Tibetan
ན་གཉུག་སེམས་ནི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་རྐྱང་བེམ་སྟོང་དུ་མ་སོང་བའི་ཆ་ནས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་དང་། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ། སྟོང་པ་ཉིད་རང་གསལ་ཙམ་ལས་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་གང་གི་མཚན་མ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་མེད་པས། རྡུལ་གྲུབ་བེམ་པོ་དང་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་གསལ་ཞིང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ལས་འདས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་སོ་སོ་རང་རིག་པས་རྟོགས་བྱ་ཡིན་གྱི། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་ཆ་བསྟུན་དུ་མེད་དོ། །རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་དང་མཚན་མའི་གཟུང་འཛིན་ཡེ་ནས་མེད་པས། རྟོག་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བབ་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་འཁོར་འདས་འཁྲུལ་གྲོལ་བདག་གཞན་ ཐོག་མཐའ་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡེ་ནས་མེད་དེ། ཀྱེ་རྡོར་གྱི་རྒྱུད་དང་། བིར་ཝ་བའི་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ལས། འདི་ནི་ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད། །སོགས་གསུངས་པའི་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་སུ་ཡང་མ་གཡོས་ཀྱང་། རྩལ་སྣང་གློ་བུར་ལས་རླུང་དང་འགྲོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་སྣང་བ་ཤར་ཚེ། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཡིད་འགྱུས་ནས་ང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་བྱུང་བ་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོར་ཞེན་ནས་གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་འཁོར་བ་བྱུང་སྟེ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དུ་འཕྱན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་མ་ནོར་བ་གཉུག་མའི་དོན་མཐོང་བའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ནས་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཟད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ། དེས་ན་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ནི་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་གནས་པ་ལ། གཉུག་སེམས་དང་། འོད་གསལ་བའི་སེམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་།རང་བྱུང་གཞིར་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་སྤང་རུང་དུ་གནས་པའི་སྐབས་ན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉུག་སེམས་སོགས་སུ་བཏགས་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དུས་འཁོར་ལས་བླུན་པ་མིན་པའི་སྟོང་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པའང་། སྟོང་རྐྱང་མིན་པའི་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ། འོད་གསལ་སྤང་བའི་སྟོང་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད། སྟོང་ཉིད་སྤང་ནས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་དམིགས་སུ་མེད། དེ་གཉིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་སོ་སོ་རང་རིག་གི་ཡུལ་དུ་རྟོགས་ན་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས། མ་རྟོགས་ན་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དགག་བྱ་བཅད་པའི་སྟོང་པ་ཡུལ་དང་། མཚན་མ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གོ་ཡུལ་ཙམ་བློ་ལ་འཆར་བ་ནི། གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་ཡུལ་མཚན་མ་ཅན་གྱི་ཆོས་དངོས་དངོས་མེད་དུ་འཛིན་པ་ལས་མ་འདས་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉུག་སེམས་མངོན་དུ་བྱས་ན། དངོས་དངོས་མེད་དང་། སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ ཆོས་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འོད་གསལ་བ། རིག་སྟོང་། སྣང་སྟོང་སོགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ནི་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པས་ཕྱོགས་རེའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གཉིས་སུ་མེད། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ཆེ། །སོགས་གོང་དུ་དྲང་བ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་ཅན་ཐབས་གྲོལ་གྱི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལས། རྟོག་གེའི་རིག་པས་དཔྱད་པའི་ཡུལ་མིན་པས། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་ཐག་ཆོད་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་རུང་གི འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་རྐྱང་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཙམ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་བྱིས་པ་ཤེད་མ་བྱེ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། སོ་སོ་རང་རིག་རྗེས་མཐུན་ཙམ་ཡང་མ་སྐྱེས་པས་བློ་ལ་དེ་ཙམ་ལས་ཅིའང་འཆར་མ་ནུས་ནས་རྣམ་རྟོག་གི་གྲུབ་མཐའ་བྱས་པ་འདྲིད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱོགས་འཚོལ་བ་སྤངས་ཏེ། ཟབ་མོ་རྣ་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམས་པ་ཕྱག་རྫོགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སྙེགས་པའི་རིག་འཛིན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ལས་མཉན་པར་བྱ་དགོས་ སོ། །མདོར་ན་རང་སེམས་ཡེ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་དངོས་མཚན་སྤྲོས་པ་ཀུན་ལས་འདས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། རིག་གདངས་ཀྱི་གོམ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྟོང་པ་རྐྱང་པ་དང་། དེ་ཤེས་མཁན་གྱི་བློ་ཞིག་ཐ་དད་དུ་མེད། སེམས་ཉིད་རང་སྟོང་། སྟོང་ཉིད་རང་གསལ། གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་གཏན་མེད་པ། ཡེ་ནས་གཤིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གཉུག་སེམས་ཞེས་བརྡ་བ
Chinese
本元心性是法性空性，就其自性未落入空洞顽空而言，是光明心，称为自生智慧。由于空性唯是自明，丝毫没有有为无为的任何相状，所以它超越了由微尘组成的物质以及具有能取所取的明觉识，唯有证悟实相的各自自证才能了悟，与八识毫不相干。这种明空双运的法性，原本没有分别念和相状的能取所取，因此安住于无分别的平等性中。所以，它没有任何轮回涅槃、迷乱解脱、自他、始末等二元对立的相状。如《喜金刚》的续部和毕瓦巴的《极无戏论》中所说：“此无始无中无终。”等等，这就是所说的心的实相。虽然这样的法性之状态丝毫未动，但由于突发的功用显现，与风相伴的分别念之显现生起时，具有二元对立显现的心意转变，从执着我为实有而产生八识聚，这被称为心。由于执着事物，没有证悟本元实相，产生了二元对立的迷乱轮回，从而漂泊于缘起顺生的流转中。不谬误的大乘道，在见到本元之义时，证悟法性，二元对立迷乱的习气灭尽，这被称为佛。因此，本元法性，自性的实相，是于三时中不变而安住的，被称为本元心、光明心、菩提心、法界、自生基位智慧、俱生大乐、法性实相等名相。像这样，一切有情的心中，都以法性的方式存在，并且处于可以遣除遮障的状态，这时被称为如来藏，因为证悟心的法性就能成佛。同样，也应了解安立本元心等名称的方式。时轮金刚中说“非愚昧之空性”，意思是与非空洞的光明智慧无二无别的意义。有为无为的
English
The innate mind is the emptiness of dharmata, and in terms of its nature not falling into empty vacuity, it is the mind of clear light and is called self-arisen wisdom. Since emptiness is merely self-illuminating, without even the slightest mark of conditioned or unconditioned phenomena, it transcends the clear and cognitive consciousness composed of particles and characterized by grasping and being grasped. It is to be realized by the self-cognizance of individual awareness that sees suchness, and it has nothing to do with the eight consciousnesses. This dharmata of the union of awareness and emptiness has no conceptualization or grasping of characteristics, so it abides in the equality of non-conceptualization. Therefore, it has no marks of duality such as samsara and nirvana, delusion and liberation, self and other, beginning and end. As it is said in the tantra of Hevajra and Birwapa's "Extremely Unelaborate": "This has no beginning, no middle, no end," etc. This is the suchness of mind. Although such a state of dharmata does not move at all, when the appearance of conceptualization accompanied by wind arises from the sudden display of potential, the mind with dualistic appearance transforms, and from grasping "I" as real, the eight aggregates of consciousness arise, which are called mind. Because of clinging to things and not realizing the innate suchness, the deluded cycle of dualistic appearance arises, and one wanders in the flow of dependent origination. The unerring Mahayana path, when seeing the meaning of the innate, realizes dharmata, and the habitual tendencies of dualistic delusion are exhausted, which is called Buddhahood. Therefore, the innate dharmata, the reality of nature, abides unchanging in the three times, and is referred to by various names such as innate mind, clear light mind, bodhicitta, dharmadhatu, self-arisen ground-abiding wisdom, coemergent great bliss, and dharmata suchness. In this way, the minds of all sentient beings exist in the manner of dharmata, and when they are in a state where obscurations can be removed, they are called tathagatagarbha, because realizing the dharmata of mind leads to Buddhahood. Similarly, one should understand the way of designating innate mind, etc. The Kalachakra says, "Emptiness that is not foolish," which means the meaning of being inseparable from the clear light wisdom that is not empty vacuity. Conditioned and unconditioned
Chinese
的边际，是超越的。在事物的真如中，光明舍弃的空性并非目标，舍弃空性后光明的心的目标也不存在。如果将这两者在证悟真如的各自自证的境地中证悟，则会证悟到无别。如果不证悟，则仅在心中浮现出从反面的角度切断所破的空性境，以及具有相状的知识作为有境的理解境地，这没有超出二取显现的分别境，即执持具有相状的法为实有和非实有。因此，这不是真如。如果真如本心显现，那么实有非实有，空非空等一切二法都超离了行境，因为是无二的法性各自自己所要证知的。因此，将它分为空性、光明、明空、显空等，仅仅是后得分别念表达不滞留于某一边的状态而已，在真如的体性上是无二的。同样，境和有境等一切二法也是超越的。无二菩提心是，心的自性法界广大如虚空等，如上文所引述的那样，是瑜伽士依靠方便解脱的诀窍而显现的，不是思辨理性能分析的境地。因此，对于那些已确信自心无生的人来说，是可以生起信心的。如果以有为的心，仅仅将无为的纯粹空性作为境，就认为那是真如，那只是幼稚的自作聪明。因为连各自自证的相似之处都没有生起，心中除了那些之外什么也无法显现，从而创立了分别念的宗派来迷惑他人，所以要舍弃寻求那方面的做法，必须从追求甚深耳传窍诀大手印大圆满宗派的持明上师处听闻。总之，自心本来无生，因此超越了一切实相和名相的戏论，虽然是空性，但仅仅是明觉的流动停滞了一下而已，并非是单纯的空性，也不是了知它的心有差别。心性自空，空性自明，明空无别，能取所取的分别念完全不存在，对于本来就自然如此的法性，称之为本心。
English
The edge of is beyond. In the suchness of things, emptiness that abandons luminosity is not the goal, and after abandoning emptiness, the goal of the luminous mind does not exist. If these two are realized in the realm of individual self-awareness that realizes suchness, then it is realized as non-dual. If it is not realized, then only the realm of understanding arises in the mind, with emptiness as the object that cuts off what is to be refuted from the opposite perspective, and knowledge with characteristics as the subject. This does not go beyond the dualistic appearance of the conceptual realm, which holds phenomena with characteristics as real and unreal. Therefore, this is not suchness. If the innate mind of suchness is manifested, then real and unreal, empty and not empty, etc., all dualistic dharmas are beyond the realm of activity, because it is the non-dual nature of reality that each individual must realize for themselves. Therefore, dividing it into emptiness, luminosity, rig-tong (awareness-emptiness), nang-tong (appearance-emptiness), etc., is merely expressing the state of not dwelling on one side by subsequent conceptual thought. In the essence of suchness, there is no duality. Similarly, object and subject, etc., all dualistic dharmas are also transcendent. The non-dual mind of enlightenment is: the nature of mind is the dharmadhatu, vast as the sky, etc., as quoted above. It is manifested by yogis relying on the key instructions of skillful means and liberation, and is not the object of analysis by speculative intellect. Therefore, those who have determined that their own mind is unborn can generate faith. If the conditioned mind merely takes unconditioned, pure emptiness as its object and considers it to be suchness, that is just childish cleverness. Because even the similarity of individual self-awareness has not arisen, nothing other than that can arise in the mind, and thus they create sectarian views of conceptual thought to mislead others. Therefore, abandon seeking that direction, and listen to the profound oral transmission instructions from the realized masters who pursue the Mahamudra and Dzogchen lineages. In short, since one's own mind is originally unborn, it transcends all elaborations of reality and names, and although it is emptiness, it is merely a momentary cessation of the flow of awareness, and it is not a simple emptiness, nor is there a difference between it and the mind that knows it. Mind itself is empty, emptiness itself is luminous, luminosity and emptiness are inseparable, the conceptual thought of grasping and holding is completely non-existent, and such a nature of reality that is naturally so from the beginning is called the innate mind.