Tibetan
།དེ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་དངོས་མེད་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཕུང་གསུམ་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མིན་པས་ཏེ། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཉི་ཙེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀ་ ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་འཁོར་འདས་གང་གི་མཐར་མ་གནས་པ་དེ་ནི་གཞི་ཤེར་ཕྱིན་དང་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཡང་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་ཤིང་། ཞི་མཐར་མི་གནས་པའི་ཆ་ནས་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སྲིད་མཐར་མི་གནས་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གིས་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ནས་མཐའ་གཉིས་ལ་གནས་མི་སྲིད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་ནས་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མར་དམིགས་པས་འཇུག་ན་ཡང་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཐབས་མེད་པས་རིང་ལ། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མར་མི་རྟོགས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀུན་ལ་ཉེ་རིང་མེད་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་ཉེ་རིང་ལྟར་གྱུར་པའོ། །དེས་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་སུ་མཚན་མར་ཞེན་པ་ནི་སྤང་བྱའི་གཞི་ཤེས་ཞེས་བྱ་ལ། བཟློག་པ་ནི་གཉེན་པོའི་གཞི་ཤེས་ཏེ། དེ་ཡང་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་བློས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་མམ་གནས་ལུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཁོར་འདས་དངོས་དངོས་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པས་དབེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་ལུགས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཟབ་མོ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་རྟོགས་ནས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེ་བསལ་མེད་པར་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་གཅིག་པར་ཤེས་པས་ནི། མངོན་ཞེན་གྱི་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། དེས་སྲིད་ཞིའི་ མཐའ་ངང་གིས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་དངོས་མེད་གང་གི་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མིན་པས་ན། ཡུལ་ཅན་མིག་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་། ཕལ་པའི་བློ་ཡི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ། །དེས་ན་དབང་པོ་དམན་པའི་ཉན་རང་རྣམས་འདི་མ་ཤེས་པས་ཞི་མཐར་ལྷུང་ལ། གང་གིས་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལམ་ལས་ཉམས་མི་སྲིད་པའི་གནད་མཐར་ཐུག་འདི་ཡིན་པས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་ཀུན་ཏུ་ཚུལ
Chinese
那是如此，事物和非事物，以及這兩者之間沒有第三種法。事物和非事物也是有法的事物，因為它們兩者都在法性的空間中平等。法性的大平等不住於輪迴或涅槃的任何一邊，這被稱為基礎般若波羅蜜多、如來藏和法界。因此，以它為目標的對象被稱為道般若波羅蜜多，它也不住於兩邊。從不住於寂靜邊的角度來說，它是無緣大悲；從不住於有邊的角度來說，它是智慧波羅蜜多。通過它如實地證悟，就不可能住在兩邊。因此，如果不如實地證悟它，而是執著於事物和非事物的相狀，那麼就沒有獲得真正佛陀的方法，因此是遙遠的。如果不執著於事物和非事物的相狀，而是證悟為平等性，那麼這被稱為方法上的接近。雖然真如對一切法沒有遠近，但由於如理證悟和不如理證悟的緣故，就變成了好像有遠近一樣。因此，執著於基礎、道、果的法相是應當捨棄的基礎識，相反的是對治的基礎識。然而，這並不是為了捨棄應捨棄的事物而由心所造作的，而是諸法的道路或實相，本性上就遠離了輪迴、涅槃、事物、非事物等戲論，因此這個實相是非常深奧的。證悟了深奧的平等性之後，就知道一切輪迴和涅槃的法沒有分別，在本性大平等中是一體的，這樣就能捨棄一切顯現的執著，這樣就能自然地阻止有和寂靜的邊。這樣的法性不是可以通過色等事物和非事物來分別認識的，因為沒有眼識等有境的見等，所以難以證悟，超越了凡夫的思維對象，成為各自自證智慧的對象。因此，根器低劣的聲聞和獨覺們因為不了解這個而墮入寂靜邊，誰能見到它的菩薩們，這就是不會從道上退轉的究竟要點，因此是般若波羅蜜多的重要關鍵，始終如一。
English
That is so, things and non-things, and there is no third dharma between the two. Things and non-things are also things that have dharma, because both of them are equal in the space of dharmata. The great equality of dharmata, which does not abide at either end of samsara or nirvana, is called the basis Prajñāpāramitā, the Tathāgatagarbha, and the dharmadhatu. Therefore, the object that aims at it is called the path Prajñāpāramitā, which also does not abide at either end. From the point of view of not abiding at the end of peace, it is great compassion without object; from the point of view of not abiding at the end of existence, it is wisdom Prajñāpāramitā. By realizing it as it is, it is impossible to abide at either end. Therefore, if one does not realize it as it is, but clings to the characteristics of things and non-things, then there is no way to attain true Buddhahood, so it is far away. If one does not cling to the characteristics of things and non-things, but realizes it as equality, then this is called closeness in method. Although suchness has no near or far for all dharmas, it becomes as if there is near and far due to proper realization and improper realization. Therefore, clinging to the characteristics of the basis, path, and fruit dharmas is called the basis consciousness to be abandoned, and the opposite is the antidote basis consciousness. However, this is not like something created by the mind for the sake of abandoning what should be abandoned, but the path or reality of all dharmas is naturally devoid of the elaborations of samsara, nirvana, things, non-things, etc., so this reality is very profound. Having realized the profound equality, one knows that all the dharmas of samsara and nirvana are without distinction, and are one in the great equality of nature, so that all clinging to appearances will be abandoned, and thus the extremes of existence and peace will be naturally prevented. Such a dharmata cannot be distinguished by form, etc., or by things and non-things, because there is no seeing, etc., by objects such as eye consciousness, so it is difficult to realize, and it transcends the object of thought of ordinary minds, and becomes the object of the wisdom of individual self-awareness. Therefore, the Shravakas and Pratyekabuddhas of inferior faculties fall into the extreme of peace because they do not understand this, and whoever sees it, the Bodhisattvas, this is the ultimate key to not falling away from the path, so it is an important key of Prajñāpāramitā, and is consistent throughout the beginning, middle, and end.
Tibetan
་དེ་དང་མཐུན་པར་འཆད་ཤེས་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ལ་རྒྱས་པར་བཅུ་ཡོད་དེ། ཁྱད་གཞི་གཟུགས་སོགས་ལ་མངོན་ཞེན་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ། དེའི་ཁྱད་ཆོས་རྟག་མི་རྟག་སོགས་སུ་དང་། དེ་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་རྫོགས་མ་རྫོགས་ལ་དང་། དེ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སྟེ་དེ་གསུམ་ལ་མངོན་ཞེན་གྱིས་སྤྱོད་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ་དང་བཅས་པ་བཞིའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་སྤང་བར་གདམས་པའོ། །དེ་ཡང་རྫོགས་མ་རྫོགས་ནི་གཞན་དབང་དང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་གཉིས་སུ་སྣང་བཞིན་པའི་གཟུགས་ལ་གཟུགས་སུ་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ལ་ཅི་ཙམ་དམིགས་ཀྱང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མི་སྐྱེད་དེ་སོ་སྐྱེ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་དེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཆོས་ཉིད་ཤེར་ཕྱིན་ལས་ བརྩམས་ཏེ་སྤྱོད་པ་ལྔ་གསུངས་པ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་བསྟན་པས་འཕེལ་བ་དང་མ་བསྟན་པས་འབྲི་བ་སོགས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཤེར་ཕྱིན་ཉིད་བསྟོད་སྨད་ཆགས་སྡང་སོགས་ཞི་བའི་སྐྱེད་པ་པོར་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་དེ། རང་གི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་དེ་སུས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད་ལ་དོན་དམ་པར་དེས་གང་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ནི་བྱ་དཀའ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་ཆེད་དུ་བྱ་དཀའ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ཐོབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བས་བྱ་དཀའ་སྟེ་དོན་དམ་པར་བསྐྱེད་དུ་མེད་པ་དང་། གཞི་ཤེས་ལས་སུ་བྱ་དཀའ་སྟེ་དོན་དམ་པར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇུག་པ་ན་བྱ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གོ་ཆ་འཚལ་བ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་ལ་འདེགས་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གཞི་ལམ་རྣམ་པ་དེ་དག་ཤེས་བྱ་དང་བླང་བྱ་དང་ཐོབ་བྱ་ཡིན་ཡང་དེར་ཞེན་ན་མི་རུང་བས་བྱ་དཀའ་བའོ། །དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་དང་བྱེད་པོ་མེད་པ་དང་བྱ་དཀའ་བ་སྟེ་དེ་གསུམ་ནི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་བསྟན་པའོ། །ཤེར་ཕྱིན་དེའི་བྱེད་ལས་གཉིས་ནི། ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པས་རང་རང་གི་སྐལ་བ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་ཡུམ་ཉིད་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པར་ཡུམ་ཡོད་ན་ལམ་འབྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཀུན་སྡུད
Chinese
能够与此相应地解说，是意义的精髓。结合有广大的十种：对所依处色等，断除显现执著的结合；对其特性常与无常等；其作为道之功德的所依是否圆满；以及对其没有实执的贪著，即对这三者断除以显现执著而行持的结合，连同四种有法，从执著的方式上劝诫断除。其中，圆满与不圆满是依他起和遍计所执的色，对于显现为二的色，从执著于色的角度，无论如何专注色，也不会生起道的功德，如同凡夫一样。法性的色，即以无自性而区分的色，如果专注，因为见到如幻，会生起道的功德，如同圣者们的后得一样。又，从法性般若开始，宣说了五种行持，即因为般若的自性没有改变，所以了知无论是否宣说，都不会增减等，般若本身是寂灭赞毁、贪嗔等的生起者，在胜义中是不存在的。因为自己的体性是无为法，所以谁也没有创造它，而且在胜义中它也不会创造任何东西。那是三种难行之自性，即为证得一切智而难行，因为在胜义中是无法获得的；以道智结合而难行，因为在胜义中是无法产生的；以及从基智上难行，因为在胜义中是无法指示的。因此，在世俗中进入它时，称为难行。如经中说：为利益有情而披甲，如同举起天空一般。如是等等所说。因此，基道的那些种类，虽然是所知、所取和所证，但如果执著于此，则不应理，故而是难行。如是不变、无作者和难行，这三者是从体性的角度宣说的。般若的两种作用是：行持母般若，各自获得相应的果位，因此果位不会白费；而且完全不依赖于母般若之外的其他，如果有了母般若，就能聚集一切道果的功德。
English
Being able to explain in accordance with this is the essence of the meaning. There are ten extensive combinations: the combination of preventing manifest clinging to the basis of qualities, such as form; to its characteristics, such as permanence and impermanence; to whether it is complete or incomplete as the basis of the qualities of the path; and to the absence of attachment to the clinging of truth to it, that is, the combination of preventing acting with manifest clinging to these three, along with the four types of entities, advising to abandon it from the perspective of clinging. Furthermore, completeness and incompleteness are the form of other-dependence and imputation, that is, no matter how much one focuses on form from the perspective of clinging to form in the form that appears as two, one will not generate the qualities of the path, just like ordinary beings. If one focuses on the form of suchness, that is, the form distinguished by being without inherent existence, one will generate the qualities of the path because one sees it as an illusion, just like the subsequent attainment of noble ones. Moreover, starting from the suchness perfection of wisdom, five practices are taught, that is, because the nature of the perfection of wisdom does not change, one understands that there is no increase or decrease, etc., whether it is taught or not, and the perfection of wisdom itself is the generator of pacifying praise, blame, attachment, aversion, etc., which does not exist in ultimate truth. Because one's own nature is unconditioned, no one has created it, and in ultimate truth it does not create anything either. That is the nature of three difficult deeds, that is, it is difficult to do for the sake of omniscience because it cannot be obtained in ultimate truth; it is difficult to do with the combination of the wisdom of the path because it cannot be produced in ultimate truth; and it is difficult to do from the basis of wisdom because it cannot be shown in ultimate truth. Therefore, when entering it in conventional truth, it is called difficult to do. As it says in the sutra: To don the armor for the sake of sentient beings is like lifting the sky. As it is said and so on. Therefore, although those types of basis and path are what is to be known, what is to be adopted, and what is to be attained, it is not appropriate to cling to them, therefore it is difficult to do. Thus, unchanging, without an agent, and difficult to do, these three are taught from the perspective of the nature. The two functions of that perfection of wisdom are: by practicing the mother, one obtains the result according to one's own share, therefore the result is not wasted; and without relying on anything other than the mother, if there is the mother, one can gather all the qualities of the path and result.