Tibetan
་གྲོས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་མིན་པའི་ཤེས་རབ་ སྟེ་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་ན་བློ་ཆེ་བ་ལ་དགའ་བའམ། ཡང་ན་འདོད་ཅེས་པ་གསལ་ཞིང་འབར་བ་སྟེ་ཐོས་པ་ལས་བློ་གྲོས་གསལ་བས་ན་བློ་གྲོས་འདོད་པའི་རྣམ་པ། བློ་ནི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་གོམས་ཤིང་འཇུག་པས་ན་བློ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐེག་གསུམ་ཆོག་མི་ཤེས་པར་ཉན་པ་མི་ངོམས་པའི་རྣམ་པ། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་སམ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་ཡོ་བྱད་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཞིང་དེ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བར་སྤེལ་བས་ན་གཏོང་བ་སྤེལ་བའི་རྣམ་པ། གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་མིག་སོགས་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་ཉོན་མོངས་རྣམས་དུལ་ཞིང་། ལམ་དྲང་པོར་བགྲོད་པའི་རྟ་ཅང་ཤེས་བཞིན་དུ་འཕགས་ལམ་ནས་མྱང་འདས་སུ་བགྲོད་པས་ན་དུལ་ཞིང་ཅང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཐོག་མཐའ་བར་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་མང་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ། ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སྒོ་གསུམ་མ་གུས་པ་སྤངས་ཏེ་གུས་པས་མཉན་ན་དགའ་ཞིང་ཡིད་འོང་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ་དགའ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པའམ། གུས་པར་དགའ་བའི་རྣམ་པ། ཐོས་པ་ལས་སེམས་མི་འཁྲུགས་ཤིང་ཞི་གནས་ཐོབ་ལ། དེས་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་མི་གཡེང་ཞིང་རྣམ་རྟོག་གི་གཡེན་སྤྱོ་བ་མེད་པས་སེམས་བདེ་ལ་སེམས་བདེ་ན་ལུས་ཀྱང་བདེ་བས་ན་ལུས་བདེ་བའི་རྣམ་པ། དེས་ངག་གི་ཉེས་པ་སྤང་ཞིང་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་དང་འཇམ་པོར་སྨྲ་བས་ངག་ཞི་བའང་འབྱུང་ངོ་། །ཐོས་པ་ལས་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཡིད་གཉིས་སེལ་བས་ན་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྐྱོན་ གཉིས་ནི་ཧ་ཅང་རྟུན་དྲག་པ་དང་སྐྱོ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་དང་བྲལ་ནས་མི་སྐྱོ་བར་ཉན་པ་མི་སྐྱོ་བར་ཉན་པའི་རྣམ་པ། བཤད་བྱ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་ནི་ཚིག་ཡིན་ལ་དེ་ཉན་པ་ནི་ཚིག་གམ་ཆོས་ཉན་པའི་རྣམ་པ། ཐོབ་བྱ་འཕགས་ལམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་མྱང་འདས་ནི་དོན་ཡིན་ལ་དེ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པས་ན་དོན་ཉན་པའི་རྣམ་པ། བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པ་ཀུན་འཇོམས་པའི་བྱ་བ་བཟང་པོ་ཐོས་པ་ལས་འབྱུང་བས་ལེགས་སྤྱད་ཉན་པའི་རྣམ་པའང་གསུངས། བསྒྲུབ་བྱ་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་སོགས་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་པ་འབྱུང་བས་ནན་ཏན་གྱིས་ཉན་པའི་རྣམ་པ། གཞན་མཁན་སློབ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ལ་རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་སྤངས་ཏེ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་ལྟར་ཉན་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། ལམ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་ལ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་དག་སྔོན་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས་ལན་འགའ་ཡང་མ་ཐོས་པ་དེང་གི་དུས་ཐོས་པར་གྱུར་པས་ན་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། སེམས་ཅན་དགའ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་སོགས་བཞི་དང་ལྡན་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། མིག་གི་མངོན་ཤེས་སོགས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྒྲུབ་པས་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། ཐེག་པ་གཞན་ཉན་རང་དང་ལྷ་མི་སྟེ་དེ་དག་ཉན་ཀྱང་དེ་ལ་འདོད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཉན་པ་ཐེག་པ་གཞན་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་གཙོ་བོར་ཉན་ཞིང་མོས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཉན་པའི་རྣམ་པ། དགེ་རྩ་ ཆུང་ངུ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྤེལ་བ་དང་བསྟན་ལ་མ་ཞུགས་པ་འཛུད་པ་དང་། ཞུགས་པ་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བ་སོགས་ཐབས་མཁས་ཡིན་ལ་དེ་དང་ལྡན་པར་ཉན་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། ཚངས་པ་ནི་སྡིག་པ་ཀུན་སྤངས་པའི་མྱང་འདས་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་བྱེད་ནི་དེའི་གནས་པ་སྟེ་བྱམས་སོགས་བཞི་ཡིན་ཅིང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཚངས་པའི་གནས་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་དྲན་ཅིང་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་བཞིན་པ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཉན་པའི་རྣམ་པ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་འབྱུང་ཞིང་བདག་དང་བྱེད་པོ་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་མཁས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་སོགས་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་པ། ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་དུར་ཁྲོད་དུ་བོར་བའི་རོ་ཞག་གཅིག་ལོན་པ་ནས་ཀེང་རུས་ཀྱི་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ། སྡང་བ་དང་བྲལ་བའི་བྱམས་པས་ཀུན་ནས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བྱམས་པའི་རྣམ་པ། བྱེད་པོ་གཞན་མེད་པར་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་ཤེས་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པ།འདུས་བྱས་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ། མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རྟེན་བྱེད་པ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་པ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མ་ལུས་པ་ཞི་བའི་མྱང་འདས་ནི་ཞི་བའི་རྣམ་པ། སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་བསྡུ་དངོས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐོས་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཞེས་ འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉན་པའི་དུས་སུའང་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཅི་རིགས་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའང་ཤུགས་ལ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་མི་དགེ་བ་མི་བྱེད་པ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པ། དད་སོགས་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་དགེ་བ་འདུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ། བདེན་པ་མཐོང་བའམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་ཚིག་སོགས་ཀྱི་ཕན་པ་བྱེད་པའི་བྱིན་རླབས་དག་ཀྱང་ཐོས་པ་ལས་འབྱུང་བས་ན་བདེན་པས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་རྣམ་པ།ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཡོད་པར་བལྟས་ནས་ཆུད་མི་གསོན་པ་ཆུད་མི་གསོན་པའི་རྣམ་པ། གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་སོགས་འཆང་བས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ནི་རང་དབང་གི་རྣམ་པའམ་རང་གི་ཁོ་ན་ལས་པའི་རྣམ་པ། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་བདག་གི་སེམས་སྲུང་བའི་རྣམ་པ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིན་ལ་དེ་མི་གཏོང་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་གུས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེས་ན་བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང་བའི་རྣམ་པ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་བློས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་རྣམ་པ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་རྣམས་ཉན་ནས་རིགས་པས་བསམ་སྟེ་བསྒོམ་ན་ཉོན་མོངས་སྤོང་བར་འགྱུར་བས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་སྟེ་འདི་གསུམ་མདོ་དང་འགྲེལ་བ་ན་ཡོད་འདིར་མ་བཤད་ལ། རང་གི་ཕྱོགས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱོགས་ཏེ་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་དང་དེའི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། སྲུང་བ་ནི་ཕྱོགས་དེ་དག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོག་ཅིང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བར་བྱེད་པས་ན་རང་གི་ ཕྱོགས་སྲུང་བའི་རྣམ་པ། ཕ་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་དང་ཉོན་མོངས་ཚར་གཅོད་པའི་རྣམ་པ་ནི་དེ་དག་མཐུ་མེད་ཅིང་ཉམས་སྨོད་པར་བྱེད་པའོ། །དད་གཏོང་ཐོས་ཚུལ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཤེས་རབ་སྟེ་འཕགས་ནོར་བདུན་པོ་དེ་དག་ཐོས་པ་ཅན་དེ་ལ་འདུ་བར་འགྱུར་བས་ན་ཡང་དག་པར་འདུ་བའི་རྣམ་པའམ་འཕགས་ནོར་བདུན་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ། ནོར་ཕལ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཞུགས་པའི་འཕགས་ནོར་རང་རྒྱུད་ལ་འབྱོར་བའི་སྒོ་ནས་རང་རྒྱུད་ཡོན་ཏན་གྱི་དབུལ་བ་མཐའ་དག་གཅོད་པས་ན་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་རྣམ་པ། རིག་པའི་གནས་ལ་ཁོང་དུ་
Chinese
见解是不平等安住的智慧，即是听闻的智慧，如果具有听闻，就会喜欢广大的智慧，或者说，想要，意思是明亮而炽盛，因为从听闻中智慧明亮，所以是想要智慧的形态。智慧是修所生的智慧，因为习惯并进入它，所以是进入智慧的形态。听闻佛陀的三乘教法，不知道满足的形态。为了听闻的诸法或者心的庄严和用具等，布施无过失的布施，并且也广大地扩展，所以是扩展布施的形态。通过修习对治，眼睛等根进入对境，烦恼调伏。像以正道行进的聪明的马一样，从圣道行进到涅槃，所以是调伏且聪明的形态。从善知识那里，从始至终，受持许多善法，所以是依止多闻的形态。对于法和说法者，舍弃身语意三门的不恭敬，以恭敬听闻，就会产生欢喜、悦意、美好，因此作为尊敬的对象而感受欢喜的形态，或者恭敬欢喜的形态。从听闻中，心不散乱，获得寂止。因此，根不向对境散乱，没有分别念的散乱，所以心安乐，心安乐则身体也安乐，所以是身体安乐的形态。因此，舍弃语言的过失，说善妙的语言和柔和的语言，也会产生语言寂静。从听闻中获得胜观，消除怀疑犹豫，所以是心极度欢喜的形态。精进的两种过失是非常迟缓和过于猛烈以及懈怠，远离这二者，不懈怠地听闻，是不懈怠地听闻的形态。所说之法，圣教的支分是词句，听闻它就是听闻词句或法的形态。所获得的是通过圣道成就的涅槃，这是依靠听闻而获得的，所以是听闻意义的形态。从听闻中产生息灭一切非事的过失的善事，所以也说是听闻善行的形态。所要成就的是八正道等，努力地成就，所以是努力听闻的形态。其他，堪布、阿阇黎、善知识们所说和开示的，舍弃自以为是的执着，按照他们所说的那样听闻
English
Views are the wisdom of not abiding equally, which is the wisdom of hearing. If one possesses hearing, one will rejoice in vast wisdom, or desire, meaning bright and blazing. Because wisdom is bright from hearing, it is the form of desiring wisdom. Wisdom is the wisdom born of meditation, and because one is accustomed to and enters into it, it is the form of entering into wisdom. Hearing the Buddha's three vehicles of Dharma, the form of not knowing satisfaction. For the sake of the Dharma that is heard, or the adornments and implements of the mind, giving flawless generosity, and also spreading it widely, so it is the form of spreading generosity. By cultivating antidotes, the senses such as the eyes enter into objects, and the afflictions are subdued. Like a wise horse that travels the right path, traveling from the noble path to nirvana, so it is a subdued and wise form. From the virtuous friend, from beginning to end, holding many virtuous Dharmas, so it is the form of relying on much hearing. Abandoning the disrespect of the three doors of body, speech, and mind towards the Dharma and the speaker of Dharma, and listening with respect, joy, pleasantness, and goodness will arise, therefore, taking it as an object of respect and experiencing joy, or the form of rejoicing in respect. From hearing, the mind is not disturbed, and one attains tranquility. Therefore, the senses do not wander towards objects, and there is no distraction of conceptual thoughts, so the mind is at ease, and if the mind is at ease, the body is also at ease, so it is the form of bodily ease. Therefore, abandoning the faults of speech, speaking well and speaking gently, the tranquility of speech will also arise. From hearing, one obtains insight, eliminating doubt and hesitation, so it is the form of extreme joy in the mind. The two faults of diligence are being too slow and too intense, as well as laziness. Separating from these two, listening without laziness is the form of listening without laziness. What is spoken, the limbs of the scriptures are words, and listening to them is the form of listening to words or Dharma. What is attained is nirvana accomplished through the noble path, which is attained by relying on hearing, so it is the form of listening to meaning. Good deeds that eliminate all the faults of non-action arise from hearing, so it is also said to be the form of listening to good conduct. What is to be accomplished is the eightfold noble path, etc., diligently accomplishing it, so it is the form of listening diligently. Others, what the Khenpo, Acharya, and virtuous friends say and teach, abandoning self-righteous clinging, listen as they say
Chinese
听闻他人教导之相。此道之外道所无之法相，经中所说之那些，从无始轮回以来一次也未曾听闻，如今听闻，故为未闻法而听闻之相。以令众生喜悦之事物布施等四者而具足，听闻摄受之事物之相。以眼之现识等现识六者成办，故为听闻现识之相。听闻其他声闻缘觉乘和天人，听闻彼等，然不生欲求之方式听闻，不欲求其他乘之相。以布施等六度成办且具足，故为听闻波罗蜜多之相。于十二部经中，听闻极广之部为主，且信乐菩萨藏之相。善根 纵小亦无量增长，未入教者令入，已入者令成熟解脱等善巧方便，且具足此者而听闻，乃善巧方便听闻之相。梵天乃舍弃一切罪恶之涅槃。获得彼之因乃彼之住处，即慈等四者，且具足此者，乃听闻梵天住处之相。菩萨忆念应作与不应作，且了知诸法皆无自性，乃忆念与正知听闻之相。于世俗谛中，内外诸法依缘起而生，且知无我与作者，乃善巧生起之善巧听闻之相。于胜义谛中，了知远离生等之如是性，乃不生之善巧之相。为断除贪执，于尸林中抛弃之尸体，从腐烂一日至白骨之间作意，乃不净之相。以远离嗔恨之慈爱周遍一切，乃慈爱之相。无有他作者，了知因缘果缘起，乃缘起之相。有为法生起，且不于第二刹那安住，乃无常之相。无常之自性亦为三苦之所依，乃痛苦之相。有为与无为之诸法皆无自性，乃无我之相。寂灭一切痛苦与集起之涅槃乃寂灭之相。空性
English
The aspect of listening to the teachings taught by others. The aspects of Dharma that are not present in non-Buddhists outside of this path, those spoken of in the sutras, have never been heard even once since beginningless samsara, and now they are heard, therefore it is the aspect of listening to the Dharma that has not been heard. The aspect of listening to the objects of gathering, which are endowed with the four objects that make sentient beings happy, such as generosity. The aspect of listening to the six kinds of direct perception, such as eye consciousness, because they accomplish direct perception. The aspect of not desiring other vehicles, listening to other vehicles, such as Shravakas, Pratyekabuddhas, gods, and humans, but listening in a way that does not generate desire for them. The aspect of listening to the Paramitas, because it is endowed with accomplishing the six Paramitas, such as generosity. Among the twelve divisions of the scriptures, the aspect of listening to the Bodhisattva Pitaka, mainly listening to the very extensive sections and having faith in them. Virtuous roots, even if small, are increased immeasurably, and those who have not entered the teachings are caused to enter, and those who have entered are ripened and liberated, etc., are skillful means, and listening with this is the aspect of listening with skillful means. Brahma is Nirvana, which has abandoned all sins. The cause of attaining it is its abiding, which is the four immeasurables such as loving-kindness, and being endowed with that is the aspect of listening to the abiding of Brahma. A Bodhisattva remembers what should and should not be done, and knowing that all dharmas are without inherent existence, is the aspect of listening with mindfulness and awareness. In conventional truth, external and internal dharmas arise due to dependent origination, and knowing that there is no self or agent, is the aspect of listening skillfully to skillful arising. In ultimate truth, knowing the suchness that is free from arising, etc., is the aspect of skillfulness in non-arising. As an antidote to attachment, contemplating a corpse abandoned in a charnel ground, from one day old to the skeleton, is the aspect of unattractiveness. Pervading everything with loving-kindness that is free from hatred is the aspect of loving-kindness. Knowing dependent origination of cause, condition, and effect without another agent is the aspect of dependent origination. Conditioned phenomena arise and do not remain for a second moment, is the aspect of impermanence. That nature of impermanence is also the basis of the three sufferings, is the aspect of suffering. All conditioned and unconditioned dharmas are without inherent existence, is the aspect of selflessness. Nirvana, which pacifies all suffering and its origin, is the aspect of peace. Emptiness.