Tibetan
ས་ཀྱི་ཆ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ། ཡིད་གསལ་རིག་གི་ཆ་འགག་མེད་དུ་རང་གསལ་བའི་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་ལ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དེ་ཡི་ངང་ན་ཚོགས་བརྒྱད་ཀ་ཡང་དུ་མ་རོ་མཉམ་བརྗོད་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱར་གནས་ཀྱི། དེའི་ནང་ན་ཡིད་ཕྲ་བ་ཞེས་པའི་རྫོགས་ཆེན་འདུས་བྱས་སུ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཅི་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །ཡིད་ཕྲ་བ་རྫོགས་ཆེན་ཡིན་ལ། ཡིད་རགས་པ་སོགས་ཚོགས་བརྒྱད་གཞན་རྫོགས་ཆེན་མིན་ལུགས་ཅི་འདྲ་ཡིན་བཤད་དགོས་སོ། །དེར་མ་ཟད་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་གཉུག་མ་དེའི་ངང་ལས་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ ཐམས་ཅད་ཤར་ཀྱང་དེ་ལས་ཤར། གྲོལ་ཀྱང་དེ་ལ་གྲོལ་བར་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཉམས་མྱོང་གི་རྟོགས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྩ་སེམས་ཉིད་གཉུག་མ་རྫོགས་ཆེན་དང་གཉུག་སེམས་མིན་པར། ཡིད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཕྲ་བ་སྐད་ཅིག་མ་རྫོགས་ཆེན་དུ་ངོ་སྤྲད་ནས་བསྒོམ་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཤེས་ནི་རྫོགས་ཆེན་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཡིན་ལ། བློ་དེས་ཡུལ་སྟོང་པ་དང་གསལ་བ་ཟུང་འཇུག་སོགས་ཚིག་གི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་དེ་སྲིད་ན། དེ་སྲིད་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་གྱི་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་སུའང་མི་ཕྱིན་ལ། ནམ་ཞིག་རང་སེམས་རིག་སྟོང་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་མེད་པར་ཐད་ཀར་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུའི་འབྲས་བུ་རློན་པ་བཞག་པ་བཞིན་ཐག་ཆོད་ཚེ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་པ་ངོ་འཕྲོད་ཅེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡིན་ན། ཡིད་རགས་པའི་སྟེང་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ཡང་ཡང་གོམས་པར་བྱས་ནས་ཐག་ཆོད་པ་འདི་ཙམ་དེ་སྔ་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པ་ཀུན་གྱིས་མན་ངག་ཏུ་གདམས་ནས། སྐལ་ལྡན་ཐམས་ཅད་ལ་དྲོད་ཚད་ཀྱང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། གདམས་ངག་ཟབ་མོའི་གནད་འདི་བརྒྱུད་པ་བར་མ་ཆད་ པར་ཡོད་བཞིན་དུ་ཕྲ་ཡིད་འདུས་བྱས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཆོས་སྐད་འདི་བསྟན་སེལ་དུ་ཅི་ལ་བཤད། དེ་ལྟར་ཐད་ཀར་ངོ་མ་འཕྲོད་པ་ལ་དེ་རྟོག་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་ཞུ་བདེ་དང་སེམས་དབེན་སོགས་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། རིམ་ལྔའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་ཟེར་བ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་གྱི། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཕྲ་ཡིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་ཕྲ་ཡིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆ་ཡིན་
Chinese
甚至在没有观察到最小的微尘时，如此这般，明朗觉性的自性，无有止息地自明，是明空双运的体性。这被称为心之法性。在那法性的状态中，八识全部平等一味，不可言说，各自安住于自证的境界。在其中，所谓的“细微意”如何能被认为是圆满大法的造作之法呢？根本不可能。细微意是圆满大法，粗大意等其他八识不是圆满大法，需要说明这是为什么。不仅如此，从法性本觉明空的状态中，轮回涅槃的一切显现，显现也从中显现，解脱也从中解脱，圆满大法的瑜伽士们对此有实际的经验和证悟。如果不是一切法的根本——本性心性圆满大法和本觉心，而是将意的细微部分、刹那视为圆满大法来修持，会有什么功德呢？因此，意识是修持圆满大法的意识，如果那个意识缘于空性、光明双运等言语之道的对境，以能取所取二取的方式来修持，那么，只要那样，就仍然是具有能取所取的识，也不会趋向于二无二的智慧圆满大法。何时，当自心觉性空性法性，没有对境和有境，如同直接将新鲜的余甘子放在手掌中一样确定时，才会被赋予“圆满大法的觉性被认识”这样的名称。仅仅是在粗大意的基础上反复熟悉并确定，如此这般，以前历代持明传承都作为口诀来教导，所有具缘者也都显现了暖相。如此甚深口诀的要点，在传承没有中断的情况下存在着，为什么要把细微意造作的圆满大法的法相说成是遮破之法呢？像这样，对于没有直接认识的人，如果作为使其证悟的方法，而修持乐空和心性寂静等，那么，在五次第中所说的本觉光明，也是心的法性光明，是自生智慧，而不是八识的差别细微意，因为那样的细微意是刹那造作的部分。
English
Even without observing the slightest particle of dust, in this way, the nature of clear awareness, self-illuminating without cessation, is the essence of the union of clarity and emptiness. This is called the Dharma-nature of Mind. In that state of Dharma-nature, all eight consciousnesses are equal in one taste, inexpressible, and each abides in its own state of self-awareness. Within that, how can the so-called "subtle mind" be regarded as a fabricated practice of Atiyoga? It is impossible. The subtle mind is Atiyoga, while the coarse mind and the other eight consciousnesses are not Atiyoga; it needs to be explained why. Moreover, from the state of the Dharma-nature, primordial awareness-emptiness, all appearances of samsara and nirvana arise, arising from it, and liberation also occurs within it. The yogis of Atiyoga have actual experience and realization of this. If it is not the fundamental nature of all dharmas—the primordial nature of mind, Atiyoga, and primordial mind—but instead, one identifies and cultivates the subtle part of the mind, the momentary, as Atiyoga, what benefit is there? Therefore, mind-consciousness is the mind that cultivates Atiyoga. If that mind focuses on objects of the path of words, such as emptiness and the union of clarity, and cultivates with dualistic grasping, then as long as that is the case, it remains a consciousness with grasping, and it will not move towards the direction of non-dual wisdom, the Great Perfection. When, sometime, one's own mind, awareness-emptiness, Dharma-nature, without object and subject, is directly ascertained like placing a fresh amla fruit in the palm of one's hand, then the term "the awareness of Atiyoga is recognized" is applied. Merely becoming familiar with and ascertaining repeatedly on the basis of the coarse mind, in this way, all the Vidyadhara lineages of the past have taught as pith instructions, and all fortunate ones have manifested signs of warmth. This essential point of profound pith instructions exists without interruption in the lineage. Why would one speak of the fabricated Dharma-language of subtle mind Atiyoga as a means of refutation? Like this, for those who have not directly recognized, if one engages in the practice of bliss-emptiness and mind-isolation as a method to realize it, then the primordial luminosity spoken of in the context of the Five Stages is also the luminosity of the Dharma-nature of mind, the self-arisen wisdom, and not the subtle mind, a distinction of the eight consciousnesses, because such a subtle mind is a momentary, fabricated part.
Tibetan
པས། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆ་ཞིག་ཆོས་ཉིད་དང་གནས་ལུགས་ག་ལ་ཡིན། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་ཐེབས་ནས་དེ་འབའ་ཞིག་ལ་གོམས་པའི་སེམས་དབེན་གྱི་དམིགས་པ་རྩོལ་བཅས་ཆེད་དུ་མ་བསྒོམ་ཀྱང་། གཉིད་འཐུག་གི་སྐབས་སུ་འོད་གསལ་དྭངས་བ་ནམ་མཁའ་རྐྱེན་མེད་ལྟ་བུ་འཆར་བ་དེ་སྔ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་མྱོང་བ་ཅི་རིགས་ཐོན་པ་ཚུན་ཆད་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། དེ་ད་ལྟའི་རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་གི་བསླད་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མྱོང་བ་ལས་གཞན་དུ་རྟོགས་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བ་ཡིན་གྱི། ཡིད་ཕྲ་བ་འདུས་བྱས་ཚོགས་དྲུག་རགས་པ་འགག་པའི་རྗེས་སུ་ལྷག་པ་དེས་གོ་ཡུལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། གསལ་སྟོང་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ ལ་གནས་སོང་བ་ཙམ་ལས། དེ་ལ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །སྲབ་མོའི་འོད་གསལ་དང་སེམས་དབེན་སྒོམ་པའི་འོད་གསལ་རྣམས་ལ། སྣང་གསུམ་ལུགས་ལྡོག་དང་ལུགས་འབྱུང་གི་སྣང་བ་འཆར་ཚུལ་དང་། དེ་ངོས་འཛིན་པའི་དཔྱོད་བྱེད་ཕྲ་མོ་མ་འགག་པ་དེ་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་གི་ཉམས་མྱོང་ལ་བསམ་ནས་ཆོས་ཉིད་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་ཡིད་ཕྲ་བ་འདུས་བྱས་ལ་འདོད་པ་ནི་ཁྲོན་པའི་རུས་སྦལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ཏེ། རིག་འཛིན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་འདི་ཙམ་མ་དགོངས་མ་རྟོགས་པར་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གདམས་པ་སྟོན་པ་ག་ལ་ཡིན། དེས་ན་རྒྱལ་བ་རིག་འཛིན་གྱི་དགོངས་པ་རིན་པོ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་། རྟོག་གེའི་རྟོག་བཟོ་འཆིང་བུ་བརྗེ་བ་ནི་དུས་ངན་གྱི་རང་རྟགས་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་པར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་འདི་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་དེ་འདུས་མ་བྱས་སོ། །ཡིད་ཕྲ་བ་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་འདི་ནི་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་དགོས་པས། འདིའི་རྐྱེན་བཞི་དང་། ཁྱད་པར་དམིགས་རྐྱེན་གང་ཡིན་དཔྱད་དགོས་ལ། འདི་འདྲ་བ་དེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཐ་ མའི་བར་དུ་རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ན་གཉུག་སེམས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུན་དུ་ཡོད་ན་རྣམ་རྟོག་རགས་པས་བསླད་མ་ཞུགས་པའི་སེམས་འདུས་བྱས་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ན། དེས་ཡིད་རགས་པའི་ཡུལ་ཤེས་སམ་མི་ཤེས། ཤེས་ན་ཆགས་སོགས་ཀྱང་དེ་ལ་ཅིས་མི་སྐྱེ། མི་ཤེས་ན་སྟོང་ཉིད་དཔྱོད་པའི་རགས་པའི་གོ་ཡུལ་དེ་དེ་ལ་གསར་དུ་ཇི་ལྟར་བསླབ་ན
Chinese
因此，由造作所生的事物怎么会是法性和实相呢？证悟了大圆满的见解，并且习惯于此，即使不特意修持有为的离念禅定，在深度睡眠时，如虚空般无有任何造作的清净光明自然显现，这对于先前在修持大圆满道上已经获得各种体验的人来说是显而易见的。因为除了体验当下这没有任何分别念染污的赤裸觉性之外，再也没有其他需要证悟的，所以这是法性自生智慧的显现。细微意念是造作之物，在粗大六识停止后所残留的，怎么会是修习空性的所缘境呢？只是安住于光明空性无边无际的法性中而已。其中又怎么会有能作分别的念头呢？根本没有。对于微弱的光明和修习离念禅定时所显现的光明，三现逆行和顺行的显现方式，以及在尚未停止对这些显现进行辨识的微细分别念时，仅仅因为体验到这些是细微意念，就认为法性根本光明是细微意念和造作之物，这就像井底之蛙的见解。如果不是像持明噶绕多杰等圣者一样领悟到这一点，又怎么能宣说大圆满的教法呢？因此，必须清楚地认识到，将胜者持明的珍贵见解与世间的分别念和虚构的束缚交换，是末法时代的明显标志。自生智慧光明如同法性虚空一般，因为这是与空性和法界无二无别的法性，所以它没有任何因缘，不是造作之物。细微意念是造作之物，所以它必须由四缘所生。因此，需要考察这四缘，特别是增上缘是什么。如果这样的细微意念不是从无始至终持续不断，就不会成为俱生心。如果一直存在，那么在一切有情众生的相续中，如果存在着没有被粗大分别念所染污的造作之心，那么它会知道或不知道粗大意念的对境？如果知道，那么贪嗔等烦恼为什么不会从中产生？如果不知道，那么又如何能向它传授新的空性见解呢？
English
Therefore, how can something produced by fabrication be the Dharmata and the true nature? Having attained the introduction to Dzogchen and being accustomed to it, even without specifically cultivating contrived mind-isolation meditation, the clear and pure light that appears like unobstructed space during deep sleep is evident to those who have previously gained various experiences on the path of Dzogchen. Because there is nothing else to realize other than experiencing this present naked awareness, which is free from even a speck of conceptual contamination, this is the arising of the self-born wisdom of Dharmata. How could subtle mind, which is a fabricated thing that remains after the cessation of the coarse six consciousnesses, be the object of meditation on emptiness? It is merely abiding in the Dharmata of luminous emptiness, which is without beginning or end. How could there be discriminating thoughts in that? There are none. Regarding the faint light and the light that appears during mind-isolation meditation, the ways in which the appearances of the three visions arise in reverse and forward order, and when the subtle discriminating thoughts that identify these appearances have not ceased, merely thinking that these are subtle mind based on the experience of them being subtle mind, and then considering the fundamental light of Dharmata to be subtle mind and a fabricated thing, is like the view of a frog in a well. If one does not comprehend this, like the vidyadhara Garab Dorje and others, how can one teach the instructions of Dzogchen? Therefore, it is necessary to clearly recognize that exchanging the precious view of the victorious vidyadharas for worldly conceptual thoughts and fabricated bonds is a clear sign of the degenerate age. Self-born wisdom light is like the Dharmata of space. Because it is the Dharmata that is inseparable from emptiness and the Dharmadhatu, it has no causes or conditions; it is unconditioned. Subtle mind is a fabricated thing, so it must arise from four conditions. Therefore, it is necessary to examine these four conditions, especially what the dominant condition is. If such a subtle mind is not continuous from beginning to end, it will not become innate mind. If it always exists, then if there is a fabricated mind in the continuum of all sentient beings that is not contaminated by coarse conceptual thoughts, will it know or not know the objects of coarse mind? If it knows, then why would attachment and other afflictions not arise from it? If it does not know, then how can one newly teach it the coarse object of emptiness?