Tibetan
གས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་གང་གིས་སློབ་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ་འདིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་དེ་ལྟའི་མི་སློབ་པའི་བསླབ་པ་འདི་ཤེས་པ་དེ་ནི་གཞར་ཡང་སྟེ། ནམ་དུ་ཡང་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཉེས་པའི་རྒྱུ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དུག་གི་ས་བོན་མེད་པ་ལ་དེའི་ལོ་འབྲས་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བརྙེས་པའམ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལམ་ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་མཉེས་པའམ་དགྱེས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པའི་དོན་དུའང་འགྲེལ་པར་སྣང་ངོ་། །བྱང་སེམས་དེ་ནི་སེམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལྷག་པར་འཕེལ་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་མཁས་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དམིགས་པ་དང་བཅས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེས་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསླབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྣང་བའི་འོད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ ལྟར་སློབ་པ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་དང་འགལ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན། དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་གཅིག་ཙམ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །རང་གི་རྒྱུད་ཤེས་རབ་ཟབ་མོའི་སྣང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ངན་རྟོག་གི་མུན་པ་གནས་པའི་གོ་སྐབས་མེད་དེ། ཉི་མ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་ཟེར་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་གྱུར་པའི་མདུན་གྱི་བར་སྣང་ལ་ནི་མུན་པ་གཏན་མི་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ་ཕར་ཕྱིན་ཀུན་ལ་བསླབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཐེག་པ་ཀུན་ལ་བསླབ་པར་འགྱུར་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རྩ་བར་གྱུར་པའི་དཔེ་དང་། སྙིང་པོར་གྱུར་པའི་དཔེ་གཉིས། དང་པོ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི། སྦྱིན་སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་བསླབ་པའི་གནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིར་ནི་འདུས་པར་འགྱུར་ཏེ་འདིའི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ལམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་དག་པར་མཁས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་དེའི་སྒོ་ནས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ཚར་གཅོད་ཅིང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མི་སྤོང་བ་དང་། དེར་ཡང་འཁོར་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་པས་ལམ་ཐམས་ཅད་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡོད་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསླབ་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་རྩ་བ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ནི། དཔེར་ན་རྟག་སྨྲ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བཅོ་བརྒྱད་དང་འདུ་ཤེས་ཡོད་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་ཆད་སྨྲ་སོགས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་ཚངས་པ་དྲྭ་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱད་གཞི་བདག་ཡོད་པར་བཟུང་ནས་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་དཔྱོད་པ་ཡིན་པས་ན། བདག་ཏུ་འཛིན་པའམ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བར་ནི་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ་གཞི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞིང་དེའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་ལ་དེ་མེད་ན་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་འདུས་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ། དཔེར་ན་སྲོག་གི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་དུ་མ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འདིར་གནས་པའི་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགགས་པར་གྱུར་ན་ཚེ་འདིར་གཏོགས་པའི་དབང་པོ་གཞན་གང་དག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱོད་པ་གང་ཞིག་མཁས་པ་མཆོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཤེར་ཕྱིན་ འདིར་ནི་འདུས་པར་གསུངས་ཏེ་འདི་མེད་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འབྱུང་ལ་འདི་ཡོད་པ་ལས་དེ་ཀུན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕར་ཕྱིན་དུ་འགྱུར་བ་དང་དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྦྱིན་སོགས་ཇི་ཙམ་སྤྱད་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་ཐར་མི་ནུས་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཕར་ཕྱིན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་སྟེ་གན
Chinese
谁以无有自性的方式了解，那么他所学习的，就是佛陀的教法，般若波罗蜜多，为了通达一切智的因，如实地学习。第二，菩萨等二颂：任何菩萨如果了解这种不学的学法，那么他永远不会从智慧和禅定的学法中退转，也不会破戒，因为他舍弃了以罪恶之因的有相见，就像没有毒的种子就不会产生果实一样。这样的菩萨为了获得或成就佛陀的教法，如力量等，而学习这种甚深的智慧之道。也有解释说，是为了安住于令佛欢喜的教法之中。菩萨的意乐和戒律之学更加增上，并且精通智慧之学，其原因是安住于无相之道，如果是有相，那么就会因为我执等而愚昧，也不会成为殊胜之学。如此精通二谛的菩萨，对于照亮正法的光明者们的智慧，应当如此学习。如此学习，就不会生起与一切智道相违的烦恼分别念，哪怕是一刹那的不善心也不会生起。因为自己的相续被甚深智慧的光明所遍布，所以没有邪分别的黑暗存在的机会，就像太阳在空中运行，其光芒压倒一切，太阳面前的虚空永远不会有黑暗一样。第四，将学习一切度，以及学习一切乘的方式分为两种。第一种分为根本的比喻和精华的比喻两种。第一，智慧到彼岸等一颂：如此学习智慧到彼岸的人们，布施等一切到彼岸都将汇集于自己所学的处所，即智慧到彼岸之中，没有丝毫不在其范围之内。为什么呢？因为道路是智慧的
English
Whoever understands in the nature of non-existence, then what he learns is the Buddha's Dharma, the Prajñāpāramitā, in order to understand the cause of all-knowing, to learn truthfully. Second, Bodhisattva, etc., two verses: Any Bodhisattva who understands this non-learning learning, then he will never regress from the learning of wisdom and samādhi, nor will he break the precepts, because he abandons the appearance of the cause of evil, just as a seed without poison will not produce fruit. Such a Bodhisattva studies this profound path of wisdom in order to attain or accomplish the Buddha's Dharma, such as strength, etc. There is also an explanation that it is in order to abide in the Dharma that pleases the Buddha. The Bodhisattva's intention and the learning of precepts are further increased, and he is proficient in the learning of wisdom, because he abides in the path of non-appearance, if there is appearance, then he will be ignorant because of self-grasping, etc., and will not become a superior learning. Thus, the Bodhisattva who is proficient in the two truths, for the wisdom of those who illuminate the light of the Dharma, should learn in this way. By learning in this way, one will not generate disturbing thoughts that are contrary to the path of all-knowing, and not even a moment of unwholesome mind will arise. Because one's own continuum is pervaded by the light of profound wisdom, there is no opportunity for the darkness of evil thoughts to exist, just as the sun travels in the sky, its light overwhelms everything, and there is never darkness in the space in front of the sun. Fourth, the way to learn all perfections and the way to learn all vehicles are divided into two types. The first type is divided into the root metaphor and the essence metaphor. First, wisdom to the other shore, etc., one verse: Those who learn wisdom to the other shore in this way, all perfections such as generosity will gather in the place where they learn, that is, in wisdom to the other shore, and there is nothing that is not within its scope. Why? Because the road is wisdom
Chinese
般若波罗蜜多是对二谛之理精通者。通过该智慧，断除布施等波罗蜜多的违品悭吝等，并通过善巧方便不舍弃大菩提果。而且，由于不执著三轮，一切道都成为具足一切功德的波罗蜜多之体性。所有这些都使果位具足一切功德的空性之智慧，即一切种智，成为同一味道。因此，如果有了这个般若波罗蜜多，那么所有波罗蜜多的学处都会变得圆满无缺，因为所有这些都依赖于这个根本而产生。例如，四种常断论者等依赖于前际的十八种见解，以及说有无意识者和断灭论者等依赖于后际的四十四种见解，总共六十二种见解在《梵网经》中有所阐述。所有这些都是在执著有一个作为基础的“我”之后，才对它的各种差别法进行辨析。因此，执著“我”或者坏聚见中就包含了这六十二种见解，因为它们都依赖于这个基础而产生，并且仅仅是区分它的差别而已，如果没有这个基础，那么其他一切也都不存在。像这样理解之后，就像那个例子一样，所有这些波罗蜜多也都被说成包含在这个般若波罗蜜多之中。第二，例如生命等是一个偈颂。例如，即使有很多眼睛等感官，但是如果住于此世的生命之根断绝了，那么所有属于此生的其他感官，无论有多少，都会断绝。同样，无论哪种般若波罗蜜多的行持，所有贤妙的菩萨们的学处，其他的波罗蜜多，都被说成包含在这个般若波罗蜜多之中，因为如果没有这个，那么所有那些都不会产生，而有了这个，所有那些都会变成出世间的波罗蜜多，并且由此能够获得佛果。如果与证悟无我无关的布施等无论修持多少，也无法从轮回中解脱，那么又怎么能变成大菩提道的波罗蜜多呢？
English
The Perfection of Wisdom is thoroughly skilled in the nature of the two truths. Through that wisdom, it cuts off the opposing factors of the perfections, such as miserliness, and through skillful means, it does not abandon the great fruit of enlightenment. Moreover, by not conceptually grasping the three spheres, all paths become the essence of one perfection that possesses all aspects of excellence. All of that makes the wisdom of emptiness, which is the fruit possessing all aspects of excellence, the all-knowingness, of one taste. Therefore, if this Perfection of Wisdom exists, then the training of all the perfections will become complete and without deficiency, because all of them arise based on this root. For example, the eighteen views that rely on the past extreme, such as the four eternalists, and the forty-four views that rely on the future extreme, such as those who say there is or is not consciousness and the annihilationists, totaling sixty-two views, are explained in the Brahma Net Sutra. All of these are analyzed into various distinct qualities after grasping onto a self as a basis. Therefore, grasping onto a self or the view of the aggregates includes those sixty-two views, because they arise based on that foundation and are merely distinguishing its differences, and if that does not exist, then all others do not exist either. Having understood in this way, just like that example, all these perfections are also said to be included in this Perfection of Wisdom. Second, for example, life, etc., is one verse. For example, even if there are many senses such as the eyes, if the life faculty that dwells in this world ceases, then all the other senses that belong to this life, however many there may be, will cease. Likewise, whatever practice of the Perfection of Wisdom, all the trainings of the excellent Bodhisattvas, the other perfections, are said to be included in this Perfection of Wisdom, because without this, all those will not arise, and with this, all those will become transcendent perfections, and from that, Buddhahood will be attained. If generosity and so forth, which are unrelated to the realization of selflessness, are practiced however much, one cannot even be liberated from samsara, so how could they become the perfections of the path to great enlightenment?