Tibetan
པའང་དོན་སྤྱི་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི། རྟོག་མེད་དུ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་མིན་པས། སྒྲ་དོན་གྱི་རྟོག་པ་འདི་ཡི་སྐབས་སུ་ཡོད་ན་ཀུན་རྟོག་མཐའ་དག་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་བདེན་སྟོང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་འཆར་བའི་སྒྲ་རྟོག་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་རྟོག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། མེད་ན་སྟོང་ཉིད་བདེན་སྟོང་གསར་དུ་ཇི་ལྟར་དྲན། སྔར་མ་དྲན་པའི་དུས་འདིའི་འཛིན་སྟངས་ཅི་འདྲ་ཡིན། དམིགས་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་ཡིད་ཡིན་དགོས་ལ། སྟོང་ཉིད་སྔར་མ་ཤེས་པ་ལ་གསར་དུ་བསླབ་ནས་ཤེས་པའི་ཚེ་ཇི་འདྲར་འགྱུར་སོགས་དཔྱད། ༈ །གཉུག་སེམས་ནི་སེམས་ཚོགས་བརྒྱད་རང་མཚན་པ་འདི་མིན་གྱི། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་སེམས་སུ་མ་ཟད་ཆོས་ཀུན་གྱི་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་ ཆོས་ཐམས་ཅད། དེའི་ངང་ལས་སྣང་ཡང་དེ་ལས་མ་འདས་པར་དེར་གནས། འགག་ཀྱང་དེའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་འཇིག་བྲི་གང་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་ན་ཡང་། བདེན་གྲུབ་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་སྟོང་རྐྱང་ཞིག་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བའི་དབྱིངས་སུ་མི་རུང་སྟེ།དེ་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་པ་སྟོང་རྐྱང་མིན་པར་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་སེམས་སྟོང་པའི་ཆ་རྐྱང་པ་མིན་ཏེ་མཁྱེན་ཆ་དང་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རིག་པའམ་འོད་གསལ་བའི་ཆ་དེ་སྟོང་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་པས་མཚན་མའི་དམིགས་པ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྒྱུ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་དྭངས་བ་ལྟ་བུར་བབ་ཀྱིས་གནས་པ་འདི་ཡེ་ཐོག་གཞིའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱ། འདི་ལ་སྟོང་རྐྱང་མིན་པར་རིག་པའམ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཀུན་གྱི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་རྣལ་མ་ཡིན་པས། སྐྱེ་ཡང་དེ་ལས་སྐྱེ། འགག་ཀྱང་དེ་ལ་ཐིམ་པ་ལས། དེ་ལས་ ལྷག་པར་འགག་རྒྱུ་མེད་དེ། དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞི་དེས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་ཁྱབ་ཀྱང་། ཡེ་ཐོག་གཞིའི་སྐབས་སུ་
Chinese
而且是执持总义的分别念，不是无分别的现量所见。既然有此声义的分别念，又怎么会没有一切分别念呢？因此，在修习空性时，对于一切显现为所证的真实空性的相状，有声分别念吗？没有声分别念吗？如果有，就成了有分别念；如果没有，又如何新忆起空性真实空？以前未忆起时，此执持的方式是怎样的？所缘的条件是怎样的？因此，必须是具有五俱行识的意。对于以前未知的空性，新学而知时，会变成怎样等，应作观察。 ༈ 。本觉心不是指八识聚的自相，而是指心的法性，即觉性与空性无别，各自以自证智所证的真如。如此的真如，不仅是心，也是一切法的真如，除此之外别无他物。显有轮回涅槃十方三世的 一切法，虽从其性中显现，却不离其性而住。坏灭时也融入其界中，而其本身没有生灭增减，如虚空般安住。从空性方面来说，称为法界，但仅仅是断除实执的无遮单空，不能作为轮回涅槃显现之界，因为其中没有显现。因此，法界不是单空，而是自性光明，所以称为具足一切殊胜的空性。如此，心的法性不是仅仅是心空之分，而是从具有觉知之分来说，称为自生智慧。此觉性或光明的成分，与空性没有丝毫差别，因为远离一切相的执着，所以此无有因，如晴空般自然安住，此称为原始本始光明。此非单空，而是觉性或光明的自性，所以称为一切法之基。此是一切法的真实法性，生也从此生，灭也融入其中，除此之外 没有更甚的坏灭，因为彼为空性之故。因此，此基以法性的体性遍及轮回涅槃一切，但在原始本始之时
English
Moreover, it is the conceptual thought that grasps the general meaning, not the direct perception of non-conceptual awareness. Since there is this conceptual thought of sound and meaning, how can there be no conceptual thoughts at all? Therefore, when meditating on emptiness, does the conceptual thought of sound arise for everything, appearing as the aspect of the object to be proven as truly empty? Or does it not arise? If it does, then it becomes having conceptual thought. If it does not, then how does one newly remember emptiness as truly empty? When it was not remembered before, what was the manner of this grasping? What were the conditions of the object? Therefore, it must be the mind that has the five ever-present [mental factors]. When emptiness is newly learned and known, after not having been known before, how does it become, etc.? Consider this. ༈ The innate mind is not this self-characterized collection of eight consciousnesses, but rather the suchness of the nature of mind, the indivisibility of awareness and emptiness, which is to be known individually by one's own awareness. Such a suchness is not only the mind, but also the suchness of all phenomena, and there is nothing other than that. All phenomena of appearance and existence, samsara and nirvana, the ten directions and three times, although appearing from within its nature, do not transcend it, but abide therein. When ceasing, they dissolve into its realm, but it itself has no birth, death, increase, or decrease, abiding like the sky. From the aspect of emptiness, it is called the dharmadhatu, but a mere negation of existence, a mere emptiness that cuts off true establishment, cannot be the realm in which the appearances of samsara and nirvana arise, because there is no appearance in it. Therefore, the dharmadhatu is not a mere emptiness, but is naturally luminous, and is therefore called the emptiness endowed with all supreme aspects. Thus, the nature of mind is not merely the empty aspect of mind, but from the aspect of having knowing, it is called self-arisen wisdom. Since that awareness or luminous aspect is not at all different from emptiness, and is devoid of all objects of characteristics, it has no cause, and abides naturally like a clear sky. This is called the primordial ground luminosity. This is not a mere emptiness, but is the nature of awareness or luminosity, and is therefore called the basis of all phenomena. This is the true nature of all phenomena. Birth also arises from it, and cessation also dissolves into it. There is no further cessation than that, because it is emptiness. Therefore, although that basis pervades all of samsara and nirvana with the nature of dharmata, at the time of the primordial ground
Tibetan
གཞི་སྣང་མ་ཤར་བའི་དུས་ན་རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་། མ་རྟོགས་ཏེ་སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བས་གཞི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་གྲོལ་ཟིན་འཁྲུལ་ཟིན་གང་ཡང་མིན་པས། གཞི་ཆོས་ཉིད་གྲོལ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་གདོད་མ་ཁུངས་ཐུབ་གཉུག་མའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་དེ་ལྟ་བུ་ལས་འཆར་རུང་གི་ཆོས་རྣམས་མངོན་དུ་ཕྱུངས་ནས་སྣང་བའི་གཞི་སྣང་བཀོད་པ་ན། གཞི་དེ་ལ་རྟོགས་པ་པོ་ཡི་ཐ་སྙད་ཀྱང་འབྱུང་བས། གཞི་དེ་ཡི་རང་བཞིན་རྟོགས་ན་གྲོལ། མ་རྟོགས་ན་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་འབྱུང་སྟེ་གཞི་གཅིག་ལམ་གཉིས་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སོགས་ལ་གཞི་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མེད་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་། འཁྲུལ་བ་ཅུང་ཟད་མ་སྤང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་མི་ཤེས་ཏེ་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་འོག་གི་གཏེར་བཞིན་ནོ། །གཞི་དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ལུང་བཞིན་ལམ་ལ་འབད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས། གོ་མྱོང་རྟོགས་པ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་ བའི་ཚེ་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྔ་མ་ཤེས་པར་མཐོང་ངོ་།། ༈ །། སེམས་དབེན་སྒོམ་པའི་མཐུས་སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་འདི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་དུ་ངོ་སྤྲད་རྒྱུ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་གང་རུང་མིན་ཡང་། ཆོས་ཅན་ཚོགས་བརྒྱད་མེད་ན་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡན་གར་དུ་ཡོད་མི་སྲིད་སྙམ་ན། ཆོས་ཅན་སྣང་བ་དང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཟུང་སྦྱར་ཙམ་རོ་གཅིག་མ་འདྲེས་ཀྱི། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བའི་སྣང་བ་རིས་ཆད་དང་སྟོང་པ་སྦྱར་བ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་གོ་ཡུལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ཡང་། གཉིས་སྣང་མེད་པའི་མྱོང་བྱའི་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་མྱོང་བ་མིན་ནོ། །དེས་ན་ཚོགས་བརྒྱད་འགགས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགག་ལ། དེ་བཞིན་ཆོས་ཅན་སོ་སོའི་སྣང་བ་འདུས་བྱས་རྣམས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས་འོད་གསལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་འགག་མེད་དེ། ཆོས་ཅན་སྐྱེ་ཡང་དེའི་ངང་དུ་སྐྱེ། འགག་ཀྱང་དེའི་ངང་དུ་འགག །གནས་ཀྱང་དེའི་ངང་དུ་གནས་པས། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་ངོར། ཚོགས་བརྒྱད་ དུ་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ཀྱང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་ཀྱི
Chinese
当基现尚未显现之时，若证悟则不成佛，若未证悟则不成众生，因此，基自身从体性的角度而言，没有任何解脱或迷乱。故称基法性为超越解脱与迷乱，因为这是原始、可靠、本然的法性。当从如此之基中，将能够显现的法显现出来，并安立为显现之基时，也会出现证悟者的名相。因此，若证悟此基之自性则解脱，若未证悟则迷乱。故成佛与成众生二者，称为基一而道二。因此，对于迷乱的众生之心等，基不可能不以法性的方式存在，然而，对于尚未舍弃丝毫迷乱者而言，并不知晓有如此之基，犹如贫者家中的宝藏。对于证悟此基的大乘，如因果之圣教一般，在精进于道的补特伽罗们，次第生起觉受、体验、证悟之时，虽然基之法性本就存在，但却会见到之前未曾知晓之景。 通过修持心性寂静，将三现边际的光明，认知为心之法性觉性空性，再没有比这更殊胜的了，故是心之法性，而非八识聚中的任何一个。若认为没有所依之八识聚，则其法性不可能独立存在，那么，所依之显现与法性之空性，仅仅是结合在一起，并非融为一体。二谛无别，各自以自性而成为所知之法性，并非是所依之短暂显现断灭与空性结合的那样。因为那样是具有二取之能知的光明，而非无二取之所体验的实相。因此，即使八识聚止息，然无二之法性也不会止息。同样，虽然所依各自的显现有为法生灭，然法性无为之界光明自生之智慧无有生灭。所依生起时，亦于其性中生起，灭去时，亦于其性中灭去，安住时，亦于其性中安住。故于证悟法性之智前，于显现为八识聚之时，自生之智慧亦本自安住于无生之中。
English
When the ground-appearance has not yet arisen, if realized, one does not become a Buddha; if not realized, one does not become a sentient being. Therefore, from the perspective of the ground's own essence, there is neither liberation nor delusion. Hence, the ground-dharmata is called 'beyond liberation and delusion,' because it is the primordial, authentic, and inherent dharmata. When the dharmas that can arise from such a ground are manifested and established as the basis of appearance, the term 'realizer' also arises for that ground. Therefore, if one realizes the nature of this ground, one is liberated; if one does not realize it, one is deluded. Thus, Buddhas and sentient beings arise as two, and it is called 'one ground, two paths.' Therefore, it is impossible for the ground not to exist as the dharmata in the minds of deluded sentient beings, but those who have not abandoned even a little delusion do not know that such a ground exists, like a treasure under the house of a poor person. For those who strive on the path of the Great Vehicle that realizes this ground, like the scriptures of cause and effect, when experience, practice, and realization arise sequentially, although the ground-dharmata has always existed, they see what they did not know before. Through the power of meditating on the solitude of mind, there is nothing more profound than introducing this luminosity at the end of the three appearances as the mind's dharmata, rig-stong (awareness-emptiness). Therefore, it is the mind's dharmata and not any of the eight consciousnesses. If you think that if there are no eight consciousnesses as the subject, then its dharmata cannot exist independently, then the subject, appearance, and the dharmata, emptiness, are merely combined, not mixed as one taste. The two truths are inseparable, and the knowable dharmata is not like the combination of the subject's temporary appearance cessation and emptiness. Because that is the luminosity of the knower with dualistic perception, but not the direct experience of the reality experienced without dualistic perception. Therefore, even if the eight consciousnesses cease, the non-dual dharmata does not cease. Similarly, although the compounded appearances of the subjects arise and cease, the uncompounded sphere, the self-arisen wisdom of luminosity, has no arising or ceasing. When the subject arises, it arises within its nature; when it ceases, it ceases within its nature; and when it abides, it abides within its nature. Therefore, in the mind of the one who realizes the dharmata, even when it appears as the eight consciousnesses, self-arisen wisdom abides in the state of being unborn from the beginning.