Tibetan
་རྣམ་ཤེས་ཞིག་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་ལོགས་སུ་ཡོད། དེས་བདག་ཏུ་མི་འཛིན་ཅིང་གཟུང་འཛིན་ཅན་མིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། བདག་མེད་པར་འཛིན་པ་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་འཛིན་པ་ཅན་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་ཡེ་ནས་བདག་མེད་དང་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བདག་མེད་པར་ཤེས་ཟིན་པའི་སེམས་ཡོད་ན། དེ་ལ་སླད་མེད་དུ་ཆུག་མོད། དེ་གྲོལ་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། དེས་ན་དེས་ཀྱང་འཁྲུལ་བས་བསླད་ཞུགས་པའི་སེམས་ལ་མི་ཕན་པས། གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་སེམས་གཉིས་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ན་དུས་མཉམ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་དེས་བདག་ཏུ་མི་འཛིན། བདག་མེད་དུ་ཡང་མི་འཛིན་ཟེར་ན། ཅི་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཤེལ་གོང་ལྟ་བུ་གཟུང་འཛིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བདག་བདག་མེད་སོགས་གཟུང་འཛིན་གང་ཡང་འཛིན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ན། ཕྱིས་སུ་བདག་མེད་འཛིན་པ་པོ་ནི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཡིད་ཡིན་ལ་དེས་གྲོལ་བ་སྟོན་ནུས་པ་ལ། གྲོལ་ འཁྲུལ་གཉིས་ཀར་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་ཤེས་དགུ་པ་འདི་ཡོད་པར་ཚད་མས་མ་དམིགས་ལ། ཡོད་པར་ཁས་བླང་ཡང་ཕན་པ་ཅི་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །འདིའི་འགྲོས་ཡིད་ཕྲ་གཉུག་སེམས་སུ་འདོད་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཁོགས་ཅིག །ཡིད་རགས་པ་བདག་མེད་བསྒོམ་པས་གྲོལ། ཡིད་ཕྲ་བ་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་དེ། བདག་མེད་རྟོགས་ཟིན་ནམ། མ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན། རྟོགས་ཟིན་ན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་ཐལ་བ་དང་། མ་རྟོགས་ན་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་གསར་དུ་བསླབ་བྱ་ཚེ། དེས་སྔོན་གཟུང་འཛིན་ཅི་ཡང་འཛིན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནམ་སྲིད་པ་ཡིན།མི་སྲིད་ན་བདག་མེད་དུ་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་སྲིད། འཛིན་ན་ཡིད་རགས་པ་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད་སོགས་སོ། །འདི་ནི་སྟོབས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པ་དང་། བདག་འཛིན་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པ་ལའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཁེགས་སྙམ་ན། སྟོབས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་དུ་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ན་མངོན་གྱུར་མེད་ལ། སངས་རྒྱས་གཞན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་ཆ་ནས་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་རུང་ཡང་། ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུད་ཐ་དད་པས་འདིའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་རྒྱུད་ཐ་དད་མེད་ལ། འཁྲུལ་བའང་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཇི་ལྟ་བ་ རྟོགས་པའི་དོན་ལས་མི་འདའ། ཇི་ལྟ་བས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དང་། དེ་དང་དེར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་
Chinese
一个识，存在于八识聚之外。即使它不执著于我，也不是能取所取者，那么，它是执著于无我，还是执著于无能取所取？如果是，那么就必须承认一切众生都有一种本来就证悟了无我和无能取所取的识。这不合理，因为如果众生的心从无始以来就有一种已经了知无我的心，那它本来就应该是清净的。那它怎么不会解脱呢？因此，它也不能利益被错觉染污的心。所以，承认解脱和错觉两种心同时存在于一个人的相续中是不合理的。如果说它不执著于我，也不执著于无我，那么，像水晶球一样什么也不执著的、空无能取所取的觉知，以其自性不可能执著于我、无我等任何能取所取，那么，后来执著于无我的就是八识聚的意，而它能够显示解脱。但正量并没有观察到这个既不作解脱也不作错觉的第九识的存在，即使承认它的存在，也看不到任何利益。将此理路运用到将细微意认为是本觉心上，也是一样的。粗大的意通过修习无我而解脱。那个细微的、没有能取所取的意，是已经证悟了无我，还是没有证悟？如果已经证悟，那么一切都将本来解脱。如果没有证悟，那么就必须重新学习空性。它先前不可能执著于任何能取所取，还是可能执著？如果不可能，那怎么可能执著于无我？如果执著，那和粗大的意有什么区别等等。如果认为这可以反驳十力智慧显现存在，以及我执显现存在，那么，虽然十力的功德本来就存在，但就众生的角度来看，并没有显现。即使从与其它佛的法性无有差别的角度来说是显现的，但名言上由于相续不同，所以此人的障碍没有断除。从法性的角度来说，没有相续的差别，错觉也没有对象，所以不会超出如实证悟的意义。以及以如实所摄的一切法，以及以没有证悟它和它的方式。
English
A consciousness exists apart from the eight aggregates of consciousness. Even if it does not grasp at self and is not a grasper and grasped, does it grasp at selflessness or is it a non-grasper and grasped? If so, then it must be admitted that all sentient beings have a consciousness that has always realized selflessness and non-grasping. This is unreasonable, because if sentient beings' minds have a mind that has known selflessness from beginningless time, then it should be pure from the beginning. How could it not be liberated? Therefore, it also cannot benefit the mind that has been defiled by delusion. Therefore, it is unreasonable to admit that two minds, liberation and delusion, exist simultaneously in the continuum of one person. If it is said that it does not grasp at self, nor does it grasp at selflessness, then, like a crystal ball, the awareness that does not grasp at anything, empty of grasper and grasped, by its own nature cannot grasp at any grasper and grasped such as self, selflessness, etc. Then, later, the one who grasps at selflessness is the mind of the eight aggregates, and it is able to show liberation. But the valid cognition has not observed the existence of this ninth consciousness that does not act as liberation or delusion, and even if its existence is admitted, no benefit is seen. Applying this reasoning to considering the subtle mind as the innate mind is the same. The coarse mind is liberated by meditating on selflessness. That subtle mind, without grasper and grasped, has it already realized selflessness, or has it not realized it? If it has already realized it, then everything will be liberated from the beginning. If it has not realized it, then emptiness must be newly taught to it. Is it impossible for it to grasp at any grasper and grasped before, or is it possible? If it is impossible, then how is it possible to grasp at selflessness? If it grasps, then what is the difference from the coarse mind, etc. If it is thought that this can refute the existence of the ten powers of wisdom, and the existence of the manifestation of self-grasping, then, although the qualities of the ten powers exist from the beginning, from the point of view of sentient beings, they are not manifest. Even if it is manifest from the point of view of being no different from the dharmata of other Buddhas, nominally, because the continuums are different, this person's obscurations have not been abandoned. From the point of view of dharmata, there is no difference in continuums, and delusion has no object, so it does not go beyond the meaning of realizing what is. And all the dharmas included in what is, and in the way of not realizing it and it.
Tibetan
མཁྱེན་པར་མི་འགལ་ལོ། །འདི་རྣམས་དཔྱད་སྒོ་ཡིན་གྱི་གྲུབ་མཐར་དམ་བཅའ་མིན་ནོ།། ༈ །། ཡིད་ཕྲ་རགས་ངོ་བོ་གཅིག་གམ་ཐ་དད། ཐ་དད་ན་ཡིད་ཕྲ་བ་བྱས་ཀྱང་། ཚོགས་བརྒྱད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚོགས་དགུ་བར་འགྱུར་ལ། ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་གཅིག་ཡིན་ན། ཕྲ་རགས་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པས། ཡིད་རགས་པའང་གཉུག་སེམས་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཕྲ་བའང་རགས་པ་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་རགས་པའང་ཕྲ་བ་ཡིན་དགོས་ན། ཡིད་རགས་པ་གཉུག་སེམས་མིན་ཏེ་ཕྲ་བ་ཡིན་པར་ཁས་བླང་བ་དོན་མེད་དོ། །ཕྲ་བ་ལ་ཀུན་རྟོག་མེད། རགས་པ་ལ་ཡོད་པས་བྱེད་ན་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྟོག་མེད་པ་དང་། ཡོད་པའི་སེམས་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་སོ། །དེ་འདྲའི་ཡིད་ཕྲ་གཉུག་སེམས་དེ་རང་ཉིད་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཡིད་རགས་པ་སྒོ་ལྔ་དང་བཅས་ཚོགས་དྲུག་མ་འགག་པའི་ཚེ་ནའང་། གཟུང་འཛིན་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལོགས་སུ་གནས་ཀྱི། ཚོགས་དྲུག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ ཤེས་རང་རྐྱ་བ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། དེ་འདྲའི་གཉུག་སེམས་མངོན་དུ་བྱས་ཀྱང་། ཚོགས་དྲུག་གམ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ཅི་ཡང་མི་ཕན་ཏེ། ཆོས་ཅན་སོ་སོ་བའི་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཆོད་མི་ཆེ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་རྟོགས་ཤིང་། ཟུང་འཇུག་ནི་མཐར་ཐུག་འོད་གསལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་། འདི་ལ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་གང་ཡང་སྣང་བ་མེད་པའི་ཀུན་རྟོག་ཕྲ་བ་འདི་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་མི་བརྟེན་དེ་རྒྱུ་བ་མི་གསལ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཕྲ་བས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཆོད་ཆེ་ན། སྲིད་རྩའི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ན་ཆོད་ཆེ་མོད། དེ་ལྟར་མ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འདི་ཡིད་ཕྲ་བ་ཙམ་ཡིན། ཡིད་རགས་པའི་དུས་ཀྱི་ཀུན་རྟོག་དང་། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྟོག་པས་མཚོན་པའི་ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྟོང་ཉིད་རྗེས་དཔག་གིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཀུན་རྟོག་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཡིད་རགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི་འདི་ལ་མི་སྲིད་དོ། །བསྒྲུབ་ གཞི། སྒྲུབ་ཆོས། རྟགས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཆར་བའི་རྗེས་དཔག་མ་ཡིན་ཡང་། སྟོང་ཉིད་རྗེས་དཔག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པའི་བདེན་སྟོང་དྲན་ལམ་དུ་བྱས་ནས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་མོ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་དྲན་ལམ་དུ་བྱེད་
Chinese
知晓没有妨碍。这些是研究的门径，不是宗派的誓言。 ༈ །。细意和粗意，本体是一还是异？如果异体，即使做了细意，也会变成与八识不同的第九识。如果本体不异是一，细和粗二者本体没有差别，那么粗意也是本心，细意也是粗意，粗意也必须是细意，如果承认粗意不是本心而是细意，就没有意义了。细意没有分别念，粗意有，如果这样认为，那么没有能取所取的分别念，和有的心识种类不相同，二者会同时存在等等。像这样的细意本心，即使它自己可以不断绝，但在粗意与五根一起，六识没有停止的时候，没有能取所取的那个本身是单独存在的，不是六识的自性，而是变成一个独立的识。即使显现了这样的本心，对证悟六识或八识的法性也没有任何帮助，因为是各自不同的心。这样修习空性不会有很大的效果，因为空性是证悟一切法显现却无自性的显空双运，而双运是最终修习光明，但是对于这个，内外任何法都不显现的细微分别念，这个非有非非有的生处的心，不依靠无漏的道，就像行走不清晰一样。如果以细微的心修习空性效果大，那么依靠有顶的禅定修习空性效果更大，但就像没有那样说一样。另外，这只是细意而已。如果认为这是粗意时的分别念，以及以八十自性之念为代表的所有分别念都消失的时候，那么用后得智来确定空性的分别念又在哪里呢？那是粗意的行境，而这不可能。即使不是显现为所立、能立、理证三相等形象的后得智，但如果认为是用后得智确定了空性之后，把真实的空性记在心里来修习空性，那么把这样的空性记在心里
English
Knowing is not an obstacle. These are avenues of investigation, not sectarian vows. ༈ ། Is the subtle mind and the gross mind the same entity or different? If they are different, even if one cultivates the subtle mind, it will become the ninth consciousness, different from the eight consciousnesses. If the entities are not different and are the same, since there is no difference in entity between the subtle and the gross, then the gross mind is also the original mind, and the subtle mind is also the gross mind, and the gross mind must also be the subtle mind. If one admits that the gross mind is not the original mind but the subtle mind, it is meaningless. The subtle mind has no conceptual thought, while the gross mind does. If one argues that way, then there is no conceptual thought of grasper and grasped, and two dissimilar types of mind that exist will occur simultaneously, and so on. Even if such a subtle mind, the original mind, is allowed to be continuous, when the gross mind together with the five senses and the six consciousnesses have not ceased, that which is without grasper and grasped exists separately. It is not the nature of the six consciousnesses, but becomes a separate consciousness. Even if such an original mind is manifested, it is of no benefit to realizing the nature of the six or eight consciousnesses, because it is the mind of separate entities. Meditating on emptiness in this way will not be very effective, because emptiness is the realization of the union of appearance and emptiness, where all phenomena appear but are without inherent existence. And union is ultimately meditating on clear light. But for this, the subtle conceptual thought in which no internal or external phenomena appear, this mind of the source of existence that is neither existent nor nonexistent, does not rely on the undefiled path, and is like walking unclearly. If meditating on emptiness with the subtle mind is very effective, then meditating on emptiness based on the peak of existence concentration would be even more effective, but it is not taught that way. Furthermore, this is just the subtle mind. If one thinks that this is the time when the conceptual thoughts of the gross mind, and all the conceptual thoughts represented by the eighty natures of thought, have subsided, then where is the conceptual thought that establishes emptiness through subsequent cognition? That is the domain of the gross mind, and it is impossible here. Even if it is not subsequent cognition that appears in the form of the subject to be proven, the predicate to be proven, the three signs, etc., if one thinks that after emptiness has been established by subsequent cognition, one meditates on emptiness by keeping the true emptiness in mind, then keeping such emptiness in mind