Tibetan
་མེད་ན་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་དུ་ཤེས་པའི་རྣམ་རིག་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་མེད་ན་ཕལ་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པས་དེ་གསུམ་དུ་རྣམ་བཞག་མཛད་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་རང་རང་གི་ཡུལ་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་ཡིན་ཞིང་། མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་རང་རིག་པ་ལ་ཐུག་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་མྱོང་བའི་དོན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་མི་དགོས་པ་ནི། རང་བློ་མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་རང་གསལ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་པ་ཡིན་པས་རང་རིག་འདི་ནི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་གཏུག་ས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མཐར་མངོན་སུམ་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་མཐའ་རང་རིག་གིས་ངེས་ཏེ་མ་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཡི་ཉམས་མྱོང་ལ་ཐུག་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་བཙལ་མི་དགོས་པ་བདེ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ དཔག་ལ་བློ་གང་གིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཡུལ་གང་དང་གང་ཡིན་པའི་དོན་དེའི་རྣམ་པ་སྤྱི་ཙམ་ཡིད་བློར་སྣང་བ་ལ་དེ་དང་དེའི་མིང་དང་བསྲེས་ཏེ་འཛིན་པ་དཔེར་ན་ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ཞེས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ནི་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཞེས་བྱའོ། །བརྡ་བྱེད་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་རྣམས་དང་རྟ་སོགས་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བློ་ལ་ཟས་སྐོམ་སོགས་ཀྱི་དོན་སྤྱི་ཙམ་སྣང་བ་དེ་མིང་དང་འདྲེས་པ་མེད་ཀྱང་། འདྲེས་སུ་རུང་བའི་དོན་སྤྱིའི་རྟོག་པ་དེའི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་དངོས་སུ་མ་མཐོང་ཡང་། ཆུ་ཤག་ཤག་འབབ་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ན། སྐོམ་པས་གདུང་པའི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆུའི་རྣམ་པ་བློ་ལ་ཤར་ནས་དེ་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་སྒྲོག་པ་དང་། རྒྱང་རིང་པོའི་ཆུ་ཡི་རྗེས་སུ་སྙོག་ཞེས་པ་ལྟ་བུས་དེ་ཡི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་རྟོག་བཅས་འདིས་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཙམ་བཟུང་ཞིང་། དེ་ཉིད་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་བསླབ་པའི་གནས་གང་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་ནི་རང་ དུས་ཀྱི་རང་ཡུལ་དེའི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་སྐད་ཅིག་མའི་རང་མཚན་སིལ་བུ་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་གནས་པ་ཙམ་སྣང་བ་དེ་ནི་མིང་དང་འདྲེས་སུ་མི་རུང་པས་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་སྦྱར་བ་མེད་དོ། །རྟོག་པ་འདིས་ནི་ད་ལྟ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ལ་མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱར་ནས་འཛིན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྟོག་པའམ་བརྡ་རྟེན་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་བྱེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འདས་པ་ལ་དྲན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོག་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྟེན་རྟགས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་། རྟགས་དེ་ལས་རྟགས་ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་ལ་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་རྣམས་ཀྱང་གཞལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ན། བཙས་མ་ཐག་པའི་བུ་ཆུང་མེ་སོགས་ལ་འཇིགས་མི་ཤེས་པ་ལྟར། བླང་དོར་འཇུག་ལྡོག་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡིད་འདི་ལ་ཡང་ཐག་པ་ལ་ཐག་པར་རྟོག་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སྨིག་རྒྱུར་རྟོག་པ་ལྟར་མ་འཁྲུལ་པ་ཞིག་དང་། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་རྟོག་པ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། མ་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་གསུམ་ཤེས་བྱའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་མ་ནོར་བར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་དེས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་ ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་གཞན་གང་ཞིག་གོ་ནུས་པ་དེ་ནི་རྟགས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རྟགས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཚུལ་དང་པོ་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩོད་གཞི་གང་ལ་རྟགས་དེ་མ་གྲུབ་ན་ཁྱབ་པ་དཔྱད་པ་དོན་མེད་པས་དང་པོར་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ལ། རྟགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡོད་མེད་དཔྱད་པར་བྱའོ། །རྟགས་གྲུབ་ནས་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ལ་འབྲེལ་པ་དཔྱད་པར་བྱས་པས། རྟགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ནི་ཚུལ་གཉིས་པ་རྗེས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བྱས་པ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་ངེས་པས་ན། རྟགས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་མི་རྟག་པ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དེ་ལོག་པའམ་མེད་པར་གྱུར་ན། རྟགས་དེ་ཡང་ལྡོག་པ་སྟེ་ཡོད་མི་སྲིད་པ། མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་བྱས་པ་དེ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་ནི་ཚད་མའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་དཔེས་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ
Chinese
如果没有，内外一切境都将没有共同了知的识，如果没有瑜伽现量，就不可能有了知超离凡庸之境的智慧，因此安立为这三者。通晓这一切，就能现量领受各自的境，一切领受的终点都在自证上。对于现量领受的意义，不需要其他的成立之法，因为不错误的自心本身就能明晰地体验，从而断除怀疑，因此这自证是一切量最终归宿之处。而且，比量最终是以现量为根本的，现量的终点由自证来确定，即归结于不错误的心的体验，不需要寻找其他的成立之法，如同体验安乐等一样。第二，对于比量，以何种心来作比量呢？是以有分别的意，而不是其他的。什么是分别呢？对于任何境的意义，其总相在意念中显现，并与该境的名称混合而执持，例如分别或意念柱子和瓶子，这称为有分别的意。不识名相的幼儿以及马等畜生，虽然心中也显现饮食等境的总相，但没有与名称混合，然而通过可以混合的总相的分别，也能对境进行取舍。例如，即使没有亲眼见到水，但听到水哗哗流淌的声音，被饥渴所困扰的畜生，心中也会浮现水的形象，发出渴望的叫声，并且会追逐远方的水源，通过这种方式来了解水的状况。这有分别的意，以境、时、相混合的方式执持诸法的总相，并且对该总相进行各种各样的破立之语，一切名言都是由此成立的，否则，就无法指示比量和学习之处。因为对于现量来说，只是显现自身时间中的自身境的各个部分，以及刹那的自相零散地、互不混杂地存在，这不能与名称混合，因此只能对它进行
English
Without that, there would be no consciousness to commonly know all internal and external realms. Without yogic direct perception, there would be no wisdom to realize the meaning beyond the ordinary realms. Therefore, these three are established. By knowing all of these, one directly experiences one's own realm, and the end of all experience reaches self-awareness. For the meaning of direct experience, there is no need for other proofs, because the non-erroneous mind itself clearly experiences and cuts off doubt. Therefore, this self-awareness is the ultimate destination of all valid cognitions. Furthermore, inference is ultimately rooted in direct perception, and the end of direct perception is determined by self-awareness, which comes down to the experience of a non-erroneous mind, and there is no need to seek other proofs, just like experiencing happiness and so on. Secondly, with regard to inference, with what kind of mind does one infer? It is with the mind that has conceptual thought, not with anything else. What is conceptual thought? It is when the general aspect of the meaning of any object appears in the mind, and it is grasped by mixing it with the name of that object, for example, conceptually thinking or mentally verbalizing "pillar" and "vase," this is called the mind with conceptual thought. Even young children who do not know how to use language, and animals such as horses, have a general aspect of the meaning of food and drink appearing in their minds, although it is not mixed with names. However, through the conceptual thought of the general meaning that can be mixed, they engage in accepting and rejecting objects. For example, even if they have not actually seen water, when they hear the sound of water flowing, animals suffering from thirst will have an image of water appear in their minds, and they will make sounds expressing their desire for it, and they will chase after distant sources of water, and in this way they understand the nature of water. This mind with conceptual thought grasps the general aspect of things in a way that mixes objects, times, and aspects, and it is through making various kinds of assertions and negations about that general aspect that all terms are established. Otherwise, it would not be possible to point out inference and the place of learning. Because for direct perception, only the parts of one's own realm in one's own time, and the individual characteristics of moments, appear separately and without mixing with each other, and this cannot be mixed with names, so it can only be
Chinese
没有添加任何东西。这种分别念不仅对现在所见的境，施加名称和种类等而执著，仅仅是所谓的世俗分别念或依于名言的分别念。而且，对于过去以回忆的方式分别，对于未来以期望的方式分别，以及依于推理的依据——执持相的分别念，以及从那个相到有相的应推理之事物进行分别念等等，通过这些方式，对于没有显现的隐蔽之事物也进行衡量。因此，如果没有带分别念的推理，就像刚出生的婴儿不知道害怕火等一样，对于取舍、进入和离开，什么也不会做。这种带分别念的意识，也有像将绳子认为是绳子，将阳焰认为是阳焰一样的不错乱的情况，也有像将绳子认为是蛇，将阳焰认为是水一样的错乱的情况。依靠不迷惑的分别念，能够毫不错误地区分三时所知的一切名言。那么，这种带分别念的智慧如何对隐蔽的法进行推理呢？依靠什么法能够理解其他什么法，这被称为相。而且，这个相本身在所要证明的法所属的范畴中成立，这是第一个方面，称为“法性”。如果在任何争议的对象上，这个相没有成立，那么讨论周遍性就没有意义，所以首先要考察在瓶子这样的基础上，是否存在“已造”这样的相。在相成立之后，就要考察这个相和所要证明的法之间的关系。因此，如果这个相之后必然有所要证明的事物出现，这就是第二个方面，称为“随同出现”。例如，如果某事物是“已造”，那么它就是“无常”的，这是通过量成立的周遍性。因此，在“已造”的相之后，必然会出现“无常”。此外，如果所要证明的法消失或不存在，那么这个相也会消失，即不可能存在。例如，如果不是“无常”，那么“已造”也不会出现，这就是第三个方面，称为“反向”。后面这两个方面是指通过量确定了随同出现和反向的周遍性。在用例子说明这些情况时，它存在于所有相似的事物中，并且存在于所有不相似的事物中。
English
Nothing is added. This conceptualization not only clings to the objects seen now by applying names and categories, etc., but is merely what is called conventional conceptualization or conceptualization based on terms. Moreover, it conceptualizes the past in the manner of recollection, conceptualizes the future in the manner of anticipation, and conceptualizes the basis of inference by holding signs, and from that sign, it also measures hidden things that have not become manifest through conceptualizations of things to be inferred that have signs, etc. Therefore, if there is no inference with conceptualization, just as a newborn baby does not know to fear fire, etc., it will not do anything with regard to acceptance and rejection, entering and leaving. This mind with conceptualization also has cases of not being mistaken, such as conceiving a rope as a rope and conceiving a mirage as a mirage, and cases of being mistaken, such as conceiving a rope as a snake and conceiving a mirage as water. Relying on the non-deceptive conceptualization, it is possible to distinguish all the terms of the knowable of the three times without error. How does this mind with conceptualization infer hidden phenomena? That which, when relied upon, can understand another phenomenon is called a sign. Moreover, that sign itself is established as a property of the object to be proven, which is the first aspect, called 'property of the object'. If that sign is not established on any disputed object, then examining pervasiveness is meaningless, so first it should be examined whether a sign like 'made' exists on a basis like a pot. After the sign is established, the relationship between that sign and the phenomenon to be proven is examined. Therefore, if the object to be proven necessarily follows that sign, that is the second aspect, called 'subsequent occurrence'. For example, if something is 'made', then it is 'impermanent', because the pervasiveness is ascertained by valid cognition. Therefore, impermanence necessarily follows the sign of 'made'. Furthermore, if the phenomenon to be proven is reversed or does not exist, then that sign also reverses, that is, it cannot exist. For example, if it is not 'impermanent', then 'made' will not occur either, which is the third aspect, called 'reversal'. These last two aspects refer to ascertaining the pervasiveness of subsequent occurrence and reversal through valid cognition. When these are illustrated with examples, it exists in all similar things and in all dissimilar things.