Tibetan
པའི་གང་ཟག་ཉན་རང་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་བཏགས་པར་འཛིན་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྤྱིར་བཞི་ཡོད་ལ། དེ་ལ་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་དེ་དག་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བཟུང་ནས་འཇུག་ལྡོག་ཏུ་སེམས་པའི་རྟོག་པ་ནི་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཀར་སྤང་བྱ་ཡིན་ལ། བདེན་པར་མ་ཞེན་པའི་འཇུག་ལྡོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་རྗེས་ཐོབ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ངོས་ན་སྤངས་མི་དགོས་ཀྱང་། དེར་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་མའི་རྟོག་པ་དག་ཀྱང་མཉམ་བཞག་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བས་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་ཡུལ་ཙམ་དུའང་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གལ་ཆེ་ལ། དེ་ བཞིན་དུ་རྫས་བཏགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སོ་སྐྱེའི་ཆོས་ལ་རྫས་འཛིན་དུ་བསྟན་པས་བཏགས་འཛིན་དུའང་འཛིན་ཚུལ་ཡོད་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཅིང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ལས་བཏགས་འཛིན་བསྟན་པས་དེ་ལ་ཡང་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་རྫས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་དོན་ལ་རྫས་བཏགས་སུ་འཛིན་པ་དེ་དག་སྤང་ཚུལ་གཟུང་རྟོག་ལ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་རེ་རེ་ཡང་ནང་གི་དབྱེ་བས་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཕྱེ་བ་དགུ་དགུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི། དང་པོ་འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་ལ། མདོ་ལས་རབ་འབྱོར་འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངམ། ཞེས་པ་ནས་ཤིང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་དཔེས། བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་མི་རྟོག་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། གོང་འོག་ཏུ་བསྟན་པའི་མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་ནས། བླང་དོར་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོག་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་ཞེན་དང་དམིགས་པ་མཐའ་དག་སྤངས་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལ་ཀུན་བྱང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་འདི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བསྟན་དོན་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་དེ་དག་རྒྱས་པར་བསྟན་བཅོས་དང་མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ལ། འདིར་ནི་འཇུག་ལྡོག་གི་གཟུང་རྟོག་སྤོང་བའི་དོན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། དེ་ བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ན་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་གང་ཡང་མ་དམིགས་པས་ན། འཇུག་ལྡོག་གམ་ཉེ་རིང་བླང་དོར་གྱི་ཤེས་རབ་གཉིས་འཛིན་ཅན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཡོད་པ་མིན་པས་ན། དངོས་པོ་གང་དང་ཡང་ནམ་མཁའ་དེ་འགལ་བ་མེད་པས་གང་དང་ཡང་རིང་བ་མེད་ལ། ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་དེ་ཐོབ་པ་མེད་པས་ཉེ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཉེ་བ་དང་། ལྡོག་ཡུལ་ལ་རིང་བའི་འདུ་ཤེས་སོགས་མཚན་མའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་སྤྱོད་ཅེས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་རྫས་བཏགས་ཀྱི་མངོན་ཞེན་སྤང་བ་ནི། སྐྱེ་བོའི་དབུས་ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞིས་བསྟན་ཏེ། བྱ་བའི་ལས་སམ་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་པ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེ། བྱེད་པ་པོར་མི་རྟོག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་དཔེ། བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་མི་རྟོག་པ་ཤིང་མཁན་གྱིས་གཟུགས་བྱས་པའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཞི་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ན་ཡུལ་གང་ལའང་ཡུལ་འདི་ལ་བདག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ནམ་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་གཞན་གྱིས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་བདག་གིས་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འཛིན་ཞིང་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་ལ། སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་བདག་དེས་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འཛིན་ཞིང་བདེན་ཞེན་ གྱིས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པ་སྤངས་ནས་མི་རྟོག་པར་གནས་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་ལྟར་སྤྱོད་མཁས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དམ་པས་བསྔགས་པ་དང་བདུད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་གསུངས་པའི་ཕྱི་མ་ལ་དངོས་དང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་བཅས་པས་བསྟན་ཏོ། །གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་རྒྱས་པར་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་གྱི་རྟོགས་པ་ལ་ལམ་སྟོན་པ་དང་སྒོམ་དུ་བཅུག་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་སྟེ་སྟེར་བ་དང་། མཐོང་ལམ་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། མདོར་ན་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གཞན་རྒྱུད་ལ་རྟོགས་པ་དང་ལུང་གི་ཆོས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་རང་གི་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པ་དང་གསུམ་པོ་དེ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་རེ་རེ་ཡང་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ནི་སྐབས་འདིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་ཡུམ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་བསྟན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་ལ་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པར་ཡང་གྲུབ་ལ། བསམ་པ་ཐག་པས་སྒྲུབ་པར་མངོན་བརྩོན་གྱིས་ངང་གིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་ལ། གོང་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པས་འདི་དག་གི་ཕན་ཡོན་ཡང་དོན་གྱིས་མངོན་ནོ། །གཉིས་པ་མཐོང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མ་ཡེ་ནས་ཟད་པ་དང་། སླར་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གདོད་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱས་ན། དགག་བྱ་གང་ཡང་དགག་མི་དགོས་པའམ་འགོག་ཏུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས་ན། མཐོང་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་སྔར་ཡོད་ཅི་ཞིག་ཟད་ཅིང་། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྔར་མེད་ཅི་ཞིག་འཐོབ་སྟེ་ཐོབ་ཏུ་མེད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ལུགས་སམ་གཤིས་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློས་དེ་མཐོང་དུ་རུང་གི གལ་ཏེ་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ཞིག་ནི། དེ་དྲི་མ་མེད་པར་མཐོང་དུ་མི་རུང་སྟེ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་ཅན་ཡིན་ཡང་། བློས་དྲི་མ་མེད་པར་མཐོང་ན་ནི། དྲི་མ་མེད་པར་མཐོང་བའི་བློ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་ལོག་ཤེས་སུ་འགྱུར་བས་དེས་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེ་དག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དྲི་མ་ཅན་དུ་མཐོང་བའི་བློ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞན་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི། དྲི་མ་སྔར་ཡོད་ཟད་པ་དང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཞེས་འདོད་ཀྱང་། དྲི་མ་སྔར་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཞིག་ན་འགོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་རིགས་པ་དང་འགལ་ལ། གཞན་ཡང་དེ་དག་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་པ་ཡང་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ནི་སྒྲིབ་པ་ཟད་དོ་ཞེས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས་པ་སྟེ་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་དུ་མཐོང་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་དེ་འཁོར་གསུམ་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཅི་ལྟར་འཛད་པར་བྱ་ཞེས་སོ། །དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་རང་གི་ལུགས་ལ་ནི། དངོས་པོའི་གཤིས་སམ་རང་བཞིན་འདི་ལ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་སྔར་ཡོད་བསལ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། སྟོང་པ་སོགས་ཡོན་ཏ
Chinese
对于声闻和独觉的补特伽罗，认为是假立，分为两种，总共有四种。因为这些进入和离开的对境在胜义中并不成立。因此，执着这些为真实成立，并以进入和离开来思考的分别念，在俱生和后得二者中都是应断除的。不执着于真实的进入和离开，在后得二现的层面，虽然不必断除，但是仅仅执着于此的相的分别念，在俱生无二的智慧中并不显现。因此，要知道在真实的意义上，那样执取的对境也并不成立，这一点非常重要。同样，也要了解实事假立。因为对凡夫的法显示为实事执着，也暗示了有以假立执着的方式。从圣者的法中显示假立执着，因此凡夫们也执着它为实事，实际上，要知道断除那些执着实事假立的方式，就像在能取所取分别念中所说的那样。每一个也通过内部的分类，根据所依的对境，以执着的方式来区分，有九九三十六种。首先是进入能取分别念。经中说：“善现，汝作何念？汝岂未曾如实见彼如幻之心耶？”从木制幻轮的比喻，到对行为的果不分别念之间所说等等。以先前和之后所显示的见道和修道所断除的这些分别念为代表。要知道以取舍、破立的无量分别念的方式，必须断除一切显现执着和所缘。并且，通过这样显示的暗示，也将了解一切遍净的体性和大小乘的差别等等。像这样了解之后，以没有显现执着的方式，这个进入是般若波罗蜜多的教义。那些分别念需要结合广大的论典和经典来了解。在这里，为了断除进入和离开的能取分别念，有菩萨任何等等两句偈颂。因为在那样性的层面上，没有任何进入和离开的对境可以缘取。因此，不要以执着进入离开或者亲疏取舍的智慧来寻求菩提。
English
For the individuals of Hearers and Solitary Realizers, it is considered to be nominally designated, divided into two types, making a total of four. Because these objects of entering and leaving do not truly exist in the ultimate sense. Therefore, the conceptual thought of grasping these as truly established and thinking in terms of entering and leaving is to be abandoned in both co-emergent and subsequent cognition. Although grasping entering and leaving without attachment to truth is not necessary to abandon on the level of dualistic appearance in subsequent cognition, even the conceptual thoughts of characteristics that merely grasp onto this do not appear in the co-emergent non-dual wisdom. Therefore, it is crucial to understand that even the object of such grasping does not exist in the true sense. Similarly, one should also understand substantial and nominal designations. Because the Dharma of ordinary beings is shown as grasping at substance, it is implicitly shown that there is also a way of grasping at nominal designations. Because nominal designation is shown in the Dharma of the Noble Ones, ordinary beings also grasp at it as substance. In reality, one should understand how to abandon those grasping at substantial and nominal designations, as explained in the grasping and apprehending conceptualization. Each of these, through internal divisions, is divided according to the manner of grasping based on the object, resulting in thirty-six types of nine each. The first is entering into the grasping conceptualization. The sutra says, "Subhuti, what do you think? Have you not truly seen that mind which is like an illusion?" From the example of the wooden illusion wheel, to what is said about non-conceptualization of the result of actions, and so on. Representing these conceptual thoughts to be abandoned by the path of seeing and meditation shown above and below. One should understand that all manifest clinging and objects of focus must be abandoned in the manner of limitless conceptual thoughts of acceptance and rejection, affirmation and negation. Moreover, through the implication of such teachings, one will also understand the nature of complete purification, the differences between the Great and Small Vehicles, and so on. Having understood in this way, this entry, in a manner free from manifest clinging, is the doctrine of the Perfection of Wisdom. Those conceptual thoughts need to be understood by combining extensive treatises and sutras. Here, for the purpose of abandoning the grasping conceptualization of entering and leaving, there are two verses, such as "Any Bodhisattva..." Because on the level of suchness, no object of entering and leaving can be apprehended. Therefore, do not seek enlightenment with wisdom that clings to entering and leaving, or to near and far, acceptance and rejection.
Chinese
因此，一切都应以无二的大平等性来修持般若波罗蜜多。例如，因为虚空本身并不存在，所以虚空与任何事物都不矛盾，因此与任何事物都不遥远；任何事物都无法获得虚空，因此也不接近。同样，修持般若波罗蜜多的菩萨，对于进入之处的接近和离开之处的遥远等一切相的执着，都应寂静地修持。舍弃享用者之人的实物执着，由“在众人之中”等四句偈颂来阐述：对于行为或对境不作分别，是如幻之人的比喻；对于作者不作分别，是佛陀化身的比喻；对于行为的结果不作分别，是木匠造像的比喻。如此，当能取所取的戏论寂灭之智慧，完全成熟为无分别时，对于任何对境，也不会生起“我享用此对境”的分别念，而是以任运成就的事业来进入和离开。如此，成为何者的圣者，仅仅执着于由他人安立的“我”来享用对境，并进行进入和离开；而凡夫则执着于实有的“我”来享用对境，并以实执来进行进入和离开。如此，舍弃分别念而安住于无分别的利益，由“如此善巧修持”等三句偈颂来阐述：宣说了圣者赞叹和魔不能侵扰的两种功德，其中后者以事物本身及其原因来阐述。对治道以因、果、自性三者来阐述：首先，详细地将通往究竟菩提的证悟，通过指示道路和使之禅修等方式来安置；其原因是将般若波罗蜜多完全施与他人，即布施；获得见道的因是安住于法性中。简而言之，后得位时，使他人的相续中生起证悟和显现教法的光明；入定状态时，自己修持般若波罗蜜多，这三者是获得见道的因。而且，每一个都具有无量功德的特征。如此之因是此时
English
Therefore, everything should be practiced in Prajnaparamita with the manner of great equality that is non-dual. For example, since the sky itself does not exist, the sky does not contradict anything, so it is not far from anything; no dharma can obtain the sky, so it is not close. Likewise, the Bodhisattva who practices Prajnaparamita should practice in peace all the marks of characteristics such as the closeness to the place of entry and the distance to the place of departure. Abandoning the substantial attachment of the enjoyer, it is shown by four verses such as "In the midst of people": Not thinking about the action or the object is the example of the illusory person; not thinking about the agent is the example of the Buddha's incarnation; not thinking about the result of the action is shown by the example of the image made by the carpenter. Thus, when the wisdom that pacifies the elaboration of grasping and being grasped is fully matured into non-discrimination, then for any object, there is no discrimination that says, "I enjoy this object," but one enters and leaves with spontaneously accomplished actions. Thus, the noble ones who have become what they are, only grasp that the self, which is merely imputed by others, enjoys the object, and they enter and leave; while ordinary beings grasp that the self, which exists as a substance, enjoys the object, and they enter and leave with clinging to reality. Thus, the benefits of abandoning discrimination and abiding in non-discrimination are shown by three verses such as "Thus skillfully practicing": The two qualities of being praised by the holy and not being disturbed by the demons are proclaimed, the latter being shown with the thing itself and its reason. The antidote, the path of seeing, is shown by three things: cause, effect, and nature. First, in detail, the realization of ultimate enlightenment is established by means of showing the path and causing meditation, etc.; the cause of that is to completely give Prajnaparamita to others, that is, to give; the cause of obtaining the path of seeing is to abide equally in the nature of reality. In short, in the subsequent attainment, causing realization and the light of the Dharma of scripture to appear in the minds of others; in the state of meditative equipoise, oneself meditating on Prajnaparamita, these three are the cause of obtaining the path of seeing. Moreover, each of these has the characteristic of immeasurable merit. Such a cause is at this time