Tibetan
ད་ཅིང་དགེ་རྩ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་ལས་རྩེ་མོ་པ་རང་ཉིད་ཡུམ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་ལ་སྟོན་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ད༡ང་། བསོད་ནམས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཤེར་ཕྱིན་ནན་ཏན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ༢ས་སྦྱིན་གནས་དམ་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལས་བསོད་ནམས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ༣ས་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་བྱ་འབྲས་བུ་དང་ཆུབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་བཞིན་དུ་ཆེར་བརྩོན་པས་འཛིན་པ་ད༤ང་། འཛམ་གླིང་གི་སེམས་ཅན་དགེ་བཅུ་བསམ་གཟུགས་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པའི་བསོད་ནམས་ལས་རྩེ་སྦྱོར་འཕགས་པ་ད༥ང་། རྩེ་མོའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པའི་དྲུང་དུ་ལྷ་རྣམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་འོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ལ་བསྐུལ་བ་ད༦ང་། རྩེ་མོ་བས་ཤེར་ཕྱིན་བསྒོམས་པའི་མཐུས་བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ད༧ང་། རྩེ་ཤེར་གྱི་མཐུས་བྱང་སེམས་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་གུས་པས་གནས་༨པ་དང་བརྒྱད་ལ་ཕྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དཔེ་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གཙོ་ཆེར་མཚོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བརྒྱད་ནི། རྩེ་ཤེར་དེའི་མཐུས་གཟུགས་མེད་ཉན་རང་སོགས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་དང་བྲལ་ཞིང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ད༩ང་། རྩེ་ཤེར་དེའི་མཐུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཁྱད་པར་མདོ་རྒྱས་པར་གསེར་འབྱུང་བའི་ས་ཉུང་བའི་དཔེས་བསྟན། མཆན། ཅན་དུ་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ད༡ང༠་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཀྱི་མདོ་རྒྱས་པར་འཁོར་བསྒྱུར་ཉུང་བའི་དཔེས་བསྟན་མཆན། ནུས་པ་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་ད༡ང་༡ ། རྩེ་ཤེར་དེའི་མཐུས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ད༡ང་༢ ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་ལ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ད༡ང༣་། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ནང་དུ་ཕར་ཕྱིན་ཀུན་བསྡུས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ཤེས་པ་ད༡ང༤་། སྒོམ་བྱུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་ད༡ང་༥ ། དེའི་མཐུས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བ་ད༡ང་༦ བརྒྱད་དོ། །འདིར་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དང་པོར་ཐོབ་པའི་ས་མཚམས་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་གོང་མར་མེད་པ་མིན་ལ། ཞིང་དག་སྦྱོར་སོགས་ཆ་འདྲ་སྔ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ས་ནས་ཐོབ་པས་དེར་བཞག་པ་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་འདྲ་གོང་འོག་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་ཏེ་
Chinese
现在将善根回向于无上菩提，其中顶峰者自身安住于母位，并向他人展示，这是巨大的福德之首。比此福德更为殊胜的是，精勤地作意于般若波罗蜜多，成为殊胜的布施处之二。比此福德更为增长的是，获得对不生之法的忍耐之三，从而完全解脱众生。比此更为殊胜的是，以顶峰结合之力量，对于菩提之果和菩提之因的诸法，在不执著的同时精进修持，这是执持之四。胜过赡部洲众生获得十善、禅定、等持的福德，顶峰结合更为殊胜之五。安住于顶峰结合之处，诸天为了守护而前来，并劝请菩提之六。顶峰者以修习般若波罗蜜多的力量，完全压倒一切魔众之七。以顶峰般若的力量，如同向其他菩萨展示一般，恭敬地安住之八，这八者被称为以外为主的八种，因为主要依靠其他譬喻和其他补特伽罗来表示。以内为主的八种是：以顶峰般若的力量，远离无色界声闻缘觉等的作意，并且善巧方便，从而完全清净学处之九。以顶峰般若的力量，佛陀的种姓，特别是在广大的经典中，以黄金出产地少为例证说明。注释。获得确定之十。获得佛果之因，发心等的广大经典中，以转轮王少为例证说明。注释。能力格外增长之十一。以顶峰般若的力量，不生起与波罗蜜多相违背的心之十二。从色蕴到一切智之间，不生起执著实有、遍计所执显现的心之十三。了知在般若波罗蜜多中，所有波罗蜜多都包含在内，并修持的方式之十四。以修所生之力，获得三乘所有圆满的证悟之种类之十五。以此力量，接近圆满菩提之十六，此为八种。此处，这些标志和增长等，是执持最初获得的界限，而不是说之前没有。虽然清净刹土结合等相似之处之前就有，但完全清净的特殊之处是从这些地获得的，因此安立于此等，应将此类方式与上下一切结合起来。
English
Now, dedicating the roots of virtue to unsurpassed Bodhi, among these, the foremost one abiding in the state of the mother and showing it to others is the first of great merit. More excellent than that merit is diligently focusing the mind on the Prajñāpāramitā, becoming a supreme object of offering, the second. More increasing than that merit is obtaining forbearance towards the unarisen Dharma, the third, thereby completely liberating beings. More excellent than that is, through the power of the union of the peak, diligently striving without clinging to the Dharmas that are the result of Bodhi and the causes of Bodhi, the fourth of holding. Surpassing the merit of sentient beings in Jambudvipa obtaining the ten virtues, meditative absorption, and samadhi, the union of the peak is more excellent, the fifth. In the presence of one abiding in the union of the peak, the gods come for protection and urge towards Bodhi, the sixth. Through the power of the foremost one meditating on the Prajñāpāramitā, completely overpowering all the Maras, the seventh. Through the power of the peak Prajñā, respectfully abiding as if showing it to other Bodhisattvas, the eighth, these eight are called the eight that are primarily external, because they are mainly represented by relying on other examples and other individuals. The eight that are primarily internal are: through the power of that peak Prajñā, being free from the mental activity of the formless realm Hearers and Solitary Realizers, etc., and being skillful in means, thereby completely purifying the trainings, the ninth. Through the power of that peak Prajñā, the Buddha's lineage, especially in the extensive Sutras, is illustrated by the example of a small gold-producing area. Annotation. Obtaining certainty, the tenth. In the extensive Sutras of the cause of obtaining Buddhahood, such as generating the mind of enlightenment, it is illustrated by the example of few Chakravartins. Annotation. The eleventh of especially increasing capacity. Through the power of that peak Prajñā, not generating minds that are contrary to the Pāramitās, the twelfth. Not generating minds that apprehend truth, conceptual constructs, and manifest from the form aggregate to omniscience, the thirteenth. Knowing the way to practice by including all the Pāramitās within the Prajñāpāramitā, the fourteenth. Through the power of meditation-born wisdom, obtaining all the complete types of realization of the three vehicles, the fifteenth. Through that power, approaching complete Bodhi, the sixteenth, these are the eight. Here, these signs and increases, etc., are holding the boundaries of the first attainment, not saying that they did not exist before. Although similar aspects such as pure realms and unions existed before, the special aspects of complete purity are obtained from these grounds, therefore they are established here, and such methods should be applied to all above and below.
Tibetan
ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་འཕེལ་དང་པོ་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག གསུམ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག །བཞི་པ། མི་ཞིག་སྔོན་ཆད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས། ལྔ་པ། ཉི་མ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས། དྲུག་པ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཞིག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས། བདུན་པ། དེའི་ཚེ་ན་བདུད་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དངོས་དང་། དེ་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཞར་བྱུང་དུ་གླགས་རྙེད་ཚུལ་དང་། ཐ་མ་གཅིག་གི་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདུད་ཀྱི་གླགས་རྙེད་པའི་བྱང་སེམས་ལ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་བཅུ་དང་། ཉི་ཁྲི་ལས་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པའི་ཐ་མ་དེ་འདིར་བསྟན་ཏོ། །བདུན་པ་འདིའི་ ཤུགས་ལ་བརྒྱད་པ་བསྟན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་མཐུན་པར་རྩོད་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་ཞིང་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་དོན་གྱིས་བྱང་སེམས་གཞན་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་འཕེལ་དགུ་པ་ནི། གང་ཞིག་སློབ་ཚེ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་རྣམ་འཕེལ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་བརྙེས་བྱ་ཕྱིར་ཞེས་པས་བཅུ་པ་རིགས་ངེས་པར་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ནི་བསླབ་ལྷག་ཞེས་པས་བཅུ་གཅིག་པ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྷག་པ་དང་། བསླབ་ལ་མཁས་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་ཅེས་པས་བཅུ་གསུམ་པ་བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་བསྟན། མཁས་པ་འོད་བྱེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བཅུ་གཉིས་པ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་བསྟན་ཏེ། དགེ་བ་མ་ཡིན་པ་སེར་སྣ་སོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་ཞེས་པའོ། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་བཞི་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་རྣམ་འཕེལ་བཅོ་ལྔ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་མཁས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ལ། བཅུ་དྲུག་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཤུགས་ལས་དོན་གྱིས་ཤེས་སོ། །རྣམ་འཕེལ་བཅོ་ལྔ་པ་འདི་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་བཟོད་པའི་རྩེ་མོ་དོན་གཉིས་བརྟན་པ་ལ་སྦྱར་བར་མཛད་དོ། །བརྟན་པས་མཚོན་པ་བཟོད་པ་ནི། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་རྫོགས་པར་བཟོད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རང་དོན་རྟོགས་པ་བརྟན་པ་དང་། སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་བསམ་སྦྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་གཞན་དོན་སྙིང་རྗེ་བརྟན་པ་ཡིན་ལ། བརྟན་པ་དེ་གཉི
Chinese
应当知晓。其中，第一种增长相，由“在赡部洲”等两颂来阐述。第二种，由“般若波罗蜜多殊胜”等一颂来阐述。第三种，由“菩萨”等一颂来阐述。第四种，由“某人往昔”等两颂来阐述。第五种，由“太阳脱离云翳”等两颂来阐述。第六种，由“譬如国王之子”等两颂来阐述。第七种，由“彼时魔”等六颂来阐述，其中前两颂是直接阐述，之后的三个颂是顺带阐述寻隙的机会，最后一颂是阐述其对治。也就是，对于魔寻隙的菩萨，在《八千颂》中说了十种，在《两万颂》中说了十二种，这里阐述的是最后一种。这第七种的 暗示是第八种，即阐述了菩萨之间互相争论的过失，并通过阐述其对治，从而阐述了菩萨应当互相恭敬。第九种增长相，由“若于学时”等一颂来阐述。由“菩萨若于”等一颂阐述了三种增长相，即由“为求佛法故”阐述了第十种获得种姓决定，由“彼乃学增”阐述了第十一种生起菩提心等的能力增上，由“善于学故无所缘”阐述了第十三种不生起实执现行的心。由“智者光明”等一颂阐述了第十二种不生起与波罗蜜多相违之心的，即不生起非善法悭吝等的心。第十四种增长相，由“般若波罗蜜多”等两颂来阐述。第十五种增长相，由“菩萨心善巧”等一颂来阐述。第十六种虽然没有直接阐述，但是从前面那些的暗示中可以从意义上理解。这第十五种增长相，由耶谢扎（梵文：Jñānapāda）论师解释为安忍的顶峰，即两种意义的稳固。以稳固来象征的安忍是：对于三智的证悟圆满安忍并且通达，即自利证悟稳固；成办一切有情之利益，以思和行完全不放弃，即利他大悲稳固。这两种稳固
English
It should be known. Among them, the first increase is explained by two verses such as "In Jambudvipa." The second is explained by one verse such as "Supreme Prajñāpāramitā." The third is explained by one verse such as "Bodhisattva." The fourth is explained by two verses such as "A certain person in the past." The fifth is explained by two verses such as "The sun is free from clouds." The sixth is explained by two verses such as "For example, a king's son." The seventh is explained by six verses such as "At that time, the demon," where the first two verses directly explain, the next three verses incidentally explain how to find opportunities, and the last verse explains its antidote. That is, for the Bodhisattva who is sought by the demon, ten are mentioned in the Eight Thousand Verses and twelve are mentioned in the Twenty Thousand Verses, and the last one is explained here. This seventh implies the eighth, which explains the fault of Bodhisattvas arguing with each other, and by explaining its antidote, it explains that Bodhisattvas should respect each other. The ninth increase is explained by one verse such as "If one learns." Three increases are explained by one verse such as "If a Bodhisattva," that is, "For the sake of seeking the Buddha's Dharma" explains the tenth obtaining certainty of lineage, "That is, learning increases" explains the eleventh increasing the ability to generate Bodhicitta, etc., and "Skilled in learning, therefore without object" explains the thirteenth not generating the mind of manifest clinging to reality. One verse such as "Wise and radiant" explains the twelfth not generating a mind that is contrary to the Pāramitās, that is, not generating a mind of non-virtue, stinginess, etc. The fourteenth increase is explained by two verses such as "Prajñāpāramitā." The fifteenth increase is explained by one verse such as "Bodhisattva skillful in mind." The sixteenth is not directly explained, but can be understood in meaning from the implication of the previous ones. This fifteenth increase is explained by Yeshe Zhabs (Sanskrit: Jñānapāda) as the peak of patience, that is, the stability of two meanings. The patience symbolized by stability is: completely enduring and comprehending the realization of the three wisdoms, that is, the stability of realizing one's own benefit; accomplishing the benefit of all sentient beings, not completely abandoning with thought and action, that is, the stability of compassion for the benefit of others. These two stabilities