Tibetan
ས་ཙམ་འབྱུང་ཡང་དོན་གསལ་པོར་གོ་རྒྱུ་མི་ཆེ་ལ། འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་སྣང་ན་རང་བཞིན་མེད་པའང་དབྱེར་ཡོད་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་བས། འདིར་དབྱེར་བྱེད་ལ་དབྱེར་མེད་དུ་བཅོས་ནས་ཕུག་གི་གོ་བ་གཏིང་མ་ཕྱིན་པའི་ཞུ་བྱེད་པས་བཅོས་ཉེས་འདྲ་སྟེ། སྤྱིར་འདི་ཐད་གོ་བའི་བབས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་འཁོར་འདས་སྣང་ཙམ་གྱི་ཐ་དད་ལ། དོན་དམ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་དགག་ཆ་ཙམ་དུ་དབྱེར་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཆེན་པོ་རྟོགས་པ་མིན་ཚུལ་གསུངས་ཤིང་། འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཆེན་པོ་ནི་རང་བཞིན་གཉུག་མ་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་ཙམ་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་མྱང་འདས་ཆེན་པོ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་། གཉིས་ཆོས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་མྱང་འདས་མིན་པར་གསུངས་པས་ན། སྣང་ཆ་ནས་སོ་སོར་དབྱེ་ཞིང་སྟོང་ཆ་ནས་དབྱེར་མེད་ཅེས་པ་དེ་ལ་བརྟག་ན། འཁོར་འདས་སྣང་དུས་སོ་སོར་དབྱེ་བར་སྣང་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་མི་འཐད་དེ། ཀ་བུམ་སོ་སོར་སྣང་བཞིན་ཀ་བུམ་དབྱེར་མེད་པ་མི་འཐད་པ་བཞིན། སྟོང་པར་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དབྱེར་མེད་དོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་འདས་དབྱེར་སྣང་ན་སྣང་བ་ཐ་དད་ལ་ལྟོས་པའི་སྟོང་བའམ་རང་བཞིན་མེད་པའང་དབྱེར་ཡོད་ཁོ་ན་འམ་ཐ་དད་དེ་ཀ་བའི་སྟེང་གི་དངོས་པོ་དང་། བུམ་པའི་སྟེང་གི་དངོས་པོ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དབྱེར་མེད་ཡིན་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་བྱར་མཚུངས་པས་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གཅིག་པར་འགྱུར་བས་གཅེར་བུ་པའི་ ལུགས་རྣལ་མ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ཙམ་གྱི་ཆ་ཁོ་ན་བཟུང་བའི་སྟོང་རྐྱང་ནི་འཁོར་བ་མིན་ལ་མྱང་འདས་ཀྱང་མིན་ཞིང་། དེ་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཀྱང་མིན་ཏེ་སྟོང་པ་ཚིག་རྐྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པ་དེ་རང་ལའང་མཚུངས་ཏེ་འཁོར་འདས་གཉིས་སྣང་ཙམ་དུ་དབྱེར་མེད་པ་སུས་ཀྱང་ཁས་བླང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཞེས་སོ་སོར་སྣང་བའི་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་ཡེ་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། གཉིས་སུ་སྣང་བའང་མེད་ཅིང་དེ་ལྟར་ན་སོ་སོའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བློས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཡུལ་ཡང་ཡེ་ནས་མེད་པས་ན་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་མྱང་འདས་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐབས་དཔེ་རྙིང་བཞིན་དུ་དབྱེར
Chinese
即使只出现一点点，也很难清楚地理解意思。如果轮回涅槃显现为无差别，那么认为无自性也只是有差别，这非常令人不安。因此，这里将“有差别”改为“无差别”，是因为诠释者没有彻底理解其深层含义，这似乎是一种错误的修改。一般来说，关于这一点，就理解的层面而言，名言上轮回涅槃只是显现上的不同，而就胜义而言，仅仅以无自性的否定方面，并不能证悟轮回涅槃的巨大无差别。轮回涅槃的巨大无差别，是指本来的自性无生灭，这本身就构成了诸法的自性或实相，这被称为大涅槃。它的意义超越了概念，不是将二元对立的轮回涅槃区分开来的涅槃。因此，如果考察从显现的角度各自区分，从空性的角度无差别，那么在轮回涅槃显现时，明明显现为各自区分，却认为无差别是不合理的，就像柱子和瓶子明明显现为各自不同，却认为柱子和瓶子无差别一样。如果认为仅仅因为在空性上相似就无差别，那是不对的。如果轮回涅槃显现为有差别，那么与不同显现相关的空性或无自性也必然是有差别或不同的，就像柱子上的事物和瓶子上的事物一样。如果仅仅因为相似就认为是无差别，那么一切法都相同于所知，因此自性将变成无差别的单一，这就等于承认了裸体外道（耆那教）的真正教义。因此，仅仅抓住无自性的部分而形成的空性，既不是轮回，也不是涅槃，也不是这两者的自性或究竟实相，因为它落入了空性词句的片面性中。这种反驳也同样适用，如果认为轮回涅槃仅仅在显现上无差别，这是谁也无法承认的。但这是不一样的，因为轮回涅槃作为各自显现的二元对立的区分，在究竟意义上根本不存在，既然二元显现也不存在，那么各自的法性，也就是由分别念所安立的对境，也根本不存在，因此说真谛无差别是远离心识的行境，这就是非名言的涅槃。这里按照旧的范本，‘差别’
English
Even if only a little appears, it is difficult to understand the meaning clearly. If samsara and nirvana appear as undifferentiated, then to think that non-self-existence is only differentiated is very disturbing. Therefore, here, changing "differentiated" to "undifferentiated" is like a faulty correction because the interpreter has not thoroughly understood the profound meaning. In general, regarding this, in terms of the level of understanding, conventionally, samsara and nirvana are only different in appearance, while ultimately, merely with the negative aspect of non-self-existence, one does not realize the great undifferentiation of samsara and nirvana. The great undifferentiation of samsara and nirvana is that the original self-existence is without origination or cessation, and this itself constitutes the self-existence or reality of all phenomena, which is called great nirvana. Its meaning transcends concepts and is not a nirvana that separates the duality of samsara and nirvana. Therefore, if we examine the statement that from the perspective of appearance they are differentiated, and from the perspective of emptiness they are undifferentiated, then when samsara and nirvana appear, it is unreasonable to think they are undifferentiated while clearly appearing as differentiated, just as it is unreasonable to think that a pillar and a vase are undifferentiated while clearly appearing as different. If one thinks that they are undifferentiated merely because they are similar in emptiness, that is not correct. If samsara and nirvana appear as differentiated, then the emptiness or non-self-existence related to the different appearances must also be differentiated or different, just like the object on the pillar and the object on the vase. If one thinks they are undifferentiated merely because they are similar, then all phenomena would be the same as knowable objects, and therefore self-existence would become a single undifferentiated entity, which would be equivalent to admitting the true doctrine of the naked ascetics (Jainism). Therefore, the emptiness formed by merely grasping the aspect of non-self-existence is neither samsara nor nirvana, nor is it the self-existence or ultimate reality of both, because it falls into the one-sidedness of empty words. This refutation also applies, if one thinks that samsara and nirvana are undifferentiated merely in appearance, which no one can admit. But this is not the same, because the distinction between samsara and nirvana as dualistic appearances that appear separately does not exist at all in the ultimate sense. Since dualistic appearances do not exist, then the nature of each phenomenon, which is the object established by conceptual thought, does not exist at all. Therefore, it is said that the undifferentiated truth is beyond the realm of mental activity, which is non-conceptual nirvana. Here, according to the old model, 'difference'
Tibetan
་སྣང་ཞེས་བཞག་པ་ཡིན་ལ།དོན་གྱི་དགོངས་པ་འདི་ལྟར་གཞུང་ན་གསལ་ཀྱང་། སྐབས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་ལ་རང་བློའི་ནུས་པ་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིའི་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་སླར་ཡང་རྟོགས་ཤིག །འཁོར་བ་མ་གྲུབ་ལ་སྣང་དོན་དམ་གྲུབ་ལ་ད་ལྟ་མི་སྣང་ཞེས་པའི་སྐབས་འདིར་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གཞལ་ནས་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས། སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་འོད་གསལ་གཉུག་མའི་གཤིས་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས་དཔེར་ན་དུང་གི་དཀར་པོ་ལྟར་ཡིན་ལུགས་ཡིན་ལ། འཁོར་འདས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང་བཏགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུང་གི་སེར་པོ་ལྟར་ཡིན་ལུགས་མིན་པས་ན། གཅིག་དོན་ལ་གནས་གཅིག་དོན་ལ་མི་གནས་པར་མ་ཤེས་ན་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་མི་བྱེ་བས་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ཡིན་གྱི། མྱང་ འདས་དོན་དམ་དཔྱད་བཟོད་དམ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མི་སྒྲུབ་པར་མ་ཟད་མཐའ་ཡི་སྤྲོས་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་འདིར་དགག་པས་ན་གངས་ཅན་ན་ཕྱོགས་རེར་ཞེན་པའི་གཞུང་རྣམས་དང་གནམ་ས་བཞིན་དུ་རིང་མོད་ཀྱང་སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་སུ་འཐེན་པར་སྣང་སྟེ་ཕན་པར་མི་སྣང་ངོ་། །འོ་ན་འདིར་ཡང་མྱང་འདས་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་ལ་འཁོར་བ་མ་གྲུབ་མྱང་འདས་གྲུབ་ཅེས་འདོད་པས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ཅི་སྟེ་མིན་སྙམ་ན། དོན་དམ་ལ་རྣམ་གྲངས་དང་རྣམ་གྲངས་མིན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དང་འདི་ཚུལ་གཅིག་སྟེ། འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བཏགས་པའི་མྱང་འདས་རྣམ་གྲངས་པ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཡེ་ནས་ཆད་པ་རང་བཞིན་གཉུག་མ་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་མྱང་འདས་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། འདིར་ཕྱི་མ་ལྟར་མྱང་འདས་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས་ཀྱང་། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟ་བུའི་དགོངས་པ་དྲང་དོན་དུ་བྱེད་པས་སྟོང་པ་སྤྲོས་བྲལ་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་དག་ཆད་པའི་མཐར་ལྟུང་ངོ་། །བྲལ་གཞི་མེད་ན་གང་གི་སྟེང་དུ་སངས་པ་དང་རྒྱས་པ་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན། འདིར་བྲལ་གཞི་ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོ་མ་ཤེས་པར། སྤྲོས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཐར་དབྱིངས་སྒྲིབ་བྲལ་འབའ་ཞིག་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་ན། སྔ་རབས་པ་འགའ་ཞིག་གི་ལུགས་དེ་ནི
Chinese
被称作“显现”。虽然经文中如此阐明了意义的旨意，但对于此时的词句，我自己的智慧能力也仅限于此。这位大士的旨意极其深奥，所以请再次领悟！在“轮回未成立而显现，胜义成立而现在不显现”的语境中，以名言衡量，事物的实相，显空无二光明本性，那本身就是一切法究竟的安住方式，例如如同海螺的白色一样是实相。轮回和涅槃显现为各种各样，以及假立的世俗和胜义等一切二法，如同海螺的黄色一样不是实相。如果不知道一个安住于意义，一个不安住于意义，就不能区分事物的实相和非实相的差别，这只是名言的安立方式。 不仅不将涅槃胜义建立为经得起观察的或真实成立的，而且在此也遮破了细微的边执戏论，因此，虽然与雪域（指西藏）中执着于一方的论典如同天壤之别，但似乎各自以自己的意愿拉向一方，这看起来没有益处。那么，如果在这里也安立“涅槃”这个名言，并认为“轮回未成立，涅槃成立”，这样分为二者难道不对吗？将胜义分为有名称和无名称两种，这与此理相同。分为轮回和涅槃二者的假立的涅槃是有名称的，而轮回和涅槃二者的戏论本来就断绝的自性本初是无名称的涅槃。这里是以后者那样的大涅槃的角度来解释的。如《根本慧论》中也说：“实有与非实有，皆是因缘生。 涅槃非因缘，是故为无生。”以及“所说即是灭，心行亦是灭。 不生亦不灭，是与涅槃同。” 就像这样。如果将这样的旨意理解为不了义，那么认为空性是离戏的胜义的那些人，就会堕入断灭的边见。如果没有离的基础，那么在什么之上成佛和广大等等的意义呢？在这里，如果不了解本来就安住的法性双运离戏大，而认为断绝戏论的相续，仅仅是虚空离垢是胜义，那么一些古代人的观点就是这样。
English
It is called "appearance." Although the meaning of the intention is clearly stated in the scriptures in this way, my own intellectual ability is limited to this extent for the words and phrases at this time. The intention of this great being is extremely profound, so please understand it again! In the context of "samsara is not established but appears, ultimate truth is established but does not appear now," measuring with terms, the reality of things, the nature of the innate luminosity of emptiness and non-duality, that itself is the ultimate abiding of all dharmas, for example, like the white of a conch shell is reality. The appearance of samsara and nirvana in various ways, and all dualistic dharmas such as the conventional and ultimate truths that are falsely established, are not reality like the yellow of a conch shell. If one does not know that one abides in meaning and one does not abide in meaning, one cannot distinguish the difference between the reality and non-reality of things, this is just the way of establishing terms. Not only does one not establish nirvana as the ultimate truth that can withstand examination or is truly established, but here one also refutes subtle elaborations of extremes, therefore, although it is as far apart as heaven and earth from the texts in the snowy region (referring to Tibet) that are attached to one side, it seems that each pulls to one side with their own desires, which does not seem beneficial. So, if here too one establishes the term "nirvana," and thinks that "samsara is not established, nirvana is established," is it not wrong to divide them into two? Dividing the ultimate truth into two types, with and without names, is the same as this principle. The falsely established nirvana that is divided into samsara and nirvana is named, while the nature of the innate original nature in which the elaborations of samsara and nirvana are originally cut off is the unnamed nirvana. Here, it is explained from the perspective of the great nirvana like the latter. As it is also said in the Root Wisdom Treatise: "The existent and the non-existent are conditioned. Nirvana is unconditioned, therefore it is unborn." And "What is said is cessation, the activity of the mind is also cessation. Not being born and not ceasing is the same as nirvana." It's like this. If one understands such an intention as provisional, then those who think that emptiness is the ultimate truth free from elaboration will fall into the extreme of annihilation. If there is no basis for separation, then on what does the meaning of becoming a Buddha and expanding, etc., rest? Here, if one does not understand the great union of the nature of reality, which is originally abiding, is free from elaboration, and thinks that the mere emptiness free from obscurations is the ultimate truth, then that is the view of some ancient people.