Tibetan
ཆ་འདྲ་རྫོགས་མཐར་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དང་ཆ་འདྲའི་ཡིད་ཕྲ་བ་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་ཟིན་ན་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མཚོན་ནུས། རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་པ་ངོས་ཟིན་ཚེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འདས་པ་རིག་སྟོང་བརྗོད་མེད་དུ་ཤེས་ཞེས་པ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་རྟག་པ་ཡིན། ཚོགས་བརྒྱད་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་དང་འདྲེས་ནས་ཡོད་ཀྱང་། མྱོང་ངོར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འགྱུར་མེད་དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྣང་སྟེ། དུས་འཁོར་ལས། འདི་ནི་མ་སྐྱེས་ཆོས་ཏེ་ཆུ་ལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་འཁྲུལ་བ་སྟེར་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཔེ་ཡི་འོད་གསལ་དང་རྫོགས་ཆེན་རིག་ངོ་འཕྲོད་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཆུ་ལྟ་བུའི་སེམས་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ བསྒོམ་པའི་བློས་སྟོང་པ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་སུ་ངེས་ཀྱང་། དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་པའི་བློ་དེ་མི་རྟག་མོད་ཀྱི། བློ་དང་སྟོང་ཉིད་ཐ་དད་དུ་ཡན་གར་མྱོང་བར་མི་སྣང་། རྗེས་ཤེས་ལ་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡོད་དེ་ཆུ་ལ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་རྣམ་གྲངས་པ་ནི་མེད་དགག་ཙམ་སྟེ། དེ་བུམ་སོགས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཉིད་འདུས་བྱས་སུ་སྒྲོ་མི་འདོགས་ཏེ། ཨིནྡྲ་ནི་ལར་དངུལ་དུ་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་ལྟར་རོ། །རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་ལྷན་སྐྱེས་ནི་བུམ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཞིང་། དེ་མཐོང་ཚེ་བུམ་པ་དང་མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་གཉིས་ཀ་ཞིག་པའི་བརྗོད་བྲལ་སོ་སོ་རང་རིག་གིས་ཤེས་བྱ་ཡིན་པས་དེ་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་མེད་དགག་ཙམ་དུའང་སྒྲོ་མི་འདོགས། སེམས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་འདས་སུ་མྱོང་བས། འདུས་བྱས་སམ་སྟོང་རྐྱང་གི་འདུས་མ་བྱས་སུ་མི་གནས་ཀྱང་། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས་མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པའི་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་གྲངས་མིན་པ། འཕོ་འགྱུར་ལས་འདས་པའི་རྟག་པ་དང་། འགྱུར་བའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ ཅད་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་གྱི། འདུས་བྱས་སོགས་གཏན་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་སེམས་སམ་གཉུག་སེམས་སོགས་ཀྱི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱའི་དོན། ལྷན་སྐྱེས་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ད་ལྟ་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ངོར་འཆར་ཞིང་། ཤར་བའི་ཚེ་ཡིད་དང་ཐ་དད་དུ་མི་མྱོང་བས། གོང་ནས་གོང་དུ་གོང་འཕེལ་སྐྱེ་འགག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་མིན་ན་བསྒོམ་བྱར་མི་རུང་སོགས་སུ་སྙམ་པའོ། །གཞན་ཡང་རིག་པའམ་ཡེ་ཤེས་རྟག་པ་མི་སྲིད་སྙམ་པ་སོགས་ནི་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་རོ་གཅིག་པའམ་སྣང་སྟོང་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ནི་གནས་ལུགས་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟོང་པ་ཕྱོགས་གཅིག་རིག་པ་ལྟ་བུ་རྗེས་ངེས་ཀྱིས་ཕྱེ་སྟེ། ཟུང་འཇུག་མིན་ན་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་གང་དུ་མི་གནས་པ་མི་རུང་ངོ་། །ཟུང་འཇུག་གི་ངོ་བོར་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ན་རིག་པའང་དེར་འགྱུར་ཏེ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྟོང་པའང་འདུས་བྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ་རིག་པ་དང་ ཐ་དད་མེད་པས་སོ་སྙམ་ན། བློ་རིག་སྐད་ཅིག་མ་ནི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེའི་མེད་དགག་ཀྱང་ཡོད། མེད་དགག་དང་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ནི་བརྗོད་བྲལ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སོ། །དེས་ན་ཡིད་ཕྲ་བར་སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་གོམས་སྟོབས་བཞིན་ཇེ་གསལ་དུ་མྱོང་སྟེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྣང་གསུམ་དང་འོད་གསལ་རྗེས་མཐུན་པ་མང་དུ་ཤར་བར་བྱས་ཏེ། དང་པོ་རགས་པ་སྟེ་སྣང་གསུམ་ཡང་རགས། དཔྱོད་པ་ཕྲ་མོ་བརྟག་དཀའ་ཡང་ཡོད། དེ་ནས་རྟོག་པ་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་སོང་བ་ན། འོད་གསལ་ལ་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་འགྲོ་བས་སེམས་དབེན་མཐར་ཐུག་པར་སྒྲུབ་དགོས། སེམས་དབེན་གྱི་མཐུས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དུ་འཕོ་བའི་ཚེ་ཚོགས་བརྒྱད་རྒྱུན་ཆད་དེ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་འཆར། དེའི་ཚེ་སེམས་སེམས་བྱུང་མེད། ཡེ་ཤེས་རྗེན་པ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་དེའི་ངང་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་བྱེད་པས་རྩོལ་མེད་ལྷ་སྐུར་ཤར་བ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཏེ། རིགས་འདྲ་ཇེ་བཟང་ལས་ཡང་སྦྱང་མི་དགོས་པ་ནི་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་འདུས་བྱས་ཀྱི་བསླད་མེད་པས་ཡིན། སྦྱོར་ལམ་དུ་ཕྲ་ཡིད་ཀྱིས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཚོལ་བའི་ངང་ལས་སྣང་གསུམ་ཤར་ཏེ་རླུང་ལྔའི་རྐྱེན་ལས་ལྷ་སྐུ་ཤར་བ་དེས་ཀྱང་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་མཚོན་ནུས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ལས་ཤར་བ་སྟེ། མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་གསལ་སྣང་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡིད་ངོར་ཤར་བའི་སྟོང་གཟུགས་ཡིན་པས་ལུས་ལས་ལོགས་སུ་འཆར་ཚུལ་ཀྱང་ཤར་ཏེ། ཕྱག་ཆེན་མོ་བཞིན། རང་ལུས་ཉིད་ཡིད་ངོར་དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་འཆར་ཚུལ་ཀྱང་འཆར་ཏེ། གསལ་བ་གསུམ་གྱི་མཐར་ཐུག་བཞིན།
Chinese
相似穷尽之际，显现意义的光明和相似的微细意。如果认识到这一点，就能象征意义的光明。一旦认识到大圆满的觉性，就会知道超越因缘的觉空不可言说，它的自性是无为常恒。虽然八识与有为无常混合存在，但在体验中，显现为具足不变法性的状态。如时轮中所说：“此乃不生之法，如水中之天空般，给予错觉而生。” 如是说。譬如光明和大圆满觉性相遇，二者都如同天空般的意义光明之影像显现在如水般的心中。虽然以修习空性的心确定空性是无为，但显现其状态的生起之心却是无常。然而，心与空性不会被体验为截然不同的存在。在后得智中可以区分，如同水中之天空的影像。空性的名相是仅仅的无遮，虽然它与瓶等在自性上并非不同，但从反体的角度，不会将空性执着为有为。如同不会将青金石执着为白银一般。非名相的胜义俱生是瓶等事物的究竟自性，当见到它时，瓶子和无遮的执着都会消失，是不可言说、各自自证的所知，因此它是伟大的无为。不会将有为和无为执着为仅仅的无遮。心的俱生也是如此，由于体验超越有无之边，因此不会安住于有为或空洞的无为中。然而，自生智慧超越因缘，是无为，不住于任何边际的伟大空性，非名相，是超越变迁的常恒，并且承诺为没有一切变异痛苦的伟大安乐，绝非有为等。即便如此，以法性光明之心或本觉心等名称所表达的意义，俱生胜义智慧，现在在譬喻智慧之时，显现在意念意识的面前，显现之时不会体验为与意念不同，因此，从上到上，由于存在增长生灭的缘故。
English
When similarity is exhausted, the light of meaning and the subtle mind of similarity appear. If this is recognized, the light of meaning can be symbolized. Once the rigpa of Dzogchen is recognized, it is known that the rig-emptiness beyond causes and conditions is inexpressible, and its nature is unconditioned and eternal. Although the eight consciousnesses are mixed with conditioned impermanence, in experience, they appear as possessing the state of unchanging dharmata. As it is said in the Kalachakra: "This is the unborn dharma, which gives the illusion of being born like the sky in water." Thus, both the example of light and the meeting of Dzogchen rigpa are such that the image of the light of meaning, like the sky, appears in the mind, like water. Although the mind that meditates on emptiness ascertains that emptiness is unconditioned, the mind that arises in its state is impermanent. However, the mind and emptiness are not experienced as completely separate. In subsequent cognition, it can be distinguished, like the image of the sky in water. The nominal emptiness is merely a negation, and although it is not different in nature from a vase, etc., from the aspect of the opposite, emptiness is not clung to as conditioned. Just as lapis lazuli is not clung to as silver. The non-nominal ultimate co-emergent is the ultimate nature of things like vases, and when it is seen, the clinging to both the vase and the negation disappears, and it is the inexpressible, self-aware knowable, so it is the great unconditioned. Conditioned and unconditioned are not clung to as mere negations. The co-emergent of the mind is also the same, because it is experienced beyond the extremes of existence and non-existence, it does not abide in the conditioned or the empty unconditioned. However, self-born wisdom is beyond causes and conditions, is unconditioned, the great emptiness that does not abide in any extreme, is non-nominal, is the eternal that is beyond change, and promises to be the great bliss that is without all the suffering of change, and is definitely not conditioned, etc. Even so, the meaning expressed by the name of the dharmata luminous mind or innate mind, etc., the co-emergent ultimate wisdom, now appears before the mind consciousness at the time of the exemplary wisdom, and when it appears, it is not experienced as different from the mind, therefore, from above to above, because there is growth and cessation.
Chinese
因此，是微细的意。否则，会认为不适合作为禅修的对象等等。此外，认为觉性或智慧不可能恒常等等，就像把鱼皮当成银子一样。能知与所知一体，或显空、智空双运的意义是实相。如果以分别念将它分成一边是空性，一边是觉性，如果不双运，就会变成有分别的对境，不安住于任何处是不行的。在双运的体性中，这两者没有丝毫的差别，如果空性不是非复合的，那么觉性也会变成那样，因为没有差别。如果认为空性也会变成复合的，因为它与觉性没有差别。刹那的智慧不是一切法的法性，如果那样，它的无遮也存在。在无遮和有法二者所执著的对境不存在的法界中，双运的意义是不可言说、不变的实相。因此，在微细的意中，要像串习的力量一样，越来越清晰地体验三显现之末的光明，反复多次地让三显现和光明相应显现。首先是粗大的，也就是三显现也很粗大，虽然有微细的观察难以辨别。之后，当念头越来越微细时，光明也会越来越清晰，因此必须证得心寂的究竟。凭借心寂的力量，在转化为意义的光明时，八识中断，意义的光明显现。那时，没有心和心所，是赤裸的智慧。从那个智慧的状态中，凭借智慧之风的作用，无勤地显现为本尊身，是清净的幻身。由于同类越来越好，所以不需要再次修习，这是因为没有不净的、风心的、复合的染污。在加行道中，以微细的意寻求意义的光明时，三显现显现，由于五风的缘故，本尊身显现，这也象征着清净的幻身，它的自性是从禅定的力量中显现的，就像观修不净物的骷髅的明相一样。因为那是意念中显现的空色，所以也会显现出从身体中分离出来的显现方式，就像大手印一样。自己的身体也会在意念中显现为那种状态，就像三种光明之究竟一样。
English
Therefore, it is the subtle mind. Otherwise, one might think that it is not suitable as an object of meditation, etc. Furthermore, thinking that awareness or wisdom is impossible to be permanent is like mistaking fish skin for silver. The meaning of the unity of knower and known, or the union of appearance-emptiness and awareness-emptiness, is reality. If it is divided by conceptual thought into one side being emptiness and the other side being awareness, if it is not united, it will become an object of conceptualization, and it is not permissible to not abide anywhere. In the nature of union, there is not the slightest difference between the two. If emptiness is not uncompounded, then awareness will also become like that, because there is no difference. If one thinks that emptiness will also become compounded because it is not different from awareness, then momentary intelligence is not permissible as the nature of all phenomena. If that were the case, then its negation would also exist. In the realm where the object of clinging to the negation and the subject are absent, the meaning of union is the inexpressible, unchanging reality. Therefore, in the subtle mind, one should experience the luminosity at the end of the three appearances more and more clearly, like the power of habituation, and repeatedly cause the three appearances and luminosity to arise in accordance. First, it is coarse, that is, the three appearances are also coarse, although there is subtle observation that is difficult to discern. Then, as thoughts become more and more subtle, luminosity also becomes clearer and clearer, so one must attain the ultimate of mind isolation. By the power of mind isolation, when transforming into the luminosity of meaning, the eight consciousnesses cease, and the luminosity of meaning arises. At that time, there is no mind or mental factors, it is naked wisdom. From that state of wisdom, by the action of the wind of wisdom, the deity body arises effortlessly, it is the pure illusory body. Because the similar becomes better and better, there is no need to practice again, this is because there is no impurity of impure wind-mind compounded. In the path of joining, when the subtle mind seeks the luminosity of meaning, the three appearances arise, and due to the cause of the five winds, the deity body arises, which also symbolizes the pure illusory body, its nature arises from the power of samadhi, like the clear appearance of a skeleton when meditating on ugliness. Because it is an empty form that arises in the mind, the way it appears separately from the body also arises, like the great seal. One's own body also appears in the mind in that state, like the ultimate of the three clarities.