Tibetan
ཆར་གྱི། ཡེ་ཤེས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་ཤེས་མི་དམིགས་ཏེ། སེམས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་མི་ལ་རས་པས་ཀྱང་། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། རྣམ་ཤེས་མ་མཐོང་ཡེ་ཤེས་མཐོང་། །སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ནས་དེ་ཡི་ངང་ལ་གནས་པའི་ཚེ། གནས་འགྱུའི་སེམས་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་འཆར་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ།དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་དབྱིངས་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་བའི་གདགས་གཞིར་ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་ཡིན་བཞིན། ཚོགས་བརྒྱད་དང་དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་འགག་ཅན་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འཆར་སྙམ་ན། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ ངོ་ན་སྐྱེ་འགག་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། དུ་མར་སྣང་ཡང་དུ་མ་རོ་མཉམ་ལས་མ་འདས་པ་དང་། བདག་གཞན་དང་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་སོགས་མི་མཉམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བཞིན། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ལས་མ་གཡོས་མི་གཡོ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་བར་སྣང་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཏེ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་གནས་མེད་ཀྱང་། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་ཀྱང་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས་པས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་སུན་འབྱིན་ནུས་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།། ༈ །། ཡིད་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་འདྲའི་ཡིད་ཕྲ་བའི་དུས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་རྟོག་རགས་པ་རྣམས་འགག་ནས་མེད་པས་ཕྲ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་སྟེ་དེ་འདྲའི་ཕྲ་ཡིད་དེ་ཡིད་རགས་པས་དུས་ན་ལོགས་སུ་ཡོད་པར་ཐལ་ཏེ། གཉུག་སེམས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཡོད་དགོས་ཀྱི་རེས་ཡོད་རེས་མེད་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཕྲ་བ་དང་རགས་པའི་ཡིད་གཉིས་ཅིག་ཆར་ཡོད་དགོས་ལ། སྔ་ཕྱིའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པར་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རགས་པའི་དུས་ཀྱི་ཕྲ་ཡིད་དེ་རང་རིག་པས་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་བ་ཅི་ཞིག་སྟེ། མ་མྱོང་ན་དེ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མངོན་ རྗེས་གང་ཡིན་སྨྲོས་ཤིག །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་མྱོང་སྟེ། རགས་ཡིད་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ཕྲ་ཡིད་མེད་ལ། ཕྲ་ཡིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རགས་ཡིད་འགགས་པས། ཀུན་རྟོག་རགས་པ་འགག་པའི་ཡིད་གཅིག་དང་། མ་འགགས་པའི་ཡིད་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་མི་འགྲོགས་ཏེ། ཡིད་གཅིག་ལ་ཀུན་རྟོག་འགག་པ་དང་
Chinese
关于（智慧）：不观察与智慧相异的识，因为一切心的法性之外没有其他的心。如米拉日巴尊者也说：“如是证悟之瑜伽士，不见识而见智慧。”等等。如是，证悟心之法性后，安住于彼之境时，一切变动之心皆显现为自生智慧之游舞。证悟法性之真谛的补特伽罗们，视一切法为法界之自性，不观察与彼相异之法。如是，自生智慧与法界无生灭，故于显现生灭之所依，未以量成立。八识与事物之法皆是依缘而生的生灭之法，若问此二者如何成一义？于证悟法性者前，虽显现如生灭，然自性安住于无生，虽显现为多，然未离多味一体，虽显现自他与三时变动等种种不平等，然此显现未动摇、不动摇、不改变法性大平等，此甚为稀有，虽是孩童们无法证悟之境，然亦能以事物法性之理而定，故欲否定如是之理，则绝无可能。 ༈ །། 非为意，若谓于如是细微意之时，意的粗大分别念皆已止息而无，故为细微。如是亦可，然如是之细微意于意粗大之时，应成别有，因本觉心须恒常有，不可能有时有时无。如是，则须细微与粗大二意同时存在，且非是安立于前后意识之流，而应成实有之异体。如是，粗大之时之细微意，为何不以自证而体验？若未体验，则请说成立彼存在之现 后为何？非以现量而体验，因有粗意之时无细意，有细意之时粗意已灭。分别念已灭之一意与
English
Regarding (Wisdom): One does not observe consciousness as being different from wisdom, because there is no mind other than the dharmata of all minds. As Lord Milarepa also said, "Yogis who realize this do not see consciousness but see wisdom," etc. Thus, when one realizes the dharmata of the mind and abides in that state, all changing minds appear as the play of self-arisen wisdom. Those who realize the truth of dharmata see all dharmas as the nature of dharmadhatu and do not observe dharmas as being different from it. Thus, self-arisen wisdom and dharmadhatu are without arising and ceasing, so the basis for the appearance of arising and ceasing is not established by valid cognition. If the eight consciousnesses and the dharmas of objects are dependent arising with arising and ceasing, how can these two be of one meaning? Before those who realize the dharmata, although it appears as arising and ceasing, the nature abides without arising, and although it appears as many, it does not go beyond the sameness of many tastes, and although self, other, and the changes of the three times appear as various inequalities, this appearance does not move, is unmoving, and does not change from the great equality of dharmata. This is very wonderful, although it is a state that children cannot realize, it can also be determined by the reasoning of the dharmata of objects, so it is never possible to refute such reasoning. ༈ །། It is not mind, if it is said that at the time of such a subtle mind, the coarse conceptual thoughts of the mind have ceased and are absent, therefore it is subtle. So be it, but such a subtle mind should be separate at the time of the coarse mind, because the innate mind must always be present, it is impossible for it to be sometimes present and sometimes absent. Thus, the subtle and coarse minds must exist simultaneously, and they should be real separate entities, not established on the stream of prior and later consciousnesses. Thus, why is the subtle mind at the time of the coarse mind not experienced by self-awareness? If it is not experienced, then please say what is the manifest subsequent proof that establishes its existence? It is not experienced by direct perception, because when there is a coarse mind there is no subtle mind, and when there is a subtle mind the coarse mind has ceased. One mind in which conceptual thoughts have ceased and