Tibetan
ཅས་པའི་ཤེས་པ། ཨ་ནཱ་སྲ་བ་ཛྙཱ་ནཾ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ། ཞེས་སོ། ༈ །མཁས་པའི་གནས་བཞི་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མིང་། པྲ་ཏཱི་ཏྱ་ས་མུ་སྦཱད། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ། ཨ་སྨི་སཾ་ཏཱི་དཾ་བྷ་བ་ཏི། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་། ཨ་སྱོཏྤ་དཱ་དི་ད་མུཏྤ་ཏྱེ་ཏེ། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ། དེ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། ཨ་བིདྱཱ། མ་རིག་པ། སཾ་སྐཱ་རཿ འདུ་བྱེད། བི་ཛྙཱ་ནཾ། རྣམ་ཤེས། ནཱ་མ་རཱུ་པཾ། མིང་གཟུགས། ཥ་ཌཱ་ཡ་ཏ་ནཾ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག སྤཪྴཿ རེག་པ། བེ་ད་ནཱ། ཚོར་བ། ཏྲིཥྞཱ། སྲེད་པ། ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ། ལེན་པ། བྷ་བཿ སྲིད་པ། ཛཱ་ཏིཿ སྐྱེ་བ། ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ། རྒ་ཤི་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་། ཤོ་ཀཿ མྱ་ངན། པ་རི་དེ་བཿ སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ། དུཿཁཾ། སྡུག་བསྔལ། བ། དཽ་རྨྱན་སྱཾ། ཡིད་མི་བདེ་བ། ཨུ་པཱ་ཡཱ་སཿ འཁྲུག་པ་ཞེས་སོ། །མཁས་བྱའི་གནས་ལྔ་པ་གནས་གནས་མིན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའི་མིང་ལ། སྠཱ་ནཱ་སྠཱ་ན། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ། སཔྟ་པ་ར་ཏནྟྲ། གཞན་དབང་བདུན། ༈ །གནས་དང་གནས་མིན་གྱི་ཚུལ་མཐའ་དག་ཤེས་པར་བྱེད་པ། རིག་པའི་གནས་ལྔའི་སྐོར་ལས། གནས་ལྔ་རིག་པ། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཤིལྤ་ཀརྨ་སྠཱ་བིདྱཱ། བཟོའི་གནས་ཀྱི་རིག་པ། ཙི་ཀིཏྶ་བིདྱཱ། གསོ་བའི་རིག་པ། ཤབྡ་བིདྱཱ། སྒྲའི་རིག་པ། ཧེ་ཏུ་བིདྷྱཱ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པའམ། པྲ་མཱ་ཎ་བིདྱཱ། ཚད་མའི་རིག་པ། ཨཱདྷྱཱ་ཎ་བིདྱཱ། ནང་གི་རིག་པའོ། །དེ་རྣམས་སྤྱིའི་མིང་དུ། བིདྱཱ། རིག་པའི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །སྡོམ་ནི། ལྔ་རིག་བཟོ་ཡི་བྱེ་བྲག་ལ། ཡིག་མཁན་རི་མོ་ལྷ་བཟོ་ཚོན། །ཐིག་ཚོས་ནོར་བུ་ཕྲེང་བརྒྱུད་མཁན། །ཐག་ཚེམ་ཀོ་ལྤགས་ལྷྭམ་ཤིང་རྟ། །ཤིང་བཟོ་རྫ་འབྲེག་མགར་རྡོ་བཟོ། །སྒྱུ་རྩལ་རིག་གནས་རིག་བྱེད་བརྟག ཟློས་གར་སྐར་རྩིས་རྒྱུ་མཚན་དཔྱད། །འཚོ་ཚིས་ཞིང་ལས་ཕྱུགས་སྐྱོང་ཟས། །ཚོད་རྩེད་ལུགས་དང་གཡུལ་འགྱེད་གཟིངས། །ཞེས་པ་ལྟར། ལྔ་རིག་གི་དང་པོ་བཟོ་གནས་ལ། ཀ་རུཿ བཟོ། ཀཱ་རུཿ བཟོ་མཁན། ཤིལྤཾ། བཟོ། ཤིལྤཱི། བཟོ་བོ། དེ་གཉིས་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་བཟོ་གནས་སྤྱི་ལ་འཇུག ཤྲེ་ཎིཿ བཟོ་བོའི་ཚོགས། བཟོ་བོའི་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་མིང་། ཀུ་ལ་ཀཿ རིགས་ཅན། ཀུ་ལི་ཀཿ རིགས་ལྟོས། ཀུ་ལ་ཤྲེཥྛཱི། རིགས་གཙོ་ཞེས་སོ། །དེའི་བྱེ་བྲག །ཡིག་མཁན་གྱི་མིང་། ལི་པི་ཀ་རཿ ཡིག་མཁན། ཨཀྵ་ར་ཙ་ཎཿ ཡི་གེ་པ། ཨཀྵ་ར་ཙུཉྩུཿ དྲུང་ཡིག་པ། ལེ་ཁ་ཀཿ བྲིས་མཁན། མཽ
Chinese
ཅས་པའི་ཤེས་པ། 阿那娑ravajnanam（梵文天城体，Anāsravajñānam，阿那娑ravajnanam，无漏智）。 ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ། ཞེས་སོ། །༈ །མཁས་པའི་གནས་བཞི་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མིང་། Pratiityasamutpaada（梵文天城体，Pratītyasamutpāda，Pratiityasamutpaada，缘起）。 རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ། Asmin sati idam bhavati（梵文天城体，Asmin sati idaṃ bhavati，Asmin sati idam bhavati，此有故彼有）。 འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་། Asyotpādād idam utpadyate（梵文天城体，Asyotpādād idam utpadyate，Asyotpādād idam utpadyate，此生故彼生）。 འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ། དེ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། Avidyaa（梵文天城体，Avidyā，Avidyā，无明）。 མ་རིག་པ། Samskaaraah（梵文天城体，Saṃskāraḥ，Samskaaraah，行）。 འདུ་བྱེད། Vijnaanam（梵文天城体，Vijñānaṃ，Vijnaanam，识）。 རྣམ་ཤེས། Naamaruupam（梵文天城体，Nāmarūpaṃ，Naamaruupam，名色）。 མིང་གཟུགས། Sadaayatanam（梵文天城体，Ṣaḍāyatanaṃ，Sadaayatanam，六处）。 སྐྱེ་མཆེད་དྲུག Sparsha（梵文天城体，Sparśa，Sparsha，触）。 སྤཪྴཿ རེག་པ། Vedanaa（梵文天城体，Vedanā，Vedanaa，受）。 ཚོར་བ། Trishnaa（梵文天城体，Tṛṣṇā，Trishnaa，爱）。 སྲེད་པ། Upaadaanam（梵文天城体，Upādānaṃ，Upaadaanam，取）。 ལེན་པ། Bhava（梵文天城体，Bhava，Bhava，有）。 སྲིད་པ། Jaati（梵文天城体，Jāti，Jaati，生）。 སྐྱེ་བ། Jaraamaranam（梵文天城体，Jarāmaraṇaṃ，Jaraamaranam，老死）。 ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ། རྒ་ཤི་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་། Shokah（梵文天城体，Śokaḥ，Shokah，忧）。 ཤོ་ཀཿ མྱ་ངན། Paridevah（梵文天城体，Paridevaḥ，Paridevah，悲）。 པ་རི་དེ་བཿ སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ། Duhkham（梵文天城体，Duḥkhaṃ，Duhkham，苦）。 དུཿཁཾ། སྡུག་བསྔལ། བ། Daurmanasyam（梵文天城体，Daurmanasyaṃ，Daurmanasyam，忧恼）。 དཽ་རྨྱན་སྱཾ། ཡིད་མི་བདེ་བ། Upaayaasah（梵文天城体，Upāyāsaḥ，Upaayaasah，愁）。 ཨུ་པཱ་ཡཱ་སཿ འཁྲུག་པ་ཞེས་སོ། །མཁས་བྱའི་གནས་ལྔ་པ་གནས་གནས་མིན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའི་མིང་ལ། Sthaanaasthaana（梵文天城体，Sthānāsthāna，Sthaanaasthaana，是处非处）。 གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ། Sapta paratantra（梵文天城体，Sapta paratantra，Sapta paratantra，七他性）。 སཔྟ་པ་ར་ཏནྟྲ། གཞན་དབང་བདུན། ༈ །གནས་དང་གནས་མིན་གྱི་ཚུལ་མཐའ་དག་ཤེས་པར་བྱེད་པ། རིག་པའི་གནས་ལྔའི་སྐོར་ལས། གནས་ལྔ་རིག་པ། དེ་ལ་དབྱེ་ན། Shilpakarmasthaa vidyaa（梵文天城体，Śilpakarmasthā vidyā，Shilpakarmasthaa vidyaa，工巧明）。 བཟོའི་གནས་ཀྱི་རིག་པ། Chikitsaa vidyaa（梵文天城体，Cikitsā vidyā，Chikitsaa vidyaa，医方明）。 གསོ་བའི་རིག་པ། Shabda vidyaa（梵文天城体，Śabda vidyā，Shabda vidyaa，声明）。 སྒྲའི་རིག་པ། Hetu vidhyaa（梵文天城体，Hetu vidhyā，Hetu vidhyaa，因明）。 གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པའམ། Pramaana vidyaa（梵文天城体，Pramāṇa vidyā，Pramaana vidyaa，量明）。 ཚད་མའི་རིག་པ། Aadhyaana vidyaa（梵文天城体，Ādhyāna vidyā，Aadhyaana vidyaa，内明）。 ནང་གི་རིག་པའོ། །དེ་རྣམས་སྤྱིའི་མིང་དུ། Vidyaa（梵文天城体，Vidyā，Vidyaa，明）。 བིདྱཱ། རིག་པའི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །སྡོམ་ནི། ལྔ་རིག་བཟོ་ཡི་བྱེ་བྲག་ལ། ཡིག་མཁན་རི་མོ་ལྷ་བཟོ་ཚོན། །ཐིག་ཚོས་ནོར་བུ་ཕྲེང་བརྒྱུད་མཁན། །ཐག་ཚེམ་ཀོ་ལྤགས་ལྷྭམ་ཤིང་རྟ། །ཤིང་བཟོ་རྫ་འབྲེག་མགར་རྡོ་བཟོ། །སྒྱུ་རྩལ་རིག་གནས་རིག་བྱེད་བརྟག ཟློས་གར་སྐར་རྩིས་རྒྱུ་མཚན་དཔྱད། །འཚོ་ཚིས་ཞིང་ལས་ཕྱུགས་སྐྱོང་ཟས། །ཚོད་རྩེད་ལུགས་དང་གཡུལ་འགྱེད་གཟིངས། །ཞེས་པ་ལྟར། ལྔ་རིག་གི་དང་པོ་བཟོ་གནས་ལ། Karuh（梵文天城体，Karuḥ，Karuh，工）。 ཀ་རུཿ བཟོ། Kaaruh（梵文天城体，Kāruḥ，Kaaruh，工匠）。 ཀཱ་རུཿ བཟོ་མཁན། Shilpam（梵文天城体，Śilpaṃ，Shilpam，工艺）。 ཤིལྤཾ། བཟོ། Shilpii（梵文天城体，Śilpī，Shilpii，工匠）。 ཤིལྤཱི། བཟོ་བོ། དེ་གཉིས་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་བཟོ་གནས་སྤྱི་ལ་འཇུག Shreniih（梵文天城体，Śreṇiḥ，Shreniih，行会）。 ཤྲེ་ཎིཿ བཟོ་བོའི་ཚོགས། བཟོ་བོའི་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་མིང་། Kulakah（梵文天城体，Kulakaḥ，Kulakah，族人）。 ཀུ་ལ་ཀཿ རིགས་ཅན། Kulikah（梵文天城体，Kulikaḥ，Kulikah，族人）。 ཀུ་ལི་ཀཿ རིགས་ལྟོས། Kulashreshthii（梵文天城体，Kulaśreṣṭhī，Kulashreshthii，族长）。 ཀུ་ལ་ཤྲེཥྛཱི། རིགས་གཙོ་ཞེས་སོ། །དེའི་བྱེ་བྲག །ཡིག་མཁན་གྱི་མིང་། Lipikarah（梵文天城体，Lipikaraḥ，Lipikarah，书写员）。 ལི་པི་ཀ་རཿ ཡིག་མཁན། Aksharacanah（梵文天城体，Akṣaracaṇaḥ，Aksharacanah，识字者）。 ཨཀྵ་ར་ཙ་ཎཿ ཡི་གེ་པ། Aksharacuncu（梵文天城体，Akṣaracuñcu，Aksharacuncu，文书）。 ཨཀྵ་ར་ཙུཉྩུཿ དྲུང་ཡིག་པ། Lekhakah（梵文天城体，Lekhakaḥ，Lekhakah，书写者）。 ལེ་ཁ་ཀཿ བྲིས་མཁན། མཽ
English
Jesa's knowledge. Anāsravajñānam (Sanskrit, Anāsravajñānam, Anāsravajñānam, knowledge without outflows). It is called knowledge without outflows. ༈ The fourth topic of the learned, the name of dependent origination. Pratītyasamutpāda (Sanskrit, Pratītyasamutpāda, Pratītyasamutpāda, dependent origination). Dependent arising. Asmin sati idaṃ bhavati (Sanskrit, Asmin sati idaṃ bhavati, Asmin sati idam bhavati, when this exists, that arises). When this exists, that arises. Asyotpādād idam utpadyate (Sanskrit, Asyotpādād idam utpadyate, Asyotpādād idam utpadyate, when this arises, that arises). When this arises, that arises. The twelve links of dependent origination are: Avidyā (Sanskrit, Avidyā, Avidyā, ignorance). Ignorance. Saṃskāraḥ (Sanskrit, Saṃskāraḥ, Samskaaraah, formations). Formations. Vijñānaṃ (Sanskrit, Vijñānaṃ, Vijnaanam, consciousness). Consciousness. Nāmarūpaṃ (Sanskrit, Nāmarūpaṃ, Naamaruupam, name and form). Name and form. Ṣaḍāyatanaṃ (Sanskrit, Ṣaḍāyatanaṃ, Sadaayatanam, six sense spheres). Six sense spheres. Sparśa (Sanskrit, Sparśa, Sparsha, contact). Contact. Vedanā (Sanskrit, Vedanā, Vedanaa, feeling). Feeling. Tṛṣṇā (Sanskrit, Tṛṣṇā, Trishnaa, craving). Craving. Upādānaṃ (Sanskrit, Upādānaṃ, Upaadaanam, grasping). Grasping. Bhava (Sanskrit, Bhava, Bhava, becoming). Becoming. Jāti (Sanskrit, Jāti, Jaati, birth). Birth. Jarāmaraṇaṃ (Sanskrit, Jarāmaraṇaṃ, Jaraamaranam, old age and death). Old age and death. Furthermore, Śokaḥ (Sanskrit, Śokaḥ, Shokah, sorrow). Sorrow. Paridevaḥ (Sanskrit, Paridevaḥ, Paridevah, lamentation). Lamentation. Duḥkhaṃ (Sanskrit, Duḥkhaṃ, Duhkham, suffering). Suffering. Furthermore, Daurmanasyaṃ (Sanskrit, Daurmanasyaṃ, Daurmanasyam, distress). Distress. Upāyāsaḥ (Sanskrit, Upāyāsaḥ, Upaayaasah, agitation). Agitation. The fifth topic of the learned, names belonging to the category explained in the context of what is and is not. Sthānāsthāna (Sanskrit, Sthānāsthāna, Sthaanaasthaana, possible and impossible). Possible and impossible. Sapta paratantra (Sanskrit, Sapta paratantra, Sapta paratantra, seven dependent). Seven dependencies. ༈ Knowing all aspects of what is and is not. From the section on the five sciences. The five sciences. These are divided into: Śilpakarmasthā vidyā (Sanskrit, Śilpakarmasthā vidyā, Shilpakarmasthaa vidyaa, the science of crafts). The science of crafts. Cikitsā vidyā (Sanskrit, Cikitsā vidyā, Chikitsaa vidyaa, the science of medicine). The science of medicine. Śabda vidyā (Sanskrit, Śabda vidyā, Shabda vidyaa, the science of language). The science of language. Hetu vidhyā (Sanskrit, Hetu vidhyā, Hetu vidhyaa, the science of logic) or Pramāṇa vidyā (Sanskrit, Pramāṇa vidyā, Pramaana vidyaa, the science of epistemology). The science of epistemology. Ādhyāna vidyā (Sanskrit, Ādhyāna vidyā, Aadhyaana vidyaa, the science of inner knowledge). The science of inner knowledge. The general name for these is Vidyā (Sanskrit, Vidyā, Vidyaa, science). It is called the science. Summary: The five sciences are divided into crafts: scribe, painter, sculptor, colorist. Designer, dyer, jeweler, rosary maker. Weaver, tailor, leather worker, shoemaker, carpenter. Woodworker, potter, blacksmith, stonemason. Art, science, knowledge, investigation. Drama, astrology, reasoning, analysis. Livelihood, agriculture, animal husbandry, food. Gardening, games, customs, warfare, ships. As it says, the first of the five sciences is crafts. Karuḥ (Sanskrit, Karuḥ, Karuh, craft). Craft. Kāruḥ (Sanskrit, Kāruḥ, Kaaruh, craftsman). Craftsman. Śilpaṃ (Sanskrit, Śilpaṃ, Shilpam, art). Art. Śilpī (Sanskrit, Śilpī, Shilpii, artist). Artist. These two apply to art and the general field of crafts. Śreṇiḥ (Sanskrit, Śreṇiḥ, Shreniih, guild). Guild. The name of the head of the guild. Kulakaḥ (Sanskrit, Kulakaḥ, Kulakah, family man). Family man. Kulikaḥ (Sanskrit, Kulikaḥ, Kulikah, family man). Family man. Kulaśreṣṭhī (Sanskrit, Kulaśreṣṭhī, Kulashreshthii, head of the family). Head of the family. Specifically, the name of a scribe. Lipikaraḥ (Sanskrit, Lipikaraḥ, Lipikarah, scribe). Scribe. Akṣaracaṇaḥ (Sanskrit, Akṣaracaṇaḥ, Aksharacanah, literate). Literate. Akṣaracuñcu (Sanskrit, Akṣaracuñcu, Aksharacuncu, clerk). Clerk. Lekhakaḥ (Sanskrit, Lekhakaḥ, Lekhakah, writer). Writer. Mau