Tibetan
མེད་པའི་དུས་གཅིག་ཆར་གཟིགས་པ་དང་། མཁྱེན་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་གཟིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་གཟིགས་ཚུལ་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་གཞལ་མི་ནུས་ན། སོ་སྐྱེས་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་ཏེ། རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དཔག་ནུས་རེ་སྐན་ཞེས་གསུངས་ལ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ནས་མོས་པར་བྱ་ཞིང་། ཡིད་ཆེས་པའི་རིགས་པས་གཞི་དུས་ནའང་བདེན་གཉིས་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ ཚུལ་གྱིས་མོས་པར་བྱའོ། །མེ་རྟ་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༥ ལ་སྲོད་སྒྲོན་འོད་ལས་སོ།། ༈ ཡང་། སངས་རྒྱས་ལ་བདག་རྟོག་མེད་ཀྱང་ང་དང་ང་ཡིར་གསུངས་པ་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་ཡིན་པ་དང་། ང་བདག་མེད་ཀྱང་བྱིས་པའི་ངོར་དེ་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་གཟིགས་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་དུ། སྣང་སྲིད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གཟིགས་ཀྱང་མ་དག་པའི་ངོར་སྡུག་ཀུན་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་གཟིགས་ནས་དེ་བསྟན་པ་མི་འགལ་ཏེ། དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་འདི་གཉིས་སྒོ་ཀུན་ནས་མཚུངས་པར་བསྒྲེ་ནུས་པ་འདི་སྣང་བ་ལྟར་སྒྲུབ་ལ་གལ་ཆེ་བས། འདིར་འབུམ་ཊིཀ་བལྟ་སྐབས་འབུམ་གྱི་གཞུང་ཚིག་ཞིག་གི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། དྲན་པ་བརྗེད་ཐོར་བྲིས་པའོ། ༈ །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རིགས་པའི་དགག་བྱ་མིན་ཀྱང་། ལམ་གྱི་དགག་བྱ་དུ་མ་ཡོད་ཟེར། དེ་ཅི་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་པའི་ལམ་གྱི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་གང་ཟག་གི་བདག་འགོག །ཕུང་ལྔ་མི་འགོག་ཀྱང་། ཕུང་ལྔ་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའམ་དགག་བྱ་ཡིན་པ་དང་། བདག་འཛིན་སོགས་བཞིན་སྙམ་ན། ཉན་ཐོས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་བཀག་པས་བདག་འཛིན་ལྡོག་ལ། དེ་ལྡོག་པས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཁེགས། དེ་ཁེགས་པས་ཕུང་པོའང་ཁེགས་པ་ནི་རིགས་པས་ དགག་བྱ་བཀག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་སྟེ། འདིའི་ལུགས་ཀྱི་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ལ། ཐོབ་པ་ཆད་པ། འདུན་པ། འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་སོགས་ཞིབ་པར་ཕྱེ། དེའི་ཕྱིར་ཟག་བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ཉོན་ལོག་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འགག་སྟེ། ལུས་ཞིག་ཚོར་བ་སོགས་བཤད་དེ། འདུ་ཤེས་སོགས་འགག་པ་སེམས་གཏན་དུ་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་མོད། སེམས་རྒྱུན་ཆད་དོན་མེད་པར་རིགས་པས་གྲུབ་ལ། བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལས་སླར་མི་ལྡོག་པས་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་བ་གཏན་ཁེགས་རིགས་པས་འགྲུབ་སྟེ། དེ་དག་གི་དགག་བྱ་ཁེགས་པ་དེ་དག་ལྷག་མཐོང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པས་རེ་ཞིག་སེམས་འགགས་ཀྱང་སླར་སྐྱེ་བ་དང་ཅིས་མི་འདྲ། དེས་ན། སྟོང་
Chinese
因为无有之时也同样照见，并且是智二（指如所有智和尽所有智）不异的照见。此种照见的方式，如果是圣者学人尚且不能如实衡量，那么凡夫俗子更不用说了。理自在法称（Dharmakirti）曾说：“佛陀的智慧，能衡量者有谁？”应当以佛陀本身作为量度来信奉，以确信的理智，在根本位时也信奉真俗二谛无违、意义相同的方式。火马年十一月五日黄昏，于灯光下书写。 又，佛陀虽无我执，但说“我”和“我的”是随顺世间，如同“我”虽无自性，但在孩童面前显现为存在一样，如此照见并不矛盾。同样，显现世间照见为身和智慧，但在不净者面前显现为痛苦的集合，如此照见并开示也不矛盾。因为究竟和世俗这二者，能够从各方面进行比较，这一点对于如所显现般成立至关重要。因此，在此处观看《十万颂般若》的注释时，由于《十万颂般若》的某个偈颂的缘故，写下了这篇遗忘的记录。 又有人说：虽然不是理智所破斥的对象，但作为道之所破斥的对象有很多。那是什么呢？如果认为声闻道的理智所破斥的对象是人我，不破斥五蕴，但五蕴是修道之所断或所破斥的对象，如同我执等一样，那么声闻者遮止了人我，从而使我执消失，我执消失了，由此产生的一切烦恼都消失了，烦恼消失了，蕴也消失了，这是通过理智破斥所破斥之力的作用而成就的。对于此宗的所断之断除方式，详细区分了获得断灭、意愿、离贪等。因此，从有漏的因中烦恼退转，果报痛苦之蕴灭尽，说了身体坏灭，感受等，认为意识等灭尽是心识彻底断灭。但心识相续断灭毫无意义，这是通过理智成立的。从证悟无我之后不再退转，因此业和烦恼的生起彻底止息，这是通过理智成立的。那些所破斥的止息，是通过胜观的力量，否则，获得无想定，暂时心识止息，与再次生起有什么不同呢？因此，空
English
Because it sees everything at once even when it is non-existent, and because it is a seeing that does not differentiate between the two knowledges (knowledge of suchness and knowledge of all phenomena). If even noble disciples cannot truly measure this way of seeing, what need is there to mention ordinary beings? The lord of logic, Dharmakirti, said, "Who can measure the wisdom of the Buddha?" One should have faith by taking the Buddha himself as the measure, and with the reasoning of faith, one should believe that even at the ground level, the two truths are non-contradictory and of one meaning. Written on the 5th day of the 11th month of the Fire Horse year in the evening by the light of the lamp. Furthermore, although the Buddha has no self-grasping, his saying "I" and "mine" is in accordance with the world. Just as "I" has no self, but appears to exist in the eyes of children, such seeing is not contradictory. Similarly, although phenomena and existence are seen as body and wisdom, they appear as a collection of suffering in the eyes of the impure. Seeing and teaching in this way is not contradictory. Because these two, ultimate and conventional, can be compared in every way, it is important to establish this as it appears. Therefore, while looking at the commentary on the Hundred Thousand Verses Perfection of Wisdom Sutra here, due to a verse from the Hundred Thousand Verses Perfection of Wisdom Sutra, this forgotten record was written. Furthermore, some say that although it is not an object to be refuted by reasoning, there are many objects to be refuted on the path. What is that? If one thinks that the object to be refuted by the reasoning of the Hearers' path is the self of a person, and does not refute the five aggregates, but the five aggregates are objects to be abandoned or refuted on the path of meditation, like self-grasping, then the Hearers prevent the self of a person, thereby eliminating self-grasping. When that is eliminated, all the afflictions arising from it are eliminated. When that is eliminated, the aggregates are also eliminated, which is accomplished through the power of refuting the object to be refuted by reasoning. Regarding the way of abandoning what is to be abandoned in this system, the attainment of cessation, desire, and detachment are distinguished in detail. Therefore, from the cause of contaminated factors, afflictions are reversed, and the result, the aggregate of suffering, ceases. It is said that the body is destroyed, feelings, etc., and it is believed that the cessation of consciousness, etc., is the complete cessation of the mindstream. However, the cessation of the mindstream is meaningless, which is established by reasoning. Since there is no turning back from the realization of selflessness, the arising of karma and afflictions is completely stopped, which is established by reasoning. The cessation of those objects to be refuted is through the power of higher seeing (vipassanā), otherwise, what is the difference between obtaining the absorption of non-discrimination, where the mind temporarily ceases, and arising again? Therefore, emptiness
Tibetan
པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སེམས། །འགགས་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིན། །ཞེས་གསུངས། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གིས་སེམས་རེ་ཞིག་ཁེགས་ཀྱང་སླར་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་སེམས་ཚོགས་བརྒྱད་གནས་མ་གྱུར་བའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་ཚོགས་བདུན་འགག་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ཡོད་པ་དེ་ལས་ སླར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཉོན་ཡིད་ནི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་བདག་འཛིན་གྱི་ས་བོན་བཅོམ་ཕྱིར་སླར་མི་སྐྱེའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གིས་རེ་ཞིག་ཚོགས་དྲུག་ཁེགས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ལྷག་མར་ལུས་པ་དེ་ལས། སླར་ཚོགས་བདུན་སྐྱེའོ། །གཞན་ལུགས་ལྟར་ཉན་ཐོས་པས་སྟོང་ཉིད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཐེག་ཆེན་དང་འདྲ་ན། རིགས་པས་མི་འགོག་ལམ་གྱིས་འགོག་རྒྱུའི་ཆོས་ཅི་ཡིན་ཀྱང་མེད་དོ། །ཕུང་སོགས་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་པས་ཀྱང་མི་འདོད་མོད། ཀུན་རྫོབ་ལམ་གྱི་དགག་བྱ་ཡིན་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཀུན་རྫོབ་གཟིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་སྣང་རིགས་པས་དགག་བྱ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་བདག་མེད་རྟོགས་པས་འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པ་ལྡོག་ལ། དེ་ལྡོག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཉིས་ཞེན་སྤོང་ཞིང་། མཐར་གྱིས་གཉིས་སྣང་ཡང་ལྡོག་སྟེ། བདེན་ཞེན་དང་བདེན་སྣང་བཞིན་ནོ། །གཉིས་སྣང་མེད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་དམིགས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སྣང་ཅན་ཡིན་པར་ངེས་སོ་སྙམ་ན། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ལ་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཟད་པར་ཁྱོད་འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཀུན་རྫོབ་མེད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ མི་གཟིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་བདེན་གཉིས་གཅིག་ཆར་གཟིགས་པའི་ཁས་ལེན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྟེན་འབྱུང་གི་དབང་གིས་སྣང་བའི་སྣང་བ་རྣམས་ཡིན་ལ། གཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱང་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་ག་ལ་འགྱུར། མ་ཆད་ན་དེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་མི་གཟིགས་དོན་ཅི་ཡོད་ན། གཟིགས་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་བཅུ་པར་བཞག་སྟེ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་སོགས་མཁྱེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་མཁྱེན་ན་སྟོབས་བཅུ་མེད་པ་དང་། རྣམ་མཁྱེན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རང་ཅག་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པར་སྣང་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཉིས་སྣང་མི་མངའ་བར་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ཚུལ་སོ་སྐྱེས་ལྟ་ཅི་འཕགས་སློབ་པས་ཀྱང་གཞལ་དཀའ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ཅིར་ཡང་ས་ལེར་མཁྱེན། །ཞེས་སོགས་ག
Chinese
远离自性的心，一旦止息又将再生，犹如无想定。如是说。灭尽定虽能暂时止息心，但仍会再生，这是因为以通达诸法皆空的胜观，未能使八识心聚转变的缘故。暂时止息七识，但阿赖耶识存在，因此会再次产生。烦恼意因已证悟无我，摧毁了我执的种子，故不再生起。无想定虽能暂时止息六识，但阿赖耶识仍残留，因此会再次生起七识。若如他宗所言，声闻乘人圆满证悟空性与大乘相同，那么以理智无法遮止，以道所要遮止的法又是什么呢？大乘也不认为蕴等诸法在名言中不存在。也不承认是世俗道的遮止对象，若是如此，在佛地就没有世俗的观照了。二取显现是以理智所要遮止的，因证悟法无我，能使对三轮的执着止息，彼止息故，对一切法舍弃二取执着，最终连二取显现也止息，如对真实的执着和真实的显现一般。若无二取显现，如何缘取世俗？若认为世俗是具有二取显现的，那么，若你认为佛陀连二取显现的习气也已断尽，那么在佛地就没有世俗，也就不观照世俗了。如此一来，同时观照二谛的承诺就不存在了。因此，世俗是依缘起力而显现的显现，即使是佛陀，又怎会断绝轮回涅槃的缘起显现呢？若不间断，那为何不以一切种智观照呢？为了观照，才安立为十力，因为了知种种界和种种意乐等，了知世俗之故。若不了知，则没有十力，也没有一切种智了。因此，我们这些凡夫俗子所见的世俗，是带有二取显现的，但佛陀以不具二取显现的方式来观照，这种观照方式，莫说是凡夫，连圣者有学也难以衡量，无有分别念，却对一切了如指掌。如是等等。
English
The mind that is devoid of self-nature, once ceased, will arise again, like the attainment of non-perception. It is said. Although the attainment of cessation can temporarily stop the mind, it will still be reborn, because the higher view of realizing that all dharmas are empty has not transformed the eight consciousness aggregates. Although the seven aggregates are temporarily stopped, the alaya consciousness exists, so it will be reborn. The afflicted mind will not be reborn because it has realized selflessness and destroyed the seeds of self-grasping. The attainment of non-perception temporarily stops the six aggregates, but the alaya consciousness remains, so the seven aggregates will arise again. If, according to other schools, the complete realization of emptiness by the Sravakas is the same as the Mahayana, then there is nothing that can be prevented by reason, and what dharma should be prevented by the path? The Mahayana does not think that the aggregates and other dharmas do not exist in name. It is also not admitted to be the object of negation of the conventional path, because if it is, there will be no conventional observation in the Buddha's land. Dualistic appearance is what should be negated by reason, because realizing the selflessness of dharmas can stop the clinging to the three wheels, and when it stops, it abandons the clinging to duality in all dharmas, and finally even the dualistic appearance stops, like the clinging to reality and the appearance of reality. If there is no dualistic appearance, how can the conventional be observed? If you think that the conventional is dualistic, then if you think that the Buddha has exhausted even the habits of dualistic appearance, then there is no conventional in the Buddha's land, and the conventional is not observed. In this way, the promise of observing the two truths at the same time will not exist. Therefore, the conventional is the appearance that appears due to the power of dependent origination, and even the Buddha, how can the dependent origination appearance of samsara and nirvana be cut off? If it is not interrupted, then why not observe it with omniscience? In order to observe, it is established as the ten powers, because of knowing the various realms and various interests, etc., because of knowing the conventional. If you don't know, there will be no ten powers, and there will be no omniscience. Therefore, the conventional that we ordinary people see is with dualistic appearance, but the Buddha observes in a way that does not have dualistic appearance. This way of observing is difficult to measure, not to mention ordinary people, even the noble learners, without conceptual thoughts, but know everything clearly. Such and so on.