Tibetan
དང་། གྲང་རེག་གི་དངོས་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་མེད་པ་དང་། གྲང་འབྲས་སྤུ་ལོང་བྱེད་མེད་པ་དང་། ཁ་བའི་རེག་པ་མེད་པ་རྣམས་བསྒྲུབ་ཆོས་སུ་བྱས་པ་ནི་རིམ་པ་ལྟར། རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱ་དང་འགལ་བའི་རང་བཞིན་དམིགས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་རོ། །ཡང་རྩོད་གཞི་གོང་ལྟར་ལ། རྟགས་དུ་བ་དྲག་ཏུ་ཕྱུར་བས་ཁྱབ་པར་ནོན་པ་བཀོད་ནས་ གྲང་རེག་སོགས་གོང་གི་བཞི་འགོག་པ་ནི། རང་བཞིན་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་རྩོད་གཞི་འདྲ་ལ། རྟགས་ཙནྡན་གྱི་མེས་ཁྱབ་པར་ནོན་པ་བཀོད་ནས་གྲང་རེག་སོགས་བཞི་འགོག་པ་ནི། རང་བཞིན་དང་འགལ་བའི་ཁྱབ་བྱ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། །ཡང་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་མེའི་དངོས་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ནོན་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས། སྔ་མ་ལྟར་བཞི་པོ་འགོག་པ་བསྣན་ཏེ་འགལ་དམིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཞེད་པ་ལ། མཁས་པ་གཞན་གྱིས། མེའི་དངོས་རྒྱུ་མེ་མིན་ལ་དངོས་འབྲས་བསྐྱེད་མ་རག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་རྟགས་སུ་ངེས་མི་ནུས་ཞེས་ནན་ཏན་དུ་བཀག་པར་མཛད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། སྤྱིར་མེའི་དངོས་རྒྱུ་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་ཡོད་པར། གྲང་རེག་གི་དངོས་རྒྱུ་མེད་པས་གཞན་གསུམ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་པས་ན་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དོན་གྱི་འགལ་བ་མེད་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། སྔ་མ་ལྟར་སྦྱོར་བ་བཅུ་གཉིས་སུ་བཞེད་པ་འཇུག་པ་བདེ་བས། སྐབས་འདིར་དེ་ལྟར་བཟུང་བར་བྱའོ། །ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་ལས་དངོས་འགལ་ལ་འགལ་དམིགས་ཀྱི་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱར་གྱུར་པ་མེད་དེ་དོན་གཅིག་ཏུ་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཆོས་ཅན་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའམ་རྩོལ་བྱུང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། བརྒྱུད་འགལ་གྱི་ཁྱབ་བྱ་བཀོད་པ་ལས། ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་འགལ་ཟླ་འགོག་པ་འདི་ལ་ཚད་མས་གནོད་འགལ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། འགལ་ཟླ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་ཆ་ནས་མ་དམིགས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་རུང་མོད། རྟག་པ་རྣམ་བཅད་ལ་ཁེགས་པས་མི་རྟག་པ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་བསམ་ན་མི་དམིགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སུ་འདུ་རུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་བློ་འགལ་སོགས་ཀྱང་འདིས་མཚོན་ནས་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུ་ལ། དངོས་སུ་རྟགས་སྦྱར་བའི་རྣམ་གྲངས་སུ་མ་མཛད་དེ་དངོས་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་ལྟར་ཕལ་པས་ངེས་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཚོགས་གྲངས་ཚང་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་རང་བཞིན་དུ་འདུ་བ་སོགས། རྟགས་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འདི་གསུམ་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་བདེན་པའི་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་སྒོ་ནས་དོན་གང་ཡིན་པ་རང་གི་ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་པ་ནི་རང་དོན་རྗེས་དཔག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གཞན་ལ་ཡང་རིགས་པ་དང་མཐུན་པར་དོན་གང་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། དོན་དང་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ལ་སུན་འབྱིན་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་དོན་གྱི་རྗེས་དཔག་ཅེས་བྱའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་སུན་འབྱིན་པའི་ཚེ། རྩོད་པའི་གཞི་ཕྱོགས་ནི། ཚད་མས་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་གཞིར་བཟུང་བ་སྟེ། མེ་ཚ་བ་ལྟ་བུ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་ངོར་ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་། མེ་གྲང་བ་ཡིན་པ་ ལྟ་བུ་ཚད་མས་བསལ་ཟིན་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མི་འཇུག་གི། སྒྲ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་དཔག་གཞིར་བཟུང་བ་ལྟ་བུ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས་རང་རྒྱུད་པ་སྦྱོར་དགོས་ཏེ་རྟགས་ཁྱབ་ཚད་མས་གྲུབ་དགོས་ཀྱི། ཁས་བླང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་པས་སོ། །སུན་འབྱིན་ལ་ནི་རང་རྒྱུད་དང་ཐལ་བའི་ངག་གཉིས་ཀའང་ཡོད་དེ། སྒྲ་རྟག་པར་འདོད་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་སུན་འབྱིན་ཕྱིར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་དུ་འགོད་པ་དང་། རྒོལ་བ་དེ་ལ། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མ་བྱས་པར་ཐལ། རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་ཁས་བླང་གིས་གྲུབ་པ་བཀོད་ནས་མི་འདོད་པར་ཐལ་བ་འཕེན་པའང་རུང་བས་ན་རྟགས་ཁྱབ་ཚད་མའམ་ཁས་བླང་གིས་གྲུབ་ཚུལ་ལས་ཐལ་བ་འཕེན་པའི་རྣམ་དབྱེ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པས་གཞན་དང་རྩོད་པར་བྱ་བ་ལ། རང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དག་གིས་བསྟན་བྱའི་ཚིག་དོན་དང་འདྲི་ཞིང་ལན་གདབ་པ་དང་དབྱེ་བསྡུ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་པ་སྨྲ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་པ་བརྟན་པས་ཚིག་ཟུར་ཕྱིན་ཅིང་བརྡ་འཕྲོད་ལ། ཚིག་ངན་སོགས་དགོས་མེད་དོར་ཞིང་དགོས་པ་སློང་བར་བརྗོད་པ་སྨྲ་ བའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས། སྨྲ་བའི་ཞལ་ལྕེ་པའམ་དཔང་པོ་དོན་དང་དོན་མིན་ཤེས་ཤིང་རྒྱལ་འཕམ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཚུལ་བཞིན་འབྱེད་ནུས་པ་རྒྱལ་པོ་དང་བླ་མའམ་ཁྲོམ་འདུས་པ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ། སྨྲ་བའི་གཞི་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་དང་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་ཡང་དག་སྟེ་ཚད་མ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་དཔེ་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ་ཟུར་ཕྱིན་པར་བརྗོད་པས། དམ་བཅའ་བའི་དོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི
Chinese
并且，将冷触的实体能力无碍、无冷果毛孔作用、无雪触作为所立宗，次第是：自性与因、果、遍及与相违自性所缘之理证。又，论题如前，立宗烟雾猛烈腾起所遍满，遮止冷触等上述四者，是自性与相违之果所缘等。又，论题相同，立宗檀香之火所遍满，遮止冷触等四者，是自性与相违之遍及所缘等四者。又，西藏的智者们，以火的实体能力无碍所遍满作为理证，加上如前遮止四者，认为有十六种相违所缘之论式。其他智者则强烈驳斥说：火的实体并非火，而是尚未产生实际果的刹那，因此无法确定为理证。虽然如此，但一般来说，由于火的实体能力强大，没有冷触的实体，其他三者也随之消失，因此这样的论式虽然仅有意义上的不相违，但如前者一样，认为十二种论式比较容易理解，因此在此处这样采用。从互相舍弃相违来说，实际相违中没有成为相违所缘之理证和所立宗，因为会成为同一意义。如“声音是法，是无常，因为是所作或功用生”等。从安立间接相违之遍及来说，遮止遍及之相违，这也被称为量妨害相违，虽然从遮止相违的角度来说，仅是未见的名称尚可，但如果从遮止常法而成立无常的完全遮止的角度来考虑，那么未见者都可以归入自性之理证。此外，心相违等也可以用此来表示，并归入其范畴，但实际上并未作为理证的类别，因为如实体能力无碍一样，一般人难以确定。因集合数量圆满之理则也归入自性等。其他三种理证类型的论式，也应归入这三者之中，即一多离之理则。
English
And, establishing as the thesis the absence of unimpeded substantial power of cold touch, the absence of cold-fruit pore action, and the absence of snow touch, the sequence is: the reasonings that focus on the nature, cause, effect, pervasion, and contradictory nature. Again, with the subject of debate as before, establishing the pervasion by the violently rising smoke as the reason, the negation of the above four, such as cold touch, is the focusing on the effect contradictory to the nature, and so on. Again, with the subject of debate being the same, establishing the pervasion by the fire of sandalwood as the reason, the negation of the four, such as cold touch, is the fourfold focusing on the pervasion contradictory to the nature, and so on. Furthermore, some Tibetan scholars, taking the unimpeded substantial power of fire as the reason, and adding the negation of the four as before, consider there to be sixteen forms of contradictory focus. Other scholars strongly refuted this, saying that the substance of fire is not fire, but rather a moment that has not yet produced an actual result, and therefore cannot be definitively established as a reason. However, generally speaking, because the substantial power of fire is strong, and there is no substance of cold touch, the other three also disappear, so although such a formulation only has a lack of contradiction in meaning, it is easier to understand to consider twelve formulations as before, so this is how it will be taken here. From the perspective of mutual exclusion and contradiction, there is no reason or thesis of contradictory focus in actual contradiction, because it would become the same meaning. For example, "Sound is a phenomenon, it is impermanent, because it is produced or arises from effort." From the perspective of establishing the pervasion of indirect contradiction, negating the contradictory of the pervader is also called contradiction by valid cognition. Although the mere term of non-apprehension is acceptable from the aspect of excluding contradiction, if one considers from the aspect of completely excluding permanence and establishing impermanence, then all non-apprehensions can be included as reasons of nature. Furthermore, mental contradictions and so on can also be indicated by this and included in its category, but in reality, it is not made a category of reason because it is difficult for ordinary people to ascertain, like the unimpeded substantial power. The logic of the completeness of the collection of causes is also included in nature, and so on. Other formulations of the three types of reasons should also be included in these three, namely the logic of one and many separations.
Chinese
就像没有发现真实存在的遍及之处等等一样。像这样，通过正确的论证方式，如实地理解事物的真相，就是自利的比量。依靠它，也合乎情理地为他人证实事物的真相，以及驳斥与真相不符的言论，这被称为他利的比量。在驳斥对方观点的时候，争论的基础是：被量认可且没有被否定的，作为推论的基础。例如，火是热的，这在双方辩论者面前已经被量认可。而火是冷的，像这样已经被量否定的，不能作为论证的基础。像声音是常还是无常，由于持有不同观点而作为推论的基础，在这种情况下，可以建立论证的理由。而且，在论证的时候，必须运用具备三种特征的自续论证，即理由和周遍必须被量认可，仅仅是承诺是不能成立的。对于驳斥来说，有自续和归谬两种方式。为了驳斥认为声音是常的外道，可以像“声音是无常的，因为它是所作的”这样建立自续论证。对于那个辩论者，可以说“声音，法，应是未作的，因为是常的”，这样通过承诺成立的理由来推出不希望的结论也是可以的。因此，从理由和周遍被量认可或者通过承诺成立的方式，会产生各种各样的归谬论证。如果想要通过明确的言论与他人辩论，就要精通提问和回答，以及区分和总结等情况，通晓自方和他方的宗义所要表达的词义，并且具备无畏的勇气，言辞精妙，表达清晰，舍弃恶语等不必要的言辞，提出必要的论点，具备言语的庄严。在国王、上师或者集市等场合，言语的仲裁者或证人，能够分辨真伪，能够如实地判断胜负，辩论的基础是，通过现量、比量和正量三者净化的正确教证，即完整地结合具备三量和例子的论证，并且精妙地表达，从而完全成立所承诺的意义。
English
Just like not finding the pervasive existence of truth, etc. In this way, understanding the truth of things as they are through the means of correct reasoning is self-benefiting inference. Relying on it, also reasonably proving the truth of things to others, and refuting statements that do not conform to the truth, is called other-benefiting inference. When refuting the opponent's view, the basis of the argument is: that which is recognized by valid cognition and has not been negated, is taken as the basis for inference. For example, fire is hot, which has already been recognized by valid cognition in front of both debaters. But fire is cold, like this, which has already been negated by valid cognition, cannot be used as the basis for argument. Like sound is permanent or impermanent, due to holding different views, it is taken as the basis for inference. In this case, the reason for the argument can be established. Moreover, when arguing, it is necessary to use a self-sustaining argument that possesses three characteristics, that is, the reason and pervasion must be recognized by valid cognition, and mere commitment cannot be established. For refutation, there are both self-sustaining and consequential ways. In order to refute the non-Buddhist who believes that sound is permanent, a self-sustaining argument can be established like, "Sound is impermanent, because it is produced." To that debater, it can be said, "Sound, the subject, should be unmade, because it is permanent," in this way, it is also possible to derive an undesirable conclusion by establishing a reason through commitment. Therefore, from the way that the reason and pervasion are recognized by valid cognition or established through commitment, various kinds of consequential arguments will arise. If you want to argue with others through clear speech, you must be proficient in asking and answering, as well as distinguishing and summarizing, etc., understand the meaning of the words to be expressed by the tenets of yourself and others, and possess fearless courage, exquisite words, clear expression, abandon unnecessary words such as bad words, and put forward necessary arguments, possessing the adornment of speech. In places such as the king, lama, or market, the arbiter or witness of speech, who can distinguish between truth and falsehood, and can truly judge victory and defeat, the basis of the argument is, the correct teachings purified by the three, perception, inference, and valid cognition, that is, completely combining the argument with the three valid cognitions and examples, and expressing it exquisitely, thereby completely establishing the meaning of the commitment.