Tibetan
ས་པ་རྒྱུ་ཡི་ཚོགས་པ་ཚང་བས་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ། མདོར་ན་རྒྱུ་གང་གིས་འབྲས་བུ་གང་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པ་ནི་ལྟོས་པའི་རིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་གང་གིས་འབྲས་བུ་གང་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་དང་འབྲས་བུ་དེ་རྒྱུ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་འབྲས་སུ་རུང་བས་གནས་ཡིན་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་བདེ་འབྲས་དང་། མི་དགེ་བས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའམ། འབྲས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་འབྲས་ཀྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དགེ་བས་སྡུག་བསྔལ་དང་། མི་དགེ་བས་བདེ་བ། ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་འབྲས་ཀྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་དང་པོ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་དང་གནས་མིན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དགག་སྒྲུབ་དང་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཟོ་ཡི་གནས་སོགས་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ ཚུལ་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །དེས་ན་གནས་དང་གནས་མིན་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ཙམ་མཁས་པ་དེ་ཙམ་དུ་རིག་བྱེད་དང་གྲུབ་མཐའི་ཚུལ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་བཟང་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི། ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་རྣམས་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས། ས་སྲ་བ་དང་། ཆུ་གཤེར་བ་དང་ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་པ་སོགས་སུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཅིག་ལ་ཡང་། མི་རྟག་པ་ཡིན་པ། བེམས་པོ་ཡིན་པ་སོགས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་བཞག་དུ་མ་དང་། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ། རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་སོགས་སེལ་བའམ་དགག་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་རྣམ་བཞག་དུ་མའི་ཆོས་ཡོད་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་མཚན་རྫས་ཡོད་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ལ། གཞན་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་བཞག་སྣ་ཚོགས་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། རྫས་བཏགས་ཀྱི་ཚུལ་གཉིས་སུ་འདུ་ཞིང་དེ་ལས། རང་མཚན་དང་སྤྱི་མཚན། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག །འགལ་འབྲེལ་དང་མཚན་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་གྱི་རྣམ་བཞག་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་མཐའ་དག་ལ་མི་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་བཞག་པ་དེ་ནི་ཐ་
Chinese
就像完备的土地和合集的因能产生苗芽一样。总之，以任何因产生任何果的行为都叫做“行为的理”，所有变成苗芽等果的事物都必定依赖于各自的因，这叫做“依赖的理”。像这样，任何因产生任何果的行为，以及果依赖于那个因，这些都是互相能成为因果的安住，比如善业产生乐果，不善业产生痛苦，或者稻子的种子产生稻子的苗芽等等。与此相反，不能产生果，比如善产生痛苦，不善产生快乐，大麦的种子产生稻子的苗芽等，就不是安住。因为通过这前两个理，能从了解一切法的安住与不安住的角度，进行取舍和进退。因此，工巧处等所有明处，以及世间和出世间的一切宗派，也都是以这两种方式进行辨析的根本。因此，对于安住与不安住了解得越精通，对于明处和宗派的道理就越清净和美好。法性的理是：在名言中，诸法以各自的自性，安住于地坚硬、水湿润、天空无遮蔽等等。也就是说，即使对于像瓶子一样的法，也有许多成立的安立，比如是无常的、是有为的等等；也有许多从排除或否定的角度安立的法，比如不是知识、不是常等等。但总的来说，对于成为现量境的自相实有瓶子，以排除其他的方式假立的所作、无常等不同反体的各种安立，是由具有分别的意来结合的。因此，可以归纳为实事和假立两种方式，由此，自相和共相，总和别，相违和相关，以及名称和所诠等，依靠建立各种意义相符的名言安立，从而对于一切意义都不会迷惑。像这样，所安立的因果和自性这三者，是
English
It is like the complete assembly of earth and causes producing sprouts. In short, whatever action produces whatever result is called the "reason of action," and all things that become results, such as sprouts, are necessarily dependent on their respective causes, which is called the "reason of dependence." Thus, the action of whatever cause producing whatever result, and the dependence of that result on that cause, are abiding because they can be mutually cause and effect. For example, virtuous actions produce happy results, non-virtuous actions produce suffering, or rice seeds produce rice sprouts, and so on. Conversely, not producing results, such as virtue producing suffering, non-virtue producing happiness, or barley seeds producing rice sprouts, is not abiding. Because through these first two reasons, one can engage in acceptance and rejection, and advance and retreat, from the perspective of understanding the abiding and non-abiding of all phenomena. Therefore, all sciences, such as the arts, and all philosophical systems, both worldly and transcendental, are rooted in analyzing through these two methods. Therefore, the more skilled one is in understanding abiding and non-abiding, the more pure and excellent the principles of science and philosophy become. The reason of the nature of phenomena is: in conventional terms, phenomena abide in their respective natures, such as earth being solid, water being moist, and the sky being unobstructed, and so on. That is, even for a single phenomenon like a pot, there are many establishments to be proven, such as being impermanent, being substantial, and so on; and there are also many phenomena established from the perspective of excluding or negating, such as not being knowledge, not being permanent, and so on. But in general, for a self-characterized, substantially existent pot that has become an object of direct perception, the various establishments of different negations, such as being made and impermanent, which are nominally established by excluding others, are combined by the mind with conceptualization. Therefore, it can be summarized into two ways: substantial and nominal. From this, self-character and general character, general and particular, contradiction and relation, and name and meaning, and so on, rely on establishing various nominal establishments that agree in meaning, so that one will not be confused about all meanings. Thus, the established cause and effect and nature, these three are
Tibetan
སྙད་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་རིགས་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ ནི་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་རྒྱུ་གང་གིས་འབྲས་བུ་གང་སྐྱེད་པ་མི་དམིགས་ལ། ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་གིས་དཔྱད་ན་འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་ཅིང་། གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ན། སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པས། རྒྱུ་མཚན་མ་མེད་པ། འབྲས་བུ་སྨོན་པ་མེད་པ། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །བྱ་བྱེད་ལྟོས་པ་གཉིས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདུ་སྟེ་མེ་ཚ་བ་དང་མེས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་། མེ་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་རིགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་ཐུག་ནས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཚོལ་དུ་མེད་དེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་མེའི་ཚ་བ་ལྟ་བུ་ལ་སུས་ཀྱང་གཞན་དུ་བསྙོན་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་སྔ་མ་གསུམ་གྱི་དོན་བསྡུས་ན། ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཇི་ལྟ་བུར་གནས་པའི་དོན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལམ་ཆོས་ཉིད་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་སམ་ཆོས་ཉིད་དེ་མདོར་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རིགས་པ་སྔ་མ་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུར་གནས་པ་ ནི་འོས་ཤིང་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའམ་དེ་དང་མཐུན་པར་གཞལ་བ་ལ་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞལ་བྱ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཇི་བཞིན་མ་ནོར་བར་རྗེས་སུ་གཞལ་བ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཞིག་ཡང་དག་པའི་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཐད་པ་དེ་གང་གི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དང་། ཇི་ལྟར་གནས་པ་དོན་དམ་པའི་དོན་གཉིས་པོ་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དེ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མངོན་པར་སྣང་བ་ལས་མི་སླུ་བ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་ནི་མིག་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བས་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཡེ
Chinese
是辩论时候的三种理路，而究竟上，以金刚屑的理路来观察，任何因产生任何果都不可得；以有无生灭来观察，果并非依赖因产生；以一多分离等理路来观察，坚硬等的自性任何也不成立。因此，无因，无果，自性空性，安住于三解脱门的自性，是究竟的法性。能作和所作的二者也包含在世俗的事物法性中，如火的热性和火能燃烧，火依赖木柴等是法性一样。因此，一切理路的终点都归结于法性的理路，不需要寻找其他的理由，如事物的法性火的热性一样，谁也不能改变。这样归纳前面三种理路的意义，世俗中诸法的因果自性三者如何安住的意义是世俗的状况或法性，因果自性三者无自性是究竟的实相或法性，总之，从必须确定二谛的意义的方面来说，宣说了前面三种理路，诸法的自性如此安住，是合理而且理所当然的缘故称作理路，或者与此相符地衡量也称作理路。这样，如实无误地衡量所量二谛的意义，是由事物力量所成立的，因此称作成立正理的理路，因为任何能成立者都具有正确的正理。那么，通过什么途径来成立正理呢？通过显现的世俗谛的意义和如实存在的胜义谛的意义二者显现，对于显现的，是现量，对于隐蔽的，从能推测它的不欺骗的征相显现，通过其他比量二者的途径。其中，世俗的自性现量显现，如不错误的眼识现量见到蓝莲花一样。胜义的自性现量见到，是圣者们的等持耶
English
These are the three types of reasoning used in debate. Ultimately, when examined with the reasoning of the Vajra Splinter, it is impossible to pinpoint which cause produces which effect. When examined with the reasoning of existence, non-existence, production, and cessation, effects do not arise in dependence on causes. When examined with the reasoning of one, many, and separateness, none of the characteristics such as solidity are established. Therefore, without cause, without result, and with emptiness of inherent existence, abiding in the nature of the three doors of liberation is the ultimate nature of reality. The two, agent and object, are also included in the nature of phenomena in conventional reality, such as the heat of fire and the ability of fire to burn, and the dependence of fire on firewood is like the nature of reality. Therefore, all limits of reasoning end in the reasoning of the nature of reality, and there is no need to seek other reasons, just as no one can deny the nature of phenomena, such as the heat of fire. Thus, summarizing the meaning of the first three types of reasoning, the meaning of how the three, cause, effect, and inherent existence, of phenomena abide in conventional reality is the state of affairs or nature of reality in conventional reality, and the absence of inherent existence in the three, cause, effect, and inherent existence, is the ultimate state of affairs or nature of reality. In short, from the perspective of having to ascertain the meaning of the two truths, the first three types of reasoning are explained. The nature of phenomena abiding in such a way is called reasoning because it is appropriate and reasonable, or measuring in accordance with it is also called reasoning. Thus, measuring the meaning of the two truths to be measured accurately and without error is established by the power of phenomena, and therefore it is called the reasoning that establishes validity, because any establisher has a correct validity. So, through what means is validity established? Through the manifestation of the meaning of conventional truth as it appears, and the manifestation of the meaning of ultimate truth as it exists, for the manifested, it is direct perception, and for the hidden, from the manifestation of the unmistakable sign that can infer it, through the means of the other two types of inference. Among these, the conventional nature is manifested by direct perception, just as an unerring eye consciousness directly sees a blue lotus. The ultimate nature is directly perceived by the meditative equipoise of the noble ones.