Chinese
应当如前所述那样理解。这是关于处（སྐྱེ་མཆེད་）的章节。什么是缘起呢？这些由外和内所包含的法，不是无因而生。不是从非因，如自在、时间和自在天等，这些恒常的作者所产生的。而是依靠各自的因缘和合而生，这称为缘起。如此宣说，是佛陀不共的自宗。其中，一切外法，如从种子生出苗芽等，都是以缘起的方式产生。而内法，一切有情的高、低、中等的蕴，都是以十二缘起支的方式产生。那么，如何理解呢？外缘起是以七种与因相关的，以及六种与缘相关的，以种子生苗芽等为例来理解。与因相关的是：种子、苗芽、叶、茎、管、心、花、果实，这些都是以前者为缘，后者依次产生，这是就近取因的角度来说的。与缘相关的是：地、水、火、风、空、时这六种。依次是作为依靠、聚集、成熟、增长、开显、逐渐变化的作用。这些共同作用的缘，能帮助苗芽到果实这六者产生。内缘起与因相关的是十二支，什么是十二支呢？经中说：所谓缘起，是这样的：此有故彼生，此生故彼生。即无明为缘产生行，行为缘产生识等等。同样地，与名色、六处、触、受、爱、取、有、生、老死相联系。以及忧愁、悲叹、痛苦、忧恼、扰乱等产生。这样，就产生了这唯一的巨大苦蕴。因此，无明灭则行灭等等，生灭则老
English
It should be understood as previously explained. This is the chapter on the sense bases. What is dependent origination? These phenomena, encompassed by outer and inner, do not arise without a cause. They do not arise from non-causes, such as self, time, and Ishvara, etc., these permanent agents. Rather, they arise relying on their respective causes and conditions coming together, this is called dependent origination. To speak in this way is the unique tenet of the Buddha, not shared by others. Among these, all outer phenomena, such as the arising of a sprout from a seed, etc., arise through dependent origination. And the inner phenomena, all the aggregates of sentient beings, high, low, and intermediate, arise in the manner of the twelve links of dependent origination. How is this understood? Outer dependent origination is understood through the example of a sprout arising from a seed, etc., with seven related to cause and six related to condition. Those related to cause are: seed, sprout, leaf, stem, tube, heartwood, flower, and fruit. These arise sequentially from the preceding one, spoken of in terms of the proximate cause. Those related to condition are: earth, water, fire, wind, space, and time, these six. In order, they act as support, gathering, ripening, increasing, opening up, and gradually changing. These co-operative conditions assist in the arising of the six from sprout to fruit. In inner dependent origination, those related to cause are the twelve links. What are the twelve links? The sutra says: What is called dependent origination is like this: This being, that arises; this arising, that arises. That is, with ignorance as the condition, actions arise; with actions as the condition, consciousness arises, and so on. Similarly, connect with name and form, the six sense bases, contact, feeling, craving, grasping, becoming, birth, and old age and death. And sorrow, lamentation, suffering, distress, and agitation arise. Thus, this sole great mass of suffering comes into being. Therefore, with the cessation of ignorance, actions cease, and so on; with the cessation of birth, old
Tibetan
་ཤི་དང་མྱ་ངན་སོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདེན་དོན་མི་ཤེས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་རང་སའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ། རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་དང་རིལ་པོ་དང་གཅིག་པུ་དང་སེམས་ཅན་དང་བདག་གིར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་མི་མཐུན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྨོངས་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཀུན་རྟོག་དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་དེ་ཡོད་ན་དེའི་དབང་གིས་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་གིས་བསྐྱེད་པའི་ལས་བསོད་ནམས་དགེ་བ་དང་། བསོད་ནམས་མིན་པ་མི་དགེ་བ་དང་། མི་གཡོ་བའི་ལས་རྣམས་འབྱུང་བས་ནི། རྣམ་ཤེས་ལ་ཡང་སྲིད་ཀྱི་ ས་བོན་འདེབས་པས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དགེ་བས་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྟེན་དང་བདེ་བ། མི་དགེ་བས་ངན་སོང་གི་རྟེན་དང་སྡུག་བསྔལ། མི་གཡོ་བས་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡང་སྲིད་འདུ་བྱེད་དོ། །འདུ་བྱེད་དེས་ཕྱི་མའི་སྲིད་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བར་བྱེད་དེ། ཡང་སྲིད་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ས་བོན་རྣམ་ཤེས་ལ་བཞག་པ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་། ནམ་ཞིག་རྐྱེན་ཚོགས་ནས་སྲིད་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་པ་འཕངས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་གཉིས་ཀ་དོན་དུ་ཡང་སྲིད་འགྲུབ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གཅིག་གོ། རྣམ་ཤེས་དེའི་དབང་གིས་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ན་རྣམ་ཤེས་དང་ཚོར་འདུ་འདུ་བྱེད་དེ་མིང་བཞི་དང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཏེ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་མདུང་ཁྱིམ་ལྟར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྲིད་པའི་ལུས་ཀུན་ནས་འཛིན་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་མིང་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནང་གི་མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་འདུས་ནས་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་སོགས་དྲུག་འབྱུང་བ་ནི་རེག་པའི་ཡན་ལག་གོ། རེག་པ་དེ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གྱི་ཆ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཡན་ ལག་གོ། ཚོར་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་འདོད་སྲེད། མི་བདེ་བ་ལ་འདོར་བར་འདོད་པའི་འཇིགས་སྲེད། བཏང་སྙོམས་ལ་རང་གར་གནས་ཤིང་། གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་ཡུལ་དྲུག་པོ་དེ་ལ་སྲེད་པ་སྐྱེ་སྟེ། མདོར་ན་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་གྱི་རོ་མྱང་བ་དང་དགའ་ཞིང་ཞེ
Chinese
如是说，死亡和悲伤等痛苦的大蕴将会止息。如是不知真理，对于三界各自的蕴，执着为常、乐、我、整体、唯一、有情和我的所有等，与事物自性不符的颠倒执着之愚昧，即是遮蔽真实义的遍计，称为无明。若有执我的无明，则由其力所生之贪嗔痴所造作之业，即福德善业、非福德恶业和不动业等产生，因此在识上种下有生的种子，故称为行。善业产生天界的所依和安乐，恶业产生恶趣的所依和痛苦，不动业产生上二界的有生。行产生来世生处的识，即在识上种下能投生的种子，称为能投生的识；何时因缘聚合而牵引至生处，则称为已投生之果识。二者实际上是成就来世之识的支分。由识之力的作用，于母胎中结生时，识、受、想、行四者为名，与其同时的凝滑等为色，即名色之支分，如箭室般互相依存，从而产生执持轮回之身。由此名色之状态圆满，则产生内之眼等六处。由此境、根、识三者聚合，完全断除境之变化，即眼之触等六者产生，是为触之支分。由触产生领受苦乐舍三种感受之分，是为受之支分。依于受，对于乐受生起不离之欲贪，对于苦受生起舍弃之怖畏，对于舍受则安住于自性，并于色乃至法之六境生起贪爱。总之，由受之因，而生起品尝境之味而欢喜等。
English
As it is said, this great mass of suffering, such as death and sorrow, will cease. Thus, not knowing the truth, and for the aggregates of the three realms, clinging to them as permanent, happiness, self, whole, unique, sentient being, and mine, etc., the ignorance of clinging to them in a reversed manner that does not accord with the nature of things, that is, the imputation that obscures the true meaning, is called ignorance. If there is ignorance of clinging to self, then by its power, the actions created by attachment, hatred, and delusion, that is, meritorious virtuous actions, non-meritorious non-virtuous actions, and immovable actions, etc., arise, and therefore, the seed of existence is planted on consciousness, so it is called formation. Virtuous actions produce the basis and happiness of the heavenly realms, non-virtuous actions produce the basis and suffering of the lower realms, and immovable actions produce the existence of the upper two realms. Formation produces the consciousness that goes to the place of birth in the next life, that is, planting the seed of rebirth on consciousness, it is called the consciousness that can project rebirth; when the conditions gather and lead to the place of birth, it is called the consciousness of the result of projection. Both of these are actually a part of the consciousness that accomplishes rebirth. By the power of consciousness, when conception takes place in the womb, the four, consciousness, feeling, perception, and formation, are name, and the slimy, etc., that are simultaneous with it are form, that is, the limb of name and form, like an arrow shaft mutually dependent, thus the body of existence is fully grasped. From this, the state of name and form is complete, and the six internal sources, such as the eye, arise. From this, the three, object, faculty, and consciousness, gather, and completely cut off the change of the object, that is, the six, such as eye contact, arise, which is the limb of contact. From contact arises the enjoyment of the parts of the three feelings, pleasure, pain, and equanimity, which is the limb of feeling. Based on feeling, desire arises to not be separated from pleasant feeling, fear arises to abandon unpleasant feeling, and equanimity abides in its own nature, and craving arises for the six objects from form to dharma. In short, from the cause of feeling, there arises the tasting of the flavor of the object and rejoicing, etc.
Tibetan
ན་པ་སྐྱེ་བས་ཡུལ་སྡུད་པ་ནི་སྲེད་པའི་ཡན་ལག་གོ། འདི་ལ་འདོད་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྲེད་པ་གསུམ་སོགས་སུ་དབྱེར་ཡོད་དོ། །སྲེད་པ་དེ་ལས་བདག་སྡུག་པ་དང་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ལས་བྲལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་བརྐམ་ཆགས་ཀྱི་སྲེད་པ་ལྷག་པར་འཕེལ་ཏེ། ཡུལ་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་དངོས་སུ་སྦྱོར་པ་ནི་ལེན་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། འདི་ལ་དབྱེ་བ་བྱས་ན། འདོད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་དང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཞིར་ཡང་གསུངས་སོ། །ལེན་པ་དེས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྲིད་པ་ཕྱི་མ་འགྲུབ་པའི་ལས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པ་གསུམ་སོགས་སུ་དབྱེར་ཡོད་དོ། །སྲིད་པ་དེའི་མཐུས་ནམ་ཞིག་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ན། ཡང་སྲིད་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་དེར་དངོས་སུ་དང་པོར་སྐྱེ་བ་དང་ལུས་རྫོགས་པ་དང་རིས་མཐུན་པར་གནས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་ནི་རྟེན་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་མྱོང་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་དེ་ ལས་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་འགྱུར་པའི་རྒ་བ་དང་། རྒྱུན་འགགས་པའི་ཤི་བ་དང་། དེས་མཚོན་ནས་ནང་གི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མྱ་ངན་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ། སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བ། ཡིད་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཡིད་མི་བདེ་བ། གཞན་ཡང་ཉམས་སུ་མི་བདེ་བའི་ཉེ་ཉོན་རྣམས་འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མདོར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་ནི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་སྲིད་པ་ལས་བྱུང་བ་སོགས་ཡན་ལག་སྔ་མ་སྔ་མ་འདི་དག་ཡོད་པས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འབྱུང་ལ། སྔ་མ་དག་སྐྱེས་པས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། སྔ་མ་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ན་ཕྱི་མ་འདི་མི་འབྱུང་ལ་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་ནི་མ་རིག་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་ནང་གི་དབང་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་གྲོགས་བྱས་ནས་སྐྱེ་ལ། ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་མིང་གཟུགས་སོགས་བདུན་ནི། ནང་གི་སའི་ཁམས་སྲ་བ་དང་། ཆུ་གཤེར་བ་དང་། མེ་དྲོ་བས་ཟས་སོགས་འཇུ་བ་དང་། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་སོགས་རླུང་གི་ཁམས་དང་། གོ་འབྱེད་པའི་བུ་ག་རྣམས་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཏེ་ཁམས་དྲུག་གིས་ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །
Chinese
由于接触而生起并摄取对境，是爱的支分。对此，可以分为欲爱、色爱、无色爱三种等。愿爱欲不要脱离我、痛苦和快乐的自性。像这样，贪恋的爱欲更加增长，实际与对境相结合而接受，是取的支分。对此进行区分，也有说是欲取、见取、戒禁取、我语取四种。取通过身语意三门，使来世成就之业显现，是有的支分，可以分为三界之有三种等。凭借有的力量，一旦因缘聚合，又在那转生的生处实际最初产生、身体圆满、安住于同类之中，是生的支分。那是成为在那所依处感受种种痛苦的基础。从生起之后，蕴的相续转变的老和相续断绝的死，以及由此所代表的内心的完全痛苦悲伤，以及由此产生的言语哭泣哀号，五根识及其相应的痛苦，意识及其相应的不愉快，以及其他不愉快的近烦恼等出现紊乱。这样，总而言之，这个巨大的痛苦之蕴完全是从轮回中产生出来的。这个生也是从有中产生出来的等等，由于存在着之前的支分，所以才会有之后的支分这样的说法出现。由于之前的支分产生，所以才会有之后的支分产生的作用。如果之前的支分不存在或者没有产生，那么之后的支分就不会出现，也不会产生，因此，痛苦之蕴就会止息。关于因缘，无明等烦恼以对境和内在的根等作为帮助而产生。业也是如此。痛苦的基础名色等七者，内在的地界坚硬，水界湿润，火界温暖而消化食物等，呼吸等风界，开阔的孔隙等空界，以及识界，这六界共同作为因缘而产生。
English
The gathering of objects arising from contact is a branch of craving. This can be divided into three types of craving: desire, form, and formlessness. May craving not be separated from the nature of self, suffering, and happiness. Thus, craving of attachment increases further, and actually engaging with objects to accept them is the branch of grasping. This can be divided into four types: desire grasping, view grasping, ethical discipline and asceticism grasping, and self-assertion grasping. Grasping, through the three doors of body, speech, and mind, manifests the karma that accomplishes future existence, which is the branch of becoming. This can be divided into three realms of existence, etc. By the power of becoming, when conditions gather, the actual first birth, the completion of the body, and the abiding in accordance with one's kind in that place of rebirth is the branch of birth. That becomes the basis for experiencing all kinds of suffering in that support. From that birth arises aging, which is the changing of the continuum of the aggregates, and death, which is the cessation of the continuum, and what they represent: inner grief and sorrow, and the words that arise from them, crying and lamenting, the suffering associated with the five sense consciousnesses, the unpleasantness associated with mental consciousness, and the arising of disturbing emotions that are unpleasant. Thus, in short, this great mass of suffering arises entirely from birth in samsara. That birth also arises from becoming, and so on. Because these earlier branches exist, the term "later branches" arises. Because the earlier branches arise, they cause the later branches to arise. If the earlier branches do not exist or do not arise, then the later branches will not arise or come into being, and therefore the mass of suffering will cease. Regarding conditions and connections, ignorance and other afflictions arise with the help of objects and internal faculties. Karma is also the same. The seven bases of suffering, such as name and form, are: the earth element within, which is solid; the water element, which is liquid; the fire element, which is warm and digests food; the air element, which is breathing; the space element, which is open pores; and the consciousness element. These six elements together act as conditions and cause birth.