Tibetan
གྱུར་བ་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུས་ན། སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་གྲུབ་ཀྱང་། མདོག་དབྱིབས་རེག་བྱ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚུངས་པས། འདྲ་བ་གཞན་རྒྱུན་ཆགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སྔ་ཕྱི་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ཏེ་རྟག་པར་རློམ་པར་ཟད་དོ། །ནང་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་ལུས་དང་དབང་པོའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི། གསར་དུ་ལས་ཉོན་གྱིས་བསྐྱེད་ཅིང་སྐྱེ་ལ། རིས་མཐུན་པར་གནས་པའི་མཐར་ཚེ་འཕོས་ཏེ་འགག་པ་ཡིན་པ་དང་། ད་ལྟ་གནས་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་། དང་པོ་མངལ་ན་གནས་པ་ དང་། བཙས་པ་དང་། བྱིས་པ་ནས། རྒས་ཤིང་འཁོགས་ཏེ་འཆི་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ། ན་ཚོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་རིམ་པས་འགྱུར་བ་དང་། བདེ་སྡུག་སོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་རིམ་པས་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་འབྲེལ་བར་ཚོར་བས་ཟིན་པ་དང་བཅས་ཏེ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ་བར་སྐྱེ་ཞིང་། སྔོན་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་དང་མཐུན་པར། དག་པ་དང་མ་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཕེལ་འགྲིབ་དང་། མཆོག་དམན་དང་། བདེ་སྡུག་དང་། ཡུལ་དང་བྱ་བ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ཐ་དད་དུ་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ནི། རིས་འདྲ་བར་རྒྱུན་འབྱུང་བ་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ལྟ་བུའམ། མི་འདྲ་བ་འདོད་པའི་སེམས་གཡེང་བ་སྣ་ཚོགས་ཅན་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་ཡང་། གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་མགྱོགས་པར་འབྱུང་ཞིང་འགྱུར་བ། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་དམིགས་རྐྱེན་སོགས་རྐྱེན་བཞི་པོ་སྣ་ཚོགས་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཅན། ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་རིས་ཐ་དད་པར་སྐྱེ་བའི་དུས་དང་། གང་དུ་སྐྱེས་ནས་སོ་སོའི་ཚེ་ཚད་རྫོགས་ཀྱི་བར་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཕྲེང་བ་སྐྱེ་འགག་རིམ་ཅན་དུ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་རྐྱེན་འདུས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། བསྐལ་པར་གནས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ལོ་ཟླ་ཞག་དུས་ནས་སྐད་ཅིག་མའི་བར་གྱི་སྐྱེ་འགག་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དུ་བར་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཙམ་གྱི་མི་རྟག་པར་ཤེས་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། ཐར་པ་ལ་མོས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་མཆོག
Chinese
例如，通过获得禅定的境界等方式，即使成立了刹那的无常，但由于颜色、形状、触觉等现象相似，所以会将相似的、持续存在的刹那的先后误认为是一体的，最终执着于常。内在每个有情众生的身体和感官的各种形态，都是新近由业和烦恼所产生和出生的，在同类中存在，最终寿命终结而消亡。即使在现在存在的时刻，也从最初住在胎中，到出生，从孩童到衰老、体弱直至死亡的终结之间，年龄的阶段依次变化，痛苦等不同的阶段依次出现。像这样，与心的相续相关联，被感觉所把握，并且伴随着感觉，刹那刹那之间，以前后因果的方式相连而产生。与先前业力的牵引相一致，清净和不清净的心识的随行也变得一致，并且增减、优劣、苦乐以及所缘和行为等其他不同的状态，因为专注在不同的状态上，所以应当知晓刹那有多种差别。由意识所包含的三界的一切心和心所，无论是相似的相续产生，如禅定的心，还是不相似的、散乱的各种欲界心，各种不同的状态迅速产生和变化，紧接着从因和所缘缘等各种不同的四种缘中完全变化而来。要知道，在三界所包含的各类不同的众生出生之时，以及从出生到各自寿命终结之间，最终的刹那的连续不断地依次生灭。 因此，一切有为法都是依靠因缘聚合的力量，以种子生出幼苗等方式依次变化。因此，即使是存在于劫的物体，也应知晓从年、月、日、时到刹那的生灭，如同天平的高低一样，无间断地运行，仅仅是这种无常。如果能认识到这一点，就不会执着于一切有为法的境界，并且会倾向于解脱，成为进入空性意义的所依等，具有殊胜的必要。
English
For example, through means such as attaining the state of meditative absorption, even though momentary impermanence is established, due to the similarity of appearances such as color, shape, and tactile sensations, one mistakenly perceives the similar, continuously existing moments as one, ultimately clinging to permanence. The various forms of the bodies and senses of each sentient being are newly produced and born from karma and afflictions, existing within their respective classes, and ultimately ceasing when their lifespan ends. Even during the present moment of existence, from initially residing in the womb, to being born, from childhood to aging, weakening, and finally reaching the end of death, the stages of age gradually change, and different states such as happiness and suffering arise sequentially. In this way, connected to the continuum of mind, grasped by feeling and accompanied by it, moment by moment, they arise connected as cause and effect. In accordance with the pull of previous karma, the following of pure and impure minds also becomes consistent, and increase and decrease, superiority and inferiority, happiness and suffering, and the states of different objects and actions, because they focus on different states, one should know that moments have many differences. All minds and mental factors of the three realms, encompassed by consciousness, whether they arise in a similar continuum, like the mind of meditative absorption, or dissimilar, like the various distracted minds of the desire realm, various different states arise and change rapidly, immediately transforming completely from various different four conditions such as cause and objective condition. One should know that at the time of birth of the various different beings encompassed by the three realms, and from birth until the end of their respective lifespans, the final series of moments continuously arise and cease in sequence. Therefore, all conditioned phenomena change sequentially by the power of the aggregation of causes and conditions, in the manner of a sprout growing from a seed. Therefore, even objects that exist for an eon should be known to undergo birth and death from year, month, day, and hour to moment, like the rise and fall of a balance scale, proceeding without interruption, and merely as this impermanence. If one recognizes this, one will not be attached to all conditioned realms, and will be inclined towards liberation, becoming a basis for entering the meaning of emptiness, and so forth, possessing supreme necessity.
Tibetan
་དང་ལྡན་པས་ན། མདོ་ལས་རྗེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་མཆོག་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་མཆོག་གོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་པའམ། འདུས་བྱས་པའི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པ་དེ་ལའང་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་ཡོད་པའི་ཟག་མེད་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་དང་འབྲས་བུས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་མིན་ཀྱང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་མི་འདོད་པ་སིམ་པ་བྱེད་པར་མ་ཡིན་པའོ། །ཟག་བཅས་དེ་དག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོའམ། དེ་དང་འབྲེལ་ཞིང་འདྲེས་ལ། དེ་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་། མཐོ་རིས་ན་ཡང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ། མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པ། འདོད་པ་བཙལ་ཀྱང་མ་རྙེད་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཕྲ་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་བྱུང་ཙམ་ནས། དུད་འགྲོ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་མི་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གཉིས་ལས། འདི་ནི་ངོ་བོའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མིང་གཉིས་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། མདོ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཞེ་ན། གང་སྐྱེ་བ་ན་སྡུག་བསྔལ། གནས་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ། འགྱུར་བ་ན་བདེ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་སོ་སོའི་རྣམ་གྲངས་ནི། དམྱལ་བར་ཚ་གྲང་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ཏེ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་དོ། །མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་སུ་སྡུག་པ་བྲལ་བ་སོགས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྡུ་བར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཡིན་མོད་དེ་ནི་ནམ་ཞིག་འབྲལ་བར་འགྱུར་པའི་དོན་ལ་དགོངས་ཀྱི། འདིར་ནི་བྲལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པའོ། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མཐོ་རིས་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ན་ཡང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་མི་ཐུབ་པར་མཐར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནར་ངེས་ཏེ་མཐའ་བཞིས་བསྡུས་པ་ལས་མ་འདས་པའོ། །འགྱུར་བའི་ཚེ་ན་སྔར་གྱི་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ཡིད་གདུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་པ་ནི། བུ་ཤི་བའི་མྱ་ངན་ལྟ་བུ་སྟེ། བུ་མ་བྱུང་ན་དེ་ཤི་བའི་མྱ་ངན་ཡང་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་ན་བདེ། གན
Chinese
并且具有，如经中所说，如同一切足迹中，大象的足迹最为殊胜一样，一切观念中，无常的观念最为殊胜。如是说。第二，属于行，或者属于有为法的，也有有漏和无漏两种，其中的无漏，因为不是由痛苦的因、体性和结果所摄持，所以不是痛苦。然而一切有漏，都安住于痛苦的自性中。为什么说痛苦呢？因为身心不悦意，不能使之平静。这些有漏也是痛苦的体性，或者与它相关联和混合，并且是它产生的门径。例如，恶趣的痛苦，以及天界中的生老病死，与喜爱的分离，不悦意的降临， 寻求欲求却无法获得所产生的各种大小痛苦，从产生之时起，乃至畜生都感到不悦意和痛苦，这就是痛苦的痛苦。在其他两种痛苦中，为了认识到这是体性的痛苦，将痛苦的两个名称作为基体和属性结合起来进行讲述。经中说，什么是痛苦的痛苦？即生时痛苦，住时痛苦，变时快乐。各种痛苦的类别，以地狱中的寒热等为代表，有无量无边。如果有人问，在《阿毗达磨集论》中，不是说将与喜爱分离等归纳为变异的痛苦吗？是的，但那是考虑到何时会分离的意义。这里是从正在体验分离等痛苦的角度来说的。变异的痛苦，无论在天界等哪个世间，有漏的处所、身体、受用、安乐的形态如何显现，同样无法恒常，最终必定会变化，不会超出四边的范畴。变化之时，之前的安乐本身会变成内心痛苦的原因，就像失去儿子的悲伤一样，如果没有儿子，也不会产生失去儿子的悲伤。对此，经中说：变异的痛苦，生时快乐，住
English
And possessing, as it is said in the sutras, just as among all footprints, the elephant's footprint is the most supreme, among all concepts, the concept of impermanence is the most supreme. Thus it is said. Secondly, those that belong to formations, or to conditioned dharmas, also have two types, those with outflows and those without outflows. The outflowless ones, because they are not encompassed by the cause, essence, and result of suffering, are therefore not suffering. However, all those with outflows abide in the very nature of suffering. Why is it called suffering? Because it does not bring peace to what is undesirable to body and mind. Those with outflows are also the nature of suffering, or are related and mixed with it, and are the gateway for its arising. For example, the suffering of the lower realms, and even in the higher realms, birth, old age, sickness, and death, separation from loved ones, the arrival of the unwanted, all the various degrees of suffering that arise from seeking desires but not finding them, from the moment they arise, even animals know that they are undesirable and suffering, this is the suffering of suffering. Among the other two sufferings, in order to recognize that this is the suffering of essence, the two names of suffering are combined as the basis and attribute. The sutra says, what is the suffering of suffering? That which is suffering at birth, suffering while dwelling, and happy when changing. The categories of individual sufferings, represented by heat and cold etc. in hell, are immeasurable. If one asks, in the Abhidharmasamuccaya, isn't it said that separation from loved ones etc. are categorized as the suffering of change? Yes, but that is considering the meaning of when it will separate. Here, it is spoken from the perspective of experiencing the suffering of separation etc. The suffering of change, no matter in which realm of the world, such as the higher realms, no matter how the form of the place, body, enjoyment, and happiness with outflows appear, similarly, it cannot be permanent and will inevitably change in the end, and will not go beyond the scope of the four extremes. At the time of change, the previous happiness itself becomes the cause of mental pain, like the grief of losing a son, if there is no son, there will be no grief of losing a son. Regarding this, the sutra says: The suffering of change is happy at birth, dwelling