Tibetan
་འདོར་བས་ཅི་ཡང་མི་ཕན་ལ། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་རུང་སྟེ་སེམས་ཅན་རང་གི་རྒྱུད་ན་ཡོད་པའི་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་གཅིག་མིན་ཏེ་ ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པའི་གྲངས་བཞིན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན། གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་སོགས། དངོས་གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས། མདུན་དང་རྒྱབ་དང་སོགས་དེ་འདྲའི་ལུང་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་དེ་འདྲའི་ཆོས་ཉིད་གཏན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་སྟོང་པ་སྦྱར་ཏེ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་འདི་དང་ཁྱད་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་ཡིད་གནས་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་མཁྱེན་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ཇེ་ཆེ་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་སྲིད་པས། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པས་ཅིས་མི་གོས། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་རགས་སེམས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕོ་ཆགས་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གསུངས་ན། ཕྲ་ཡིད་དེ་འཕོ་ཆགས་ཀྱིས་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། མ་བྱུང་བ་ཡིན། བྱུང་ན་འཕོ་ཆགས་མེད་པར་འཕོ་མེད་ཀྱི་ཚེ་འདི་རྒྱུན་ཅིས་མི་འཆད། མ་བྱུང་ན་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་སུ་འགྱུར་ལ། དེས་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་པ་གསར་སློབ་ཅི་དགོས། འཁོར་རྩ་ཕྲ་ཡིད་ཡིན་གྱི་འཕོ་བ་མིན་ལ། འཕོ་བ་མིན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་ འཕོ་བ་ཡོད་ན་ལུང་དང་འགལ་ཚུལ། འཕོ་སྒྲིབ་ཟད་ཀྱང་ད་དུང་འཁོར་རྩ་མི་མཛད་དེ། འཕོ་སྒྲིབ་བྱུང་བའི་འདུས་བྱས་སེམས་ཁོ་རང་ཡོད་ལ། དེ་ནས་ཡང་མེད་པར་བྱར་མི་ནུས་པས་འཁོར་བ་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་སྟེ། སྣང་གསུམ་འཕོ་སྒྲིབ་ཟད་པའི་ཐབས་སྔགས་ནས་གསུང་གི། དེ་ལས་ཕྲ་བའི་ཡིད་ཟད་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་མེད་དོ། །འདི་ཟད་མི་དགོས་ཏེ། འཕོ་བ་ཟད་ན་ཡིད་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་གམ་མ་དག་པ་གང་ཡིན། དག་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་དག་པ་ཞིག་ཡོད་པས། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་རིགས་ཏེ་འདུས་བྱས་རྫས་ཡོད་ཡིན་པས་སོ། །མི་དག་ན་དག་པའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེ་སོགས་ཕ་རོལ་ལུང་དང་བསྟུན་ནས་དཔྱོད། ༈ །གཉུག་སེམས་སམ་རིག་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་ཡེ་མཁྱེན་རང་རིག་ཐུགས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཉུག་མ་ཁྱབ་བདལ་གྱི་རིག་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་གཟུང་འཛིན་བདག་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་མ་བྱུང་། མི་འབྱུང
Chinese
抛弃它也无济于事。它怎么能是所有法的法性呢？它只是众生自相续中存在的有法，是暂时的。它不是所有法的实相，而是随着不同有法的数量而各不相同。如果是这样，那么“一的空性”等等，“一个事物是所有事物的如是性”等等，“前面和后面”等等，所有这些经文都毫无意义，因为这样的法性根本不可能存在。即使瑜伽士能够如此理解，这也与将瓶子和瓶子的空性结合起来执持的分别念没有区别。因此，它也不可能成为证悟一切法平等性的原因。如果微细意转变为一切智，它可能会变得越来越大、越来越广、越来越好。那么，烦恼怎么会不侵染它呢？它是所有烦恼的根源，因为没有它，粗大的心识就不可能存在。如果说“流转是轮回的根源”，那么，这个微细意是被流转所控制而产生的吗？还是没有产生？如果产生了，那么在没有流转的情况下，这个不流转的生命之流怎么会不中断呢？如果没有产生，那么它就会变成无垢的心识，那么为什么还需要重新学习它不了解的空性呢？轮回的根源是微细意，而不是流转。即使不是流转，如果它的自性是流转的，那么这与经文相违背。即使流转和障碍都已耗尽，它仍然不会停止成为轮回的根源，因为产生流转和障碍的造作心识仍然存在。而且，由于无法使其消失，轮回永远不会停止。因此，密咒中说的是耗尽三现流转和障碍的方法，而不是教导耗尽比这更微细的意的方法。如果说不需要耗尽它，因为耗尽流转，意就会变得清净，那么，意是自性清净还是不清净呢？如果清净，那么就存在一个清净的造作心识，那么所有众生都应该能够证悟它，因为它是一个实有的造作事物。如果不清净，那么就没有使其清净的方法。这些等等，应该与其他经文相比较来分析。 再者，本觉心或觉性，如“空性无我，本初智，自明智心”所说，是本初以来与空性无二的本觉，是遍布广大之觉性。因此，不会产生将错觉的能取所取执着为二元的分别念，也不会产生。
English
It is of no use to abandon it. How can it be the nature of all dharmas? It is only a temporary dharma that exists in the self-continuum of sentient beings. It is not the reality of all dharmas, but varies according to the number of different dharmas. If so, then "the emptiness of one," etc., "one thing is the suchness of all things," etc., "front and back," etc., all such statements are meaningless, because such a nature can never exist. Even if a yogi is able to understand it in this way, it is no different from the thought of combining and holding the vase and the emptiness of the vase. Therefore, it is also impossible for it to be the cause of realizing the equality of all dharmas. If the subtle mind transforms into omniscience, it may become larger, wider, and better. Then, how can afflictions not taint it? It is the root of all afflictions, because without it, the gross mind cannot exist. If it is said that "transmigration is the root of samsara," then, is this subtle mind produced under the control of transmigration? Or is it not produced? If it is produced, then how can this non-transmigratory life stream not be interrupted without transmigration? If it is not produced, then it will become an undefiled mind, so why is it necessary to relearn the emptiness that it does not understand? The root of samsara is the subtle mind, not transmigration. Even if it is not transmigration, if its nature is transmigratory, then this contradicts the scriptures. Even if transmigration and obscurations are exhausted, it will still not cease to be the root of samsara, because the compounded mind that produces transmigration and obscurations still exists. Moreover, since it cannot be made to disappear, samsara will never cease. Therefore, the tantras speak of the method of exhausting the three appearances of transmigration and obscurations, but do not teach the method of exhausting the mind that is more subtle than this. If it is said that it is not necessary to exhaust it, because by exhausting transmigration, the mind will become pure, then, is the mind naturally pure or impure? If it is pure, then there is a pure compounded mind, so all sentient beings should be able to realize it, because it is a real compounded thing. If it is impure, then there is no way to purify it. These and other things should be compared with other scriptures for analysis. Furthermore, the innate mind or awareness, as it is said, "Emptiness, selflessness, primordial wisdom, self-awareness, mind," is the innate, all-pervasive awareness that is non-dual with emptiness from the very beginning. Therefore, there is no arising of conceptual thoughts that impute the illusion of grasping and clinging as dualistic, nor will there be.
Tibetan
་། འབྱུང་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གོ། དེ་ནི་ནམ་ཡང་དེའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་སྟེ། གཡོ་མི་སྲིད་ པས་སོ། །དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་ངང་ན་འཆར་རུང་བའི་གོ་འབྱེད་པ་ཅན་ནོ། །ཤར་ཡང་ངང་ལས་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལ་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་རུ་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། གཞི་གཅིག་ལམ་གཉིས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་མངོན་དུ་ཤར་བའི་ཚེ་ནའང་དེ་ལ་སྔར་མེད་གསར་རྟོགས་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། སྔར་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ལས་མི་གཡོ་ཡང་། རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེས་ངོས་མ་ཟིན་པའི་ཚེ་གཞི་ལུང་མ་བསྟན་ཙམ་དུ་གནས་ཀྱི་ཡོད་པར་ཡང་མི་ཤེས་ལམ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་དང་པོར་རྟོགས་བྱེད་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངོ་འཕྲོད་པ་ན། དེ་ཕན་ཆད་འོད་གསལ་གྱི་དེ་བཞིན་འཆར་ཏེ། ཉིན་པར་ཚོགས་བརྒྱད་མ་འགགས་པའི་སྐབས་སུ་ངོས་ཟིན་པ་ཁོ་ནས་མཚན་མོའི་འོད་གསལ་ཡང་དེ་ཁོ་ནས་ཟིན་པ་འོང་། ཟིན་ཚེ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཐ་དད་དུ་མེད། ངོས་མ་ཟིན་ཚེ་ཡེ་ཤེས་མི་སྣང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པས་འཁྲུལ་སྣང་འབའ་ཞིག་མཐོང་། ངོས་ཟིན་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པས་དག་སྣང་འབའ་ཞིག་འཆར། རང་བཞིན་འདི་ཡིན་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་ལུང་དྲངས། ཟིན་ཐབས་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པར་རླུང་སེམས་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཐབས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ད་ལྟ་ནས་ངོས་འཛིན་པ་རྫོགས་ཆེན་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཏེ། དེའི་དོད་ཙམ་ནི་ཚིག་དབང་རྣམས་སུ་ཡོད་ཀྱང་མན་ངག་མེད་པས་ཇི་བཞིན་མི་རྟོགས་ཀྱང་། རླུང་སེམས་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་མན་ངག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་དབེན་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་སྡེའི་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་རྣམས་སོ། །གཉིས་ཀ་མཐར་ཐུག་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཡང་། མྱུར་བུལ་ཁྱད་ཆེ། རླུང་དབུ་མར་ཚུད་པ་སོགས་གྲུབ་དཀའ། འདི་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོལ་ས་ཡོད་མེད་ཁྱད་ཆེ། དེས་ན་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་མོ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་དང་འདྲ་བའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ། དེ་རིང་ལམ་དུ་བཟུང་ནས་རྩ་ཐིག་ལ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་མཚན་བཅས་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ལ་མྱུར་ལམ་དུ་འཛིན་པ་ནི། ཡུམ་ལས། གླང་པོ་རྙེད་ནས་གླང་རྗེས་ཚོལ། །ནོར་བུ་བཞག་ནས་འཆིང་བུར་རེ། །སོགས་གསུངས་པ་དང་ཚུལ་འདྲའོ།། ༈ །། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་རེ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་། དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་མ་འདྲོང་བ་
Chinese
是不可知的事物。它永远不会脱离其状态，因为不可能动摇。虽然它没有动摇，但一切二元现象都可以在其中显现，具有开放性。即使显现，也不会脱离其状态。具有自续的补特伽罗，对于自己的法性，有证悟与未证悟两种情况，正如所说“基一而道二”。即使它显现出来，对于它来说，也没有先前没有的新证悟，虽然它没有脱离先前的状态，但具有自续的补特伽罗在没有认识到它的时候，也不知道它仅仅存在于无记的状态中，由于道路和因缘的力量，首先由认识的意识之智慧来认识的时候，从那以后光明就会如此显现。在白天八识没有停止的时候，仅仅通过认识它，夜晚的光明也会通过它来认识。认识的时候，八识也会在那自性中见到一体，而不是他体。没有认识的时候，由于不显现智慧，而以名识的作用，仅仅见到错觉。认识的时候，一切都以智慧的作用，仅仅显现清净的显现。引用《释量论》等，说明这就是自性。 获得的方法是不依赖于将气脉明点压入要害的方法，而是从现在开始认识，这是大圆满独有的特点。虽然在名相灌顶中也有类似的，但因为没有口诀，所以不能如实证悟。通过将气脉明点压入要害的口诀来体验，是修持心性寂止等续部的有相圆满次第。虽然两者最终都达到所诠释的意义的俱生智，但有快慢的巨大差别。气进入中脉等难以成就，这个容易的缘故。有无歧途的差别很大。因此，对于显现一切乘之顶端，如同金刚藏一般的无上瑜伽的意义之智慧，没有其他的道路。今天将它作为道路，将脉和明点作为道路，执着于有相的比喻智慧为快速道路，如同经续中所说：“得到大象后寻找象迹，放下珍宝而渴望绳索。”等等，情况类似。 即使生起一些乐明无分别的体验，也不要仅仅是比喻智慧。
English
It is something unknowable. It never deviates from its state, because it is impossible to waver. Although it does not waver, all dualistic phenomena can appear within it, possessing openness. Even when appearing, it does not deviate from its state. A self-sustaining individual has two possibilities regarding their own nature: realization or non-realization, as it is said, "The basis is one, but the paths are two." Even when it manifests, there is no new realization that was not there before. Although it does not deviate from its previous state, the self-sustaining individual, when not recognizing it, does not even know that it merely exists in an unspecified state. When it is first recognized by the wisdom of the mind-consciousness due to the power of the path and conditions, from then on, the clear light will appear as such. During the day, when the eight consciousnesses have not ceased, merely by recognizing it, the clear light of the night will also be grasped by it. When recognized, the eight consciousnesses are also seen as one taste in that nature, and not as different entities. When not recognized, due to the non-appearance of wisdom, only illusions are seen through the function of consciousness. When recognized, everything appears as pure appearances through the function of wisdom. Citing the Pramāṇavārttika, etc., it explains that this is the nature. The method of attainment is not dependent on the method of pressing the winds and mind into the vital points, but recognizing it from now on is a unique characteristic of Dzogchen. Although there are similar things in the empowerment of words, one cannot realize it as it is because there are no instructions. Experiencing it through the instructions of pressing the winds and mind into the vital points is the completion stage with signs of the tantric systems, such as practicing mind isolation. Although both ultimately reach the coemergent wisdom of the meaning to be expressed, there is a great difference in speed. It is difficult to accomplish things like the wind entering the central channel, but this is easy. The difference between having or not having a wrong path is great. Therefore, for manifesting the wisdom of meaning of the unsurpassable yoga, which is like the vajra essence, the pinnacle of all vehicles, there is no other path. Taking it as the path today, taking the channels and drops as the path, and clinging to the wisdom of example with signs as a quick path is like what is said in the tantras: "After finding the elephant, look for the footprints of the elephant; after putting down the jewel, desire the rope." The situation is similar. Even if some experiences of bliss, clarity, and non-conceptuality arise, do not just be the wisdom of example.