Tibetan
་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ་སེམས་མེད་ན་ནམ་མཁའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མི་འབྱུང་ན་དོན་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེས་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ་སེམས་མ་ཟད་བར་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་དབུས་ཀྱི་མུ་ཡང་མི་འཛད། དངོས་དངོས་མེད་སོགས་ཤེས་བྱ་གང་ཡང་མི་འཛད། ནམ་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ན་མཐའ་དང་མུ་དང་ཆ་གང་ཡང་མི་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ན། ཐེག་པ་མེད་ཅིང་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པའི་སེམས་འདི་ནི་རང་བཞིན་རྒྱུན་འཆད་པ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་གྱུར་ཚེ་སེམས་ཟད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནམ་ཡང་སེམས་སུ་མི་ལྡོག་སྟེ། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །སོགས་བཞིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་དེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་མཐར་ཐུག་སོ་སོ་རང་གི་རིག་བྱ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ལ། དེར་མཐར་ཐུག་པའི་གནད་ཀྱིས་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་འགྲུབ་སྟེ། གཉིས་སྣང་ཅན་རྟོག་བཏགས་ཀྱི་ངོར། འདུས་བྱས་མི་རྟག །འདུས་མ་བྱས་ རྟག་པའི་ཐ་སྙད་གདགས་ཀྱང་། དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ན་དེ་གཉིས་མེད་དེ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མེད་དགག་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་མེད་པས། དངོས་དངོས་མེད་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་ཞེས་གདགས་པའི་གཞི་ཡོད་པས། དེ་ལྟར་གདགས་པ་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དུ་གྲུབ་བོ། །མདོར་ན་བརྗོད་མཐའ་བརྗོད་བྲལ། རྟོག་མཐའ་མི་རྟོག །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡེ་ཤེས། ཆོས་ཅན་མཐའ་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐུག་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར། རྟོག་བཞག །ཚད་གྲུབ། ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་གྲུབ་པའི་གནད་ཆེན་པོ་གསུམ་ལེགས་པར་ཤེས་ན། གཞུང་གི་དཀའ་གནད་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན། འདི་རྟོགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏིང་སླེབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣༠ ལ་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་འགོག་འདྲའི་རྣམ་རྟོག་ཤར་བའི་ཚེ་དོགས་སེལ་དུ་ཤར་བ་དགེ། ༈ །ཡང་། ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་དེད་ན་རང་གི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་དོན་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་རྟོགས་ན། ཇི་སྲིད་རྟོག་པས་མེ་ཚ་བར་བཏགས་པ་མི་གཏོང་ བ་དེ་སྲིད་མེ་ཚ་བར་ཚད་མས་གྲུབ་སྟེ། སེམས་མ་འཁྲུལ་བར་ཚད་མར་བཏགས་པ་དེས་གྲུབ་པའོ། །མེ་ཚ་བའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་ན་ཚ་བར་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ་རི་དྭགས་མེ་ཡི་གཙང་སྦྲ་ཅན་བ
Chinese
仅仅是心的力量所显现，如果没有心，连虚空的名词也不会产生，那意义又如何产生呢？所以没有可指定的目标。因此，一切都是心的幻化，心不穷尽，方位的边际和中心的界限也不会穷尽。有、无等所知的一切也不会穷尽。何时心趋于寂静，那时边际、界限和部分都不会成立，因为心是圆满的。如经中所说：没有乘等。因此，这无始以来的心，其自性相续断绝是不可能的，当转化为智慧的体性时，心穷尽而获得智慧。那智慧永远不会退转为心，如经中所说：无害和真实义等。那样的究竟智慧被称为佛。因此，法性究竟各自所认识的即是法界，在那里以究竟的要点成就显空无别。在具有二取相的分别念面前，有为法无常，无为法常住的名词安立，但在法界的自性中，这二者是没有的，即是平等性。然而，法界不是落入仅仅否定一边的极端，因为远离有无等一切戏论的边际，所以有安立为大无为法的基础，因此，如此安立的名词与意义相符，所以无过失地成立。总之，言说的终点是无言说，分别念的终点是无分别念，阿赖耶识的终点是智慧，有法（具有某种性质的事物）的终点是法性，即是无二的法性。如此，分别念的安立，量成立，智慧无为法成立的三大要点如果能很好地了解，就是经论的究竟难点。如果证悟这个，就叫做通达一切法的深处。木龙年一月三十日，当生起关于名词量成立遮破等的分别念时，为了消除疑惑而显现，善哉！又，显现为法的一切，追溯其根本，除了是自己分别念的力量所安立的之外，没有丝毫以事物自己的体性而成立的，如果认识到这一点，那么只要分别念不放弃将火设定为热，那么火的热度就由量成立，因为心不迷惑而设定为量而成立。如果没有执着火热的相，那么热度也不会成立，如同野兽具有火的洁净一般。
English
It is merely an appearance due to the power of mind; if there is no mind, even the term "space" will not arise, so how can meaning arise? Therefore, there is no specific target. Thus, everything is a manifestation of the mind; as long as the mind is not exhausted, the boundaries of directions and the limits of the center will not be exhausted. All knowable things, such as existence and non-existence, will not be exhausted. When the mind is close to peace, then boundaries, limits, and parts will not be established, because the mind is complete. As it is said in the scriptures: "There is no vehicle," and so on. Therefore, this beginningless mind, its nature and continuity can never be cut off; when it is transformed into the essence of wisdom, the mind is exhausted and wisdom is attained. That wisdom never reverts to mind, as it is said: "Without harm and the true meaning," and so on. Such ultimate wisdom is called Buddha. Therefore, the ultimate nature of reality, the object of individual awareness, is the dharmadhatu (ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་, 法界). There, the key to ultimate reality is the inseparability of appearance and emptiness. In the face of dualistic conceptual imputation, conditioned things are impermanent, and the term "unconditioned things are permanent" is applied, but in the nature of the dharmadhatu, these two do not exist; it is equality. However, the dharmadhatu does not fall into the extreme of merely negating one side, because it is free from all extremes of elaboration such as existence and non-existence, so there is a basis for applying the term "great unconditioned." Therefore, such an application of terms is consistent with meaning, and is thus established without error. In short, the end of speech is unspeakable, the end of thought is unthinkable, the end of consciousness is wisdom, and the end of phenomena is dharmata (ཆོས་ཉིད་, 法性), which is non-dual dharmata. Thus, if one understands well the three great keys of the establishment of conceptualization, the establishment of valid cognition, and the establishment of unconditioned wisdom, then one has reached the ultimate difficult points of the scriptures. To realize this is called reaching the depths of all dharmas. On the 30th day of the first month of the Wood Dragon year, when conceptual thoughts such as the establishment of valid cognition and refutation arose, they arose to dispel doubts. May it be virtuous! Furthermore, if one realizes that all that appears as dharma, tracing back to its root, is merely established by the power of one's own conceptualization, and that there is not the slightest establishment by the nature of things themselves, then as long as conceptualization does not abandon the designation of fire as hot, the heat of fire is established by valid cognition, because the mind is not deluded and is established as valid cognition. If there is no grasping of the sign of fire's heat, then heat will not be established either, just as a wild animal has the purity of fire.
Tibetan
ཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་བཞག་པའི་ཚད་མ་གང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ་ཚོ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པས་བཏགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་འདྲ་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་བདེ་སྡུག་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བ་ཇི་སྙེད་པ། འཁོར་འདས་བཟང་ངན་ལྷ་མི་ངན་སོང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སོགས་སུ་བཏགས་པས་འདོགས་མཁན་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་ཞེན་གཉིས་ཡོད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གོ་ཆོད་པ་མིན་པ་གཞན་རྡུལ་ཙམ་མི་རྙེད་དོ། །འོ་ན་མེ་ཚ་བ་དང་དབང་ཕྱུག་རྟག་པར་བྱེད་པོར་རྟོག་བཏགས་འདྲ་སྙམ་ན། དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོར་ལོག་ཤེས་ཀྱིས་བཏགས་མོད་ཀྱི། མེ་ཚ་བ་ལྟར་དེས་དོན་བྱེད་ནུས་དངོས་སུ་རྣམ་རྟོག་ལས་སྣང་བ་མེད་དེ། བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ། མེ་དང་ཆུ་ཐོག་མེད་གོམས་པའི་རྟོག་བརྟགས་ལ། གློ་བུར་ཟློག་སྟེ་བཏགས་པས་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་མི་འགྱུར་བ་ ནི་རྟོག་བཏགས་གཉུག་མ་དང་། གློ་བུར་བའི་ཁྱད་ཀྱིས་སོ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་མཚན་མ་དེ་ལས་མ་གྲོལ་བའི་རིང་ལ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །བྱིས་པ་གང་ལ་སེམས་ཆགས་པ། །དེ་ནི་བྱིས་པ་རྨོངས་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དངོས་པོ་དེ་དེའི་འདུ་ཤེས་མི་འགོག་ལ་གཉིས་ཞེན་གྱིས་ལས་སོགས་སོ། །ནམ་ཀུན་རྟོག་ལས་གྲོལ་བའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་སོ། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་མི་རྟག་པ་དང་རྟག་པ་ནམ་ཡང་འདྲེ་མི་རུང་བ་ལྟ་བུའང་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་བཏགས་ཀྱི་དོན་ལ་མ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་ཀུན་རྟོག་ལས་གྲོལ་བའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཐ་དད་དུ་མི་དམིགས་སོ། །སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མེད་པས་གཟུང་འཛིན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཅན་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་ཕྲིན་ལས་ཅུང་ཟད་ཡོལ་བ་མེད་དེ། ཡང་དག་པའི་དབྱིངས་རིག་གི་བྱིན་རླབས་ལས་རྩོལ་མེད་དུ་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་ནི། དབྱིངས་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས་ འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེ་མུ་མེད་དག་མེད་བཞིན་སྣང་བ་དང་། དུས་གསུམ་མཉམ་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུས་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་བཀོད་པའི་ཡ་མཚན་ཆེན་པོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མངའ་བའི་སྟོབས་ལས་སོ། །གདུལ་བྱའི་གཞན་སྣང་གི་སྣང་བ་མུ་མེད་ཀྱང་དམིགས་པ་མེད་པར་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ
Chinese
辛诺！不依赖于分别念所安立的量，那些无分别智慧将会生起。由分别念所施设的，除此之外的世俗显现，即使没有丝毫微尘般的差别，也不会变成没有世俗，因为分别念将安乐痛苦、处所身体、受用等显现为种种，施设为轮回涅槃、善恶、天人恶趣、佛刹等等，对于施设者——有识者来说，有如此的显现和执着，因此不能算是了达世俗，除此之外，连微尘般的其他也找不到。那么，火的热性和自在永恒的作者，是否可以认为是相同的分别施设呢？自在虽然被颠倒识施设为作者，但是像火的热性一样，它实际上并没有从分别念中显现出能起作用的事物，安乐痛苦，火和水，对于无始串习的分别念，突然颠倒施设也不会改变。它不会改变，是因为本来的分别施设和突发的差别。在没有从普遍分别的相中解脱出来之前，是普遍分别的行境者。孩童对什么产生执着，那个孩童就是愚昧的。如是说，对于事物，不遮止其认识，而是以二取执着等行事。当从普遍分别中解脱之时，一切法都将证悟为无相。因此，无所缘，安住于如同虚空般的平等性中。有为法和无为法，无常和常，如同永远不能混杂一样，也是分别念如此施设，但在意义上并不成立。因此，在从普遍分别中解脱的无分别智慧面前，有为法和无为法不会被视为不同。显现空性无别平等性中，因为没有境和有境，所以超越了能取所取。如此无所缘的任运成就的禅定，对于具有普遍分别的所化众生，事业也不会有丝毫的遗漏，因为从真实法界智慧的加持中，无勤生起的大悲，是法界本身的幻化，轮回涅槃的显现广大无边，虽然没有清净却显现，三时平等性中没有动摇，却显现三时的景象，从具足大奇妙幻化任运成就之力的力量中产生。所化众生的其他显现的景象虽然无边，但因为没有所缘，所以是无勤任运成就。
English
Indeed! Those that do not rely on the valid cognition established by conceptualization, those non-conceptual wisdoms will arise. Even if the appearance of conventional reality, which is other than what is imputed by conceptualization, seems to have no difference even as small as a particle, it will not become without conventional reality. Because conceptualization manifests happiness and suffering, places, bodies, enjoyments, and so on, and imputes them as samsara and nirvana, good and bad, gods and humans, evil destinies, Buddha-fields, and so on, for the imputing consciousness, there are both appearance and attachment in this way, so it cannot be considered as understanding conventional reality. Other than that, not even a particle can be found. So, is the heat of fire and the eternal creator of power considered the same conceptual imputation? Although power is imputed as the creator by wrong knowledge, like the heat of fire, it does not actually manifest an effective entity from conceptualization. Happiness and suffering, fire and water, for the conceptual assumptions of beginningless habituation, suddenly reversing the imputation will not change it. That it does not change is due to the difference between the original conceptual imputation and the sudden one. As long as one is not liberated from the characteristic of pervasive conceptualization, one is an object of pervasive conceptualization. Whatever a child is attached to, that child is ignorant. As it is said, for things, not preventing their perception, but acting with dualistic clinging and so on. When one is liberated from pervasive conceptualization, all phenomena will be realized as without characteristics. Therefore, without object of focus, one abides in equality like the sky. Conditioned and unconditioned, impermanent and permanent, like never being able to mix, are also imputed as such by conceptualization, but they are not established in meaning. Therefore, in the face of non-conceptual wisdom liberated from pervasive conceptualization, conditioned and unconditioned are not seen as different. In the equality of appearance and emptiness being inseparable, because there is no object and subject, it transcends grasping and being grasped. Thus, even the spontaneously accomplished samadhi of no object of focus, for the trainees who have pervasive conceptualization, the activities will not have the slightest omission, because from the blessing of the wisdom of the true realm of reality, the compassion that arises effortlessly is the magical display of the realm of reality itself. The appearance of samsara and nirvana is vast and limitless, appearing without purity, and without moving from the equality of the three times, it displays the appearance of the three times, arising from the power of possessing the great and wonderful magical display of spontaneous accomplishment. Although the appearances of other appearances of trainees are limitless, because there is no object of focus, it is effortless and spontaneously accomplished.