Tibetan
་ཡིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་འགོག་པ་གཉིས་དང་ནམ་མཁའ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་བཞིར་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་དབྱེ་བ་དུ་མར་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གློ་བུར་བྲལ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཉིས་དང་། དྲི་བཅས་དྲི་མེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཉིས་དང་། ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཉིས་དང་། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་སོགས་དང་། རྒྱུ་མཚན་མ་མེད་པ། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད། འབྲས་བུ་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་སྟོང་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་བཞག་སྟེ། དེ་དག་གི་རིམ་པ་ལྟར་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་སོགས་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། བདག་ལྟ་དང་མཐར་ལྟ་དངོས་དངོས་མེད་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། དང་དུ་ལེན་ཞིང་འཛིན་པ་སོགས་སྨོན་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་འདུས་མ་བྱས་པ་བསྟན་ཏེ་རྣམ་ཐར་སྒོ་བཞིར་ཡང་གསུངས་སོ། །ཡང་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ གསུངས་ཏེ། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟོང་པ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད། ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀ་སྟོང་པ་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་གསུམ་གྱིས་ཕྱི་དང་ནང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པས་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཕྱོགས་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་ལ་ཆེན་པོར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། དེ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་དང་སྐྲག་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་ཡོད་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཁམས་གསུམ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད། སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་སུ་མ་འདུས་པ་མེད་ལ་དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་རང་གི་
Chinese
是也。非缘生法如前所说，是二灭、虚空、真如四者。真如自性虽无差别，然就空性所依之有法而说，则有多种差别。即自性清净之真如，与离垢清净之真如二者。有垢无垢之真如二者。又从人无我与法无我之门分为二者。基道果之真如分为三者等。无因，体性空性，果无愿，即从因果体性三者空的角度安立了解脱门三者。按其次第，执著体性与差别等之相，以及我见与边见有实无实等一切见，以及接受与执持等一切愿皆应舍弃。在解脱三门之上，宣说了自性光明之非缘生法，也说是解脱四门。又说十六空性，即外六处各自体性空为外空性。如是内六处空为内空性。内外二处皆空为内外空性。此三者显示了内外所摄的一切法皆无自性。大者是十方，以其遍一切处故广大。彼等方自身无自性，名为大空性，为遣除执方为大之想故。无始无终者，乃是显现种种世间之轮回。彼自身空为无始无终空性，为舍弃对轮回之执著与恐惧故。具有生灭住三者之缘生法所摄的三界，其自身空为缘生空性。无生灭之虚空等一切非缘生法，其自身空为非缘生空性，意即一切法无不包括在缘生与非缘生之中，而彼等皆无自性。诸法之法性无自性即是空性，而空性也
English
It is so. As previously stated, the unconditioned is the four: the two cessations, space, and suchness. Although suchness has no difference in its own nature, it is said to have many distinctions in relation to the emptiness-basis phenomena. These are: the suchness of naturally pure nature, and the two suchnesses of adventitiously purified; the two suchnesses of contaminated and uncontaminated; and again, the two from the perspective of the selflessness of persons and the selflessness of phenomena; and the division into three suchnesses of ground, path, and fruition, etc. Without cause, the essence is emptiness. The fruit is without aspiration, that is, from the perspective of being empty of the three: cause, fruit, and essence, the three doors of liberation are established. According to their order, clinging to the characteristics of essence and difference, etc., and all views such as the view of self and the view of extremes, existent and nonexistent, etc., and all aspirations such as accepting and clinging, etc., should be abandoned. Above the three liberations, the unconditioned, which is naturally luminous, is taught, and it is also said to be the four doors of liberation. Again, it is said to be the sixteen emptinesses: The six outer sense bases being empty of their own essence is outer emptiness. Similarly, the six inner sense bases being empty is inner emptiness. Both the outer and inner sense bases being empty is outer-inner emptiness. These three show that all phenomena included by outer and inner are not established by their own nature. Great is the ten directions, being vast because it pervades everywhere. Those directions being without their own essence is called great emptiness, in order to reverse the notion of clinging to directions as great. Without beginning and end is the cycle of existence that appears in various world realms. That being empty of its own essence is emptiness of without beginning and end, in order to abandon attachment to and fear of cyclic existence. The three realms included by conditioned phenomena, which have the three: arising, abiding, and ceasing, being empty of their own essence is conditioned emptiness. All unconditioned phenomena such as space, etc., being empty of their own essence is unconditioned emptiness, meaning that there is no phenomenon that is not included in conditioned and unconditioned, and that they are without their own nature. The nature of phenomena of all phenomena being without self-nature is emptiness, and that emptiness is also
Tibetan
ངོ་བོས་སྟོང་པ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གང་ལ་རྟག་ཆད་སོགས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་ སྟོང་པ་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པས་རང་གི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དུས་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་མཆོག་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཐོབ་བྱའི་མཆོག་མྱང་འདས་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་གང་ལ་འབོར་བའམ་འདོར་བ་མེད་པ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དང་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་བདུན་ནི་གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་པ་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་སྟེ་རིམ་པ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་དང་མཐའ་བྲལ་དང་། རང་བཞིན་དང་། མི་དམིགས་པ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། དོར་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་དུའང་གྲུབ་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་ནས་དེ་དང་དེར་ཞེན་པའི་དམིགས་པའི་འཛིན་སྟང་མ་ལུས་པ་ལོག་པའི་སྤྲོས་བྲལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་མདོར་ན་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཚད་ལ་མི་སྟོང་པ་མེད་པར་བསྟན་པས་གོང་གི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གདགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཏགས་དོན་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེ་ཡི་ཚ་བ་དང་ཆུའི་གཤེར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་མཚན་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ཆོས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་འདི་དག་གཉེན་པོ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་གནས་པའོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་ནས་སླར་ཡང་དེ་ད
Chinese
本体空性是空性之空性。于何处无常断等之边，是离边。彼亦以自之本体空性，离边空性是也。有为无为之诸法之本体性，乃是谁亦未作，故名自之自性。彼亦以自之本体空性，乃是自性空性。于三时不可得，说为不可得。彼即以自之本体空性，不可得空性是也。胜义谛是所证之最胜如是性，及所获之最胜涅槃二者。彼各以自之本体空性，胜义谛空性是也。于何法无舍或弃，名为无舍。彼亦以自之本体空性，乃是无舍空性。从缘所生之事物，无有常与集合之事物，彼乃是无事物之本体性，彼即以自之本体空性，乃是无事物之本体性空性。此七者，为遮止执着对治，次第为空性与离边，及自性，与不可得，与胜义谛，与无舍，及无事物本体性亦无成立任何，如是知已，于彼与彼执着之对境之执取无余遣除，为证悟离戏而宣说。从色至一切种智间之有为无为之法，一切以自之本体空性，一切法空性，总而言之，显示于所知之量无不空者，故为摄集显示上述一切之义。于有为无为之法所安立之彼一切之安立义，可为色等自之体相，如火之热与水之湿等。依于彼彼自体相，而作此与此之法之执着，然彼等之本体性无有，自体性空性，此等法非如以其他对治作空性，而是如是显现之自之自性空性，如是安住，为令知晓而显示。如是宣说十六空性后，复次彼
English
Emptiness of essence is the emptiness of emptiness. That which has no extremes such as permanence and annihilation is transcendence of extremes. That, too, emptiness of transcendence of extremes is emptiness by its own essence. The very essence of conditioned and unconditioned dharmas is called self-nature because it is not made by anyone. That, too, emptiness is self-nature emptiness by its own essence. Non-apprehension is said to be non-apprehension in the three times. That itself, emptiness of non-apprehension is emptiness by its own essence. The ultimate truth is the ultimate reality to be realized, suchness, and the ultimate attainment, nirvana. That, each emptiness of ultimate truth is emptiness by its own essence. That which has no abandonment or rejection in any dharma is called non-abandonment. That, too, emptiness of non-abandonment is emptiness by its own essence. For things that arise from conditions, there is no continuous or assembled thing, that is called the nature of non-thingness, and that itself, emptiness of the nature of non-thingness is emptiness by its own essence. These seven are for the purpose of preventing attachment to antidotes, that is, emptiness and freedom from extremes in order, and self-nature, and non-apprehension, and ultimate truth, and non-abandonment, and the nature of non-thingness, there is nothing established, having known this, in order to realize freedom from elaboration by completely reversing the grasping of the object of attachment to this and that, it was taught. All conditioned and unconditioned dharmas from form to omniscience, all emptiness by their own essence, all dharma emptiness, in short, by showing that there is nothing that is not empty in the measure of what is knowable, it is shown by collecting the meaning of all the above. All that is posited as conditioned and unconditioned dharmas, the meaning of all those positions is their own characteristics, such as being able to be form, like the heat of fire and the moisture of water. Although one clings to this and that dharma based on those individual characteristics, there is no essence of those, emptiness of self-characteristics, these dharmas are not like being made empty by other antidotes, but the self-nature emptiness of what appears as such, abiding as such, is shown for the purpose of knowing. Having taught the sixteen emptinesses in this way, again that