Tibetan
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའོ། །ངོ་བོ་ནི་བརྒྱད་དེ་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། རང་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ལྟར་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྟོག་པ་དེས་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །ངག་དང་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ངག་རྣམ་དག་གིས་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་འཕགས་པ་དེ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལས་མཐའ་ནི་སྲོག་གཅོད་སོགས་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ཐོབ་པས་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལོག་འཚོ་ཐམས་ཅད་སྤང་བས་འཚོ་བ་ཡང་དག་པ་དེས་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའོ། །ལྷག་མ་གསུམ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། རྩོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག །དྲན་པ་ནི་ཉེ་ཉོན་གྱི་ སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག །ཏིང་ངེ་འཛིན་དབང་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ། །དེ་དག་བསྡུས་ན་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འདུ་སྟེ། ལྟ་རྟོག་གཉིས་ཤེས་རབ། ངག་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དྲན་ཏིང་རྩོལ་གསུམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །གྲོགས་ནི་གོང་བཤད་བཞིན་དང་། སྒོམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་སྐབས་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་གོང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཕྱོགས་འདི་དག་ལམ་ལྔ་དང་སྦྱར་ཚུལ་བདེན་བཞིའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་བྱང་ཕྱོགས་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་པ་དམན་པ་དག་གིས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་དམིགས་པ་གཙོ་བོར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ལུས་སོགས་ལ་དམིགས། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ལུས་སོགས་ལ་དམིགས་པས་འཕགས་ཤིང་། ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ་ནི་ཐེག་དམན་པས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་སོགས་འབའ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་ཡང་བྱེད་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་ཅིང་། དོན་དམ་པར་རྟག་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་མི་བསྔལ་བདག་བདག་མེད་སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པས་ཐེག་དམན་ལས་རྟོགས་རིགས་ཆེས་འཕགས་ཤིང་དེའི་དབང་གིས་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། དཔེར་མཚོན་ན་འཛིན་པ་པོ་ལ་རྫས་ཡོད་དང་བཏགས་ཡོད། གཟུང་བྱ་ལ་འཇུག་ལྡོག་དང་། ཀུན་བྱང་གི་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་དང་བཅས་ཏེ། མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་ཡུམ་དང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་རྫས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བྱང་འཕགས་ལ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡང་མེད་ལ། བཏགས་པས་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་འཇུག་ལྡོག་གི་རྟོག་པ་ཙམ་ཡོད་མོད་ཀྱི། མཉམ་བཞག་ཏུ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་འཛིན་པ་དང་འཇུག་ལྡོག་གི་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་ལྡོག་ལ། དག་པའི་སར་ནི་མཉམ་རྗེས་ཀུན་ཏུ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །འཇུག་ལྡོག་གི་རྟོག་པ་མེད་པའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ན་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་བར་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་གནད་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །འཐོབ་པ་ནི་ཉན་རང་གིས་ལུས་སོགས་ཟག་བཅས་དམན་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ལུས་སོགས་དང་འབྲལ་མི་འབྲལ་གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒོམ་པས་འབྲས་བུ་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དྲན་པ་ ཉེར་བཞག་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པས་ལམ་གོང་མ་གོང་མ་དག་ལ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་འཕགས་པར་དོན་གྱིས་ཤེས་ཏེ། ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་བྱང་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་པོ་འདི་ནི་ལམ་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་པས་འདི་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀྱི་ཞི་གནས་ནི་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཉེས་པ་ལྔ་ནི་ལེ་ལོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པའི་གདམས་ངག་བརྗེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སྒྲིབ། ནང་དུ་བྱིང་བ་དང་། ཕྱིར་འཕྲོ་བས་རྒོད་པ་གཉིས་ཀྱིས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་སྒྲིབ། བྱིང་རྒོད་བྱུང་ན་དེའི་གཉེན་པོ་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། གཉེན་པོས་ཞི་ན་ཡང་ཧ་ཅང་འདུ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་
Chinese
真实究竟为何？其自性为八，即见，是如实决断法性之真谛的支分，是为知晓。同样，思择是使之理解的支分，即如自己所理解的那样，向他人展示的语言，是策发一切的思择，由此使之理解。语、业边、活命三种是使他人信服的支分，即以清净语向他人开示佛法，胜过此者，便会信服其见解清净；业边，即获得断除杀生等一切不善业，对于一切业边皆清净之人，他人便会信服其戒律清净；断除一切邪命，以正命，便会信服其活命清净。剩余三种是净除障碍的支分，即精进是净除烦恼障的支分，正念是净除近烦恼的支分，禅定是获得自在等殊胜功德之障碍的净除障碍的支分。若将这些归纳，则可归于三学之自性中，即见与思择二者为智慧，语、业边、活命三种为戒律，念、定、勤三种为禅定。友伴如前所说，修习如菩提支分之时所说。果，即决断等之作用如前所说。又，这些菩提分与五道结合之方式，如四谛之时所说，大小乘菩提分修习方式之差别在于：小乘行者在修习正念住时，主要以自身之身体等为所缘。菩萨则以内外二者之身体等为所缘，因此更为殊胜。作意之方式，小乘行者仅以无常、痛苦、无我等之相而思择作意。菩萨们在后得位，也仅在名言中如是了知，而以如幻之方式，不执著显现而行持。在胜义谛中，则远离常与无常、苦与非苦、我与无我、空与非空等二边戏论，以无分别之智慧，于法性中平等安住，因此胜过小乘。
English
What is the ultimate truth? Its nature is eightfold, namely, view, which is the limb that thoroughly discerns the truth of suchness, and is for knowing. Similarly, conception is the limb that makes one understand, that is, the speech that shows others how one understands, is the conception that arouses everything, thereby making one understand. Speech, end of action, and livelihood are the three limbs that make others believe, that is, teaching the Dharma to others with pure speech, surpassing this, one will believe that one's view is pure; end of action, that is, having obtained the abandonment of all non-virtues such as killing, others will believe that the person whose end of action is completely pure has pure morality; abandoning all wrong livelihoods, with right livelihood, one will believe that one's livelihood is pure. The remaining three are the limbs that purify obscurations, that is, effort is the limb that purifies the obscuration of afflictions, mindfulness is the limb that purifies the obscuration of near afflictions, and concentration is the limb that purifies the obscuration that hinders the attainment of special qualities such as mastery. If these are summarized, they can be included in the nature of the three trainings, that is, view and conception are wisdom, speech, end of action, and livelihood are morality, and mindfulness, concentration, and effort are concentration. Friends are as mentioned above, and practice is as in the case of the limbs of enlightenment. The result, that is, the function of discernment and so on, is as mentioned above. Furthermore, the way these bodhipaksas are combined with the five paths is as explained in the context of the four truths, and the difference in the way the bodhipaksas are practiced in the great and small vehicles is that: when those of the lesser vehicle practice mindfulness, they mainly focus on their own body and so on as the object. Bodhisattvas focus on both the inner and outer body and so on, and are therefore superior. The way of attending to the mind is that those of the lesser vehicle only conceive and attend to the mind in terms of impermanence, suffering, selflessness, and so on. Bodhisattvas also know this in the subsequent attainment as mere designations, and engage in a way that does not cling to appearances as if they were illusions. In the ultimate truth, they are free from the two extremes of eternal and impermanent, suffering and non-suffering, self and selfless, empty and non-empty, and abide equally in the nature of reality with non-conceptual wisdom, and are therefore superior to the lesser vehicle.
Chinese
由于领悟的种类极其殊胜，凭借它的力量，能够舍弃所有被能取所取所包含的分别念。例如，能取分为实有和假有，所取分为进入和返回，以及普遍清净的形态，并包括这些差别的区分。如《母经》和《现观庄严论》中所说的，见道和修道所要断除的分别念，对于圣者菩萨来说，后得位中也没有执着实有的情况，只有执着假有的进入和返回的分别念。但在等持中，连执着假有以及进入和返回的分别念也会止息。在清净的地上，无论在等持位还是后得位，由于无分别的智慧完全成熟，所以没有分别念。如果获得没有进入和返回的分别念的无分别智慧，那么圆满、成熟、净化的意义一点也不会浪费，而是毫不费力地自然成就，必须精通这个要点。所谓获得，是指声闻和独觉想要获得脱离身体等有漏低劣之物的解脱，同样也是获得果位。菩萨则不是为了脱离或不脱离身体等，而是通过与法性平等性相符的修习，获得不住于轮回和寂灭的涅槃，因此更为殊胜。像这样，通过三种差别，忆念 近住修习更为殊胜，因此从意义上理解，上上的道也以那种方式更为殊胜。因为从上到上增长的道的证悟阶段，是通过后面的菩提分法来显示的。这三十七菩提分就像一条大道，是所有圣者都要进入的地方，因此与此相应的发心就像一条大道。止观二者的止，是从舍弃五种过失，依靠八种作意的因中产生的。五种过失是：懒惰和忘记修习禅定的诀窍，这二者会障碍禅定的准备；向内昏沉和向外散乱，这二者会障碍禅定的正行；如果出现昏沉和散乱，不采取对治措施，以及即使通过对治措施平息了，仍然过度用功，这二者会障碍禅定的特殊增长。
English
Because the types of realization are extremely superior, by virtue of their power, all conceptual thoughts encompassed by grasping and the grasped are abandoned. For example, the grasper is divided into the truly existent and the nominally existent, and the grasped is divided into entering and returning, as well as the forms of universal purification, and includes the distinctions of these differences. As stated in the Mother Sutras and the Ornament for Clear Realization, the conceptual thoughts to be abandoned by the path of seeing and the path of meditation, for noble bodhisattvas, there is no clinging to true existence even in the subsequent attainment, only the conceptual thoughts of entering and returning with clinging to nominal existence. But in equipoise, even the clinging to nominal existence and the conceptual thoughts of entering and returning cease. On the pure grounds, whether in equipoise or subsequent attainment, because non-conceptual wisdom is fully matured, there are no conceptual thoughts. If one attains non-conceptual wisdom without the conceptual thoughts of entering and returning, then the meaning of completion, maturation, and purification will not be wasted at all, but will be effortlessly and spontaneously accomplished, and one must be skilled in this key point. What is meant by attainment is that Hearers and Solitary Realizers want to attain liberation from the contaminated and inferior body, etc., and similarly, they attain the fruit. Bodhisattvas, however, do not aim for either separation or non-separation from the body, etc., but through cultivating in accordance with the equality of suchness, they attain nirvana that does not abide in samsara or peace, and are therefore more superior. In this way, through the three distinctions, mindfulness close placement cultivation is more superior, therefore, in meaning, the higher and higher paths are also more superior in that way. Because the stages of realization of the path that increase from higher to higher are shown through the later limbs of enlightenment. These thirty-seven limbs of enlightenment are like a great path, a place to be entered by all noble ones, therefore the generation of bodhicitta corresponding to this is called like a great path. The calm abiding of calm and insight, is produced from the cause of abandoning the five faults, relying on the eight applications. The five faults are: laziness and forgetting the key points of practicing samadhi, these two obstruct the preparation for samadhi; inward sinking and outward scattering, these two obstruct the actual practice of samadhi; if sinking and scattering arise, not taking countermeasures, and even if they are pacified by countermeasures, still overexerting oneself, these two obstruct the special increase of samadhi.