་མིན་པར་དབྱངས་མཐར་ནུམ྄་སྟེར། ཨུ་མ་རྗེས་འབྲེལ་དབྱི། ཤ་ཕྱིས་པའི་ཨི་ལ་དྲངས། ཤི་ཕ་རོལ་གྱི་ན་མཐའི་སྔ་མ་རིང་། ཊཱ་ཕན་ཆད་སྐྱེས་པའི་ཨ་ཐུང་དང་འདྲ་བས། ཀུ་ལཾ། རིགས། ཀུ་ལེ། ཀུ་ལཱ་ནི། ཀུ་ལཾ། ཀུ་ལེ། ཀུ་ལཱ་ནི།ཀུ་ལེན། ཀུ་ལཱ་བྷྱཱཾ། ཀུ་ལཻཿ ཀུ་ལཱ་ཡཿ ཀུ་ལ་བྷྱཱཾ། ཀུ་ལེ་བྷྱཿ ཀུ་ལཱཏ྄། ཀུ་ལ་སྱ། ཀུ་ལ་ཡོ། ཀུ་ལཱ་ནཱཾ། ཀུ་ལེ། ཀུ་ལེ་ཥུ། ཧེ་ཀུ་ལ། ཞེས་སོ། །ག
Chinese
修习也。其特殊生起的标志，如ས་ཁིའི་的语音，在藏文中转写为སི་མིན་པའི་སི་ཌཱ་等，有五种个人规则等，像这样有很多特殊之处。此外，ཨཱི་ཨཱུ་等元音结尾的词，各自的特点略有不同，这些都应在语音学书籍中了解。这里只是为了表示一般情况下添加 विभक्ति 的方式，不可能像语法书籍那样全部学习，在词语少的时候难以教授。女性的标志，以元音结尾或以短音ཨ་结尾的词，比如གངྒ་，要将其表示为女性的标志，首先需要添加ཨཱ་པ྄་，因此不会出现以短音ཨ་结尾的情况。གངྒཱ།，河流的名字，在其后添加 विभक्ति ཛ་ཤ་ཊཱ་等时，将ང་等去掉，ང་སིའི་的ཨི་变为དབྱི།，有五个个人规则，སི་变为དབྱི།，ཨཽ་变为ཨི་。藏文的སི་变为ཨི་。ཊ་变为ཨོ་，在后面的词中，标志结尾为ཨེ།。对于ང་的四个变化，给予ཡཊ྄་ཨ་ག་མ་。ཊ་表示处所意义，因此去除。共同的规则，对于ཨཱམ྄་添加ནུཊ྄.。对于ནཱམ྄་，标志结尾为ཨེ།。对于ཨས྄་和ཨིས྄་以及ནཱི་的结尾，第七 विभक्ति的རི་变为ཨཱ་མ྄་，共有三种变化，通过八个规则来修习，因此：གངྒཱ།，河流。གངྒེ། གངྒཱཿ གངྒཱཾ། གངྒེ། གངྒཱཿ གངྒཡཱ། གངྒཱ་བྷྱཾ། གངྒཱ་བྷིཿ གངྒཱ་ཡཻ། གངྒཱ་བྷྱཾ། གངྒཱ་བྷྱཿ གངྒཱ་ཡཱཿ གངྒཱ་བྷྱཱཾ། གངྒཱ་བྷྱཿ གངྒཱ་ཡཱཿ གངྒཱ་ཡོཿ གངྒཱ་ནཱཾ། གངྒཱ་ཡཾ། གངྒཱ་ཡོཿ གངྒཱ་སུཿ ཧེ་གངྒཱེ། ཧེ་གངྒེ། ཧེ་གངྒཱཿ，这样完成。此外，对于以ཨི་ཨུའི་结尾的词，对于ང་的四个变化，给予ཨ་ཊ་。ངི་变为ཨཱམ་，或者只是改变，除此之外，与男性的标志ཨི་ཨུ་相同等，应从语音学书籍中了解。对于中性词，以短音ཨ་结尾的词，有个人规则。སི་变为ཨམ྄་等，但在藏文中སི་不是。ཨ་མ་ཤས྄་等的ཨ་变为དབྱི།。ཨཽ་变为ཨཱི།。ཛས྄་ཤས྄་等变为ཤི་。ཤི་在后面的词中，标志结尾位于最后四个位置，以及ང་等第五个位置，而不是元音结尾，给予ནུམ྄་。ཨུ་与后面的词相关联变为དབྱི།。去除ཤ་，引导至ཨི་。ཤི་后面的ན་结尾的前一个音变长。ཊཱ་之后与男性的短音ཨ་相同，因此：ཀུ་ལཾ།，种姓。ཀུ་ལེ། ཀུ་ལཱ་ནི། ཀུ་ལཾ། ཀུ་ལེ། ཀུ་ལཱ་ནི།ཀུ་ལེན། ཀུ་ལཱ་བྷྱཱཾ། ཀུ་ལཻཿ ཀུ་ལཱ་ཡཿ ཀུ་ལ་བྷྱཱཾ། ཀུ་ལེ་བྷྱཿ ཀུ་ལཱཏ྄། ཀུ་ལ་སྱ། ཀུ་ལ་ཡོ། ཀུ་ལཱ་ནཱཾ། ཀུ་ལེ། ཀུ་ལེ་ཥུ། ཧེ་ཀུ་ལ།，等等。
English
Practice also. Its special arising signs, such as the sound ofས་ཁིའི་, are transliterated into Tibetan as སི་མིན་པའི་སི་ཌཱ་, etc., and there are five personal rules, etc. There are many such special features. In addition, the vowel endings such as ཨཱི་ཨཱུ་ have slight differences, which should be understood in phonetics books. Here, it is only to show the general way of adding विभक्ति, and it is impossible to learn all of them like grammar books. It is difficult to teach when there are few words. The sign of the feminine, words ending in vowels or short ཨ་, such as གངྒ་, to represent it as a feminine sign, you must first add ཨཱ་པ྄་, so there will be no case of ending with a short ཨ་. གངྒཱ།, the name of the river, when adding विभक्ति ཛ་ཤ་ཊཱ་ etc. after it, remove ང་ etc., and change ཨི་ of ང་སིའི་ to དབྱི།, there are five personal rules, སི་ becomes དབྱི།, ཨཽ་ becomes ཨི་. The Tibetan སི་ becomes ཨི་. ཊ་ becomes ཨོ་, in the following words, the sign ending is ཨེ།. For the four changes of ང་, give ཡཊ྄་ཨ་ག་མ་. ཊ་ means the meaning of place, so remove it. The common rule, for ཨཱམ྄་ add ནུཊ྄.. For ནཱམ྄་, the sign ending is ཨེ།. For the endings of ཨས྄་ and ཨིས྄་ and ནཱི་, the seventh विभक्ति རི་ becomes ཨཱ་མ྄་, there are three changes in total, practiced through eight rules, therefore: གངྒཱ།, river. གངྒེ། གངྒཱཿ གངྒཱཾ། གངྒེ། གངྒཱཿ གངྒཡཱ། གངྒཱ་བྷྱཾ། གངྒཱ་བྷིཿ གངྒཱ་ཡཻ། གངྒཱ་བྷྱཾ། གངྒཱ་བྷྱཿ གངྒཱ་ཡཱཿ གངྒཱ་བྷྱཱཾ། གངྒཱ་བྷྱཿ གངྒཱ་ཡཱཿ གངྒཱ་ཡོཿ གངྒཱ་ནཱཾ། གངྒཱ་ཡཾ། གངྒཱ་ཡོཿ གངྒཱ་སུཿ ཧེ་གངྒཱེ། ཧེ་གངྒེ། ཧེ་གངྒཱཿ, thus completed. In addition, for words ending in ཨི་ཨུའི་, for the four changes of ང་, give ཨ་ཊ་. ངི་ becomes ཨཱམ་, or just change, other than that, it is the same as the masculine signs ཨི་ཨུ་, etc., which should be understood from phonetics books. For neuter words, words ending in short ཨ་, there are personal rules. སི་ becomes ཨམ྄་ etc., but in Tibetan སི་ is not. The ཨ་ of ཨ་མ་ཤས྄་ etc. becomes དབྱི།. ཨཽ་ becomes ཨཱི།. ཛས྄་ཤས྄་ etc. become ཤི་. ཤི་ in the following words, the sign ending is located in the last four positions, and the fifth position such as ང་, instead of vowel endings, give ནུམ྄་. ཨུ་ is related to the following word and becomes དབྱི།. Remove ཤ་, and guide to ཨི་. The previous sound of the ན་ ending after ཤི་ becomes long. After ཊཱ་, it is the same as the masculine short ཨ་, therefore: ཀུ་ལཾ།, caste. ཀུ་ལེ། ཀུ་ལཱ་ནི། ཀུ་ལཾ། ཀུ་ལེ། ཀུ་ལཱ་ནི།ཀུ་ལེན། ཀུ་ལཱ་བྷྱཱཾ། ཀུ་ལཻཿ ཀུ་ལཱ་ཡཿ ཀུ་ལ་བྷྱཱཾ། ཀུ་ལེ་བྷྱཿ ཀུ་ལཱཏ྄། ཀུ་ལ་སྱ། ཀུ་ལ་ཡོ། ཀུ་ལཱ་ནཱཾ། ཀུ་ལེ། ཀུ་ལེ་ཥུ། ཧེ་ཀུ་ལ།, and so on.