Tibetan
་སྙད་རུང་ཞེས་སོ། །འདི་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་འགའ་ཞིག་དུ་ཡི་གེ་ཅུང་ཟད་ཉམས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་བརྗོད་སྒྲོས་མི་གསལ་བ་ལྟ་བུ་རེ་འདུག་ཀྱང་དོན་ལ་འགལ་བ་མེད་ཅིང་། མ་དཔེ་གང་ནའང་མི་གསལ་བ་དག་ནི་ཇི་བཞིན་བཅོས་པའི་གདིང་མ་རྙེད་པས་བཞག་ལ། སླར་དཔེ་དག་པ་རྙེད་ན་འབྲུ་བཅོས་གྱིས་ཤིག །རྫས་གཅིག་ལ་ཆ་ཤས་ཀྱི་སྐྱེད་བྱ་བསྐྱེད་བྱེད་གཉིས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་པ། ཉི་མ་ཤར་བ། ཆུ་ཐུར་འབབ། སྲན་མ་ཟླུམ་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འཆར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་རང་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་པར་རང་གི་ངོ་བོས་བྱ་བ་བྱེད་ན་བྱེད་པོ་ཉི་མ་རྒྱུ་དང་། བྱ་བ་འཆར་བ་འབྲས་བུ་ཡིན་དགོས་ན་དེ་ཆ་གཉིས་སུ་ཐལ་བ་དང་། ཡང་ཉི་མ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་འཆར་བའང་བསྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི་འཆར་བ་རྒྱུ་མེད་མིན་ཏེ། འཆར་བ་ཉི་མའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉི་མ་གཅིག་པུ་ལ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་དང་མ་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཡོད་པ་འགལ་ཏེ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་གྲུབ་པའི་རྫས་གཅིག་ཡིན་པས་སོ། །ཞེས་པའོ། །འདི་སྐབས་སྤྲིན་དང་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་དག་བཤད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བའི་དཔེ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་འདུས་པ་དེ་རྒྱུ་མེད་གློ་བུར་དུ་བྱུང་སྙམ་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པ་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཅིང་སྟོང་པ་ལས་སླར་ཆགས་པ་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་དཔེར་རུང་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་བཀག་པའོ། །མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་འགའ་ཞིག་སྲིད་དམ་ཞེ་ན་ཞེས་སོགས་དོན། ད་ལྟའི་སྣང་བ་འདི་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ལ་རྒྱུ་མཐོང་ཡང་མཐོང་མ་མྱོང་བ་ཁ་ཅིག་ལ་རྒྱུ་མེད་པའང་སྲིད་སྙམ་ན་མི་སྲིད་དེ། དུ་བ་མེ་ལས་མ་སྐྱེས་པར་མི་འབྱུང་བས་ན། དུ་བ་ཙམ་མཐོང་ནས་རྒྱུ་མེ་མ་མཐོང་ཡང་མེ་ལྐོག་ན་ལ་རྒྱབ་སོགས་སུ་ཡོད་པ་བཞིན། རྒྱུ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ནས་དངོས་སུ་མ་མཐོང་ན་ཡང་། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པར་ངེས་ཏེ། རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་མི་སྲིད་པར་རིགས་པས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གསང་བ་བའི་སྐབས། མ་ཁྱབ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་བདེན་མོད་ཀྱི་ཞེས་པའི་དོན། གང་དུ་མ་ཁྱབ་པ་དེར་གསར་དུ་འཕོ་རུང་བས་རྟག་པར་དེ་ན་མེད་པ་བདེན་ཀྱང་ཞེས་སོ། །དེས་ན་གཟུགས་ཡོད་མེད་མཐོང་མི་མཐོང་འདྲེ་བཞིན་ཡོད་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ། ཡོད་མེད་དང་མཐོང་མི་མཐོང་འདྲེས་ནས་ཡོད་པ་མི་འཐད་ཅེས་སོ། །འོ་ན་རི་མི་འགུལ་ཡང་ཤིང་དང་རྩ་སོགས་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་སོགས་དོན། འགྲོ་འོང་སོགས་མེད་ན་བྱ་བ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ལ། རི་མི་འགུལ་ཀྱང་རྩ་སོགས་བསྐྱེད་པ་ལྟར་བདག་ཆེན་པོ་ཁྱབ་ཅིང་རྟག་པ་འགྲོ་འོང་སོགས་མི་བྱེད་ཀྱང་བྱ་བ་བྱེད་སྙམ་ན་མི་འཐད་དེ། རིས་མ་ཁྱབ་པའི་སྟེང་ནའང་ཤིང་སྐྱེ་བ་ཉིད་དང་ཞེས། ཤིང་སྡོང་གི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུ་ལ་རིས་མ་ཁྱབ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་ན། བདག་གིས་ཁྱབ་བཞིན་ཏུ་སྐྱེད་པའི་དཔེར་མི་རུང་ངོ་། །སྡོང་པོའི་རྩ་བ་སྐྲད་ཀྱིས་གར་ཆོད་པའམ་ཁྱབ་པ་ན་རི་ཡིས་མེད་པར་ཕུལ་བའམ་དེད་པའི་ཕྱིར་རིས་ཤིང་ལ་མ་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་པ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་ཆོག་མོད་ལར་འབྲུ་ཟུར་ཅུང་ཉམས་ པའམ་ཡང་ན་སྡོང་པོའི་རྩ་བ་ཞེས་དཔེ་ལ་ལར་བྱེད་སྒྲ་མེད་པ་ལྟར་ན་མཚོན་སོགས་ཀྱིས་བཅད་པའི་དོན་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤད་ན་རིགས་པའི་འཇུག་ཚུལ་དང་སྐྱོན་འཕུལ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་འོང་ཀྱང་མ་སྤྲོས་ལ་སྤྱིར་རིགས་པའི་འཇུག་པ་མཐའ་ཡས་པའི་གོ་བས་ཚིག་གི་ཟུར་གཅོད་ཚུལ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཞིག་འོང་བས་ན་འདི་དང་འདི་འདྲའི་རིགས་ཕལ་མོ་ཆེ་ལ་དོན་གྱི་གནད་ལ་འགལ་བ་མེད་ཕན་ཆོད་ཚིག་གི་བབ་གོ་བ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ལེན་ཤེས་པ་ནི་བློ་གྲོས་འཇུག་པ་ཡངས་པའི་མཐུ་ཡིན་པས་ཕྱོགས་གཅིག་གི་མུན་འཐམ་སྤངས་ལ་སླར་ཡང་ཇི་བདེར་དཔྱོད་ཅིག །གཅེར་བུ་པའི་སྡོམ་པ་དགག་སྐབས། སྡོམ་པ་བསྡམ་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུད་གཅིག་ལ་བསྡམ་བྱ་སྡོམ་བྱེད་དུས་གཅིག་ཏུ་རྫས་འགལ་བས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྤྱིར་སྡོམ་བྱེད་བསྡམ་བྱ་ཕན་ཚུན་མ་ལྟོས་པར་མི་འགྲུབ་ལ། གཅིག་ཡོད་ཚེ་གཅིག་མེད་པས་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། །འདི་སྐབས་ཤིང་ལ་སེམས་པ་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ནི་ཤིང་མི་གཅོད་པའི་སྡོམ་པ་སོགས་དོན་མེད་པར་བསྟན་པའི་སླད་དུའོ། །རྡུལ་ཆ་ཕྲ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདིས་ཤིང་ལ་སེམས་མེད་པར་མ་ཟད་ཤིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དུ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་དགག་པའམ། རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་ནི་བེམ་པོ་ཡིན་པས་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་དུ་རུང་ཡང་འདིར་ཡིག་སྐྱོན་ཅུང་ཞུགས་པ་འདྲ་སྟེ་དཔེ་དག་པ་དང་བསྟུན་ནས་ངེས་པ་རྙེད་ན་བཅོས་པར་བྱའོ། །ཐར་པ་འགོག་སྐབས། དངོས་པོ་ནི་གཞི་མེད་པས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ། ཐར་པ་དངོས་པོ་པ་རིགས་པས་བརྟགས་ན་གཞི་མི་སྲིད་པའི་དོན་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །ཤེས་བྱ་དུ་མ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་འགོག་པའི་སྐབས་ སུ། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དུ་མི་འཐད་ཅེས་པའི་དོན། དུ
Chinese
说是可以这样说的。像这些情况中的一些，我怀疑是不是文字有些许损坏，所以语句有些不清楚，但意思上没有冲突。那些在任何母本中都不清楚的地方，因为没有找到可以像原来那样修改的依据，所以就保留了。如果以后找到清晰的版本，请修改文字。因为一个事物不可能同时具有产生部分和被产生部分两种属性。比如，太阳升起，水向下流，豆子是圆的，这些都不是自性，因为它们是由自身的原因产生的，具有升起等属性。如果没有原因，事物本身就能产生作用，那么产生者太阳就必须是原因，而升起这个作用就必须是结果，这样太阳就变成了两个部分。而且，产生太阳的原因也会产生升起，升起不是没有原因的，因为升起是太阳的属性。太阳本身同时具有被原因产生和不被原因产生的两种属性是矛盾的，因为太阳是由一个原因产生的单一事物。这就是所说的意思。这里解释云和世界的形成，是为了阻止以下错误的观念：认为世间常见的云在空中聚集是无缘无故突然出现的，以及经书中描述的世界毁灭后从空无中重新形成可以作为无因的例子。如果有人问，是否存在一些未被看见的无因事物？等等。意思是，虽然现在我们看到的大部分现象都有原因，但如果认为有些从未见过的现象可能是无因的，那是不可能的。因为烟不可能不从火中产生。就像我们只看到烟，没有看到火，但火可能隐藏在山后等地方一样。即使原因隐藏起来，没有直接看到，所有的结果都一定有原因。因为如果没有原因，结果就不可能产生，这是通过逻辑可以确定的。关于秘密的章节。虽然没有普遍存在的认知是真实的，意思是，在不普遍存在的地方，可以被新的事物取代，所以说它不是永远存在于那里，这是真实的。因此，就像鬼一样，有形无形、可见不可见地存在是不合理的。意思是，有和无、可见和不可见混杂在一起存在是不合理的。如果有人问，即使山不移动，但它仍然像树木和草等一样生长，那又该怎么解释呢？等等。意思是，
English
It is said that it can be said like this. In some of these cases, I suspect that the text is slightly damaged, so the sentences are a bit unclear, but there is no conflict in meaning. Those places that are not clear in any of the original texts have been left as they are because no basis has been found to modify them as they were. If a clear version is found later, please modify the text. Because it is impossible for one thing to have both the attribute of producing a part and the attribute of being produced. For example, the sun rises, water flows downwards, and beans are round, these are not self-nature, because they are produced by their own causes and have attributes such as rising. If there is no cause, and the thing itself can produce an effect, then the producer, the sun, must be the cause, and the effect of rising must be the result, so the sun becomes two parts. Moreover, the cause that produces the sun also produces rising, and rising is not without a cause, because rising is an attribute of the sun. It is contradictory for the sun itself to have both the attribute of being produced by a cause and the attribute of not being produced by a cause, because the sun is a single thing produced by one cause. That is what is being said. Here, the explanation of the formation of clouds and the world is to prevent the following erroneous ideas: that the common sight of clouds gathering in the sky is a sudden occurrence without cause, and that the description in the scriptures of the world being destroyed and then reforming from emptiness can be taken as an example of causelessness. If someone asks, are there some unseen causeless things? And so on. The meaning is that although most of the phenomena we see now have causes, it is impossible to think that some phenomena that have never been seen may be causeless. Because smoke cannot arise without fire. Just as we only see smoke and do not see fire, but the fire may be hidden behind a mountain, etc. Even if the cause is hidden and not directly seen, all results must have a cause. Because if there is no cause, the result cannot arise, which can be determined by logic. About the secret chapter. Although it is true that there is no universally existing cognition, the meaning is that in a place where it is not universally present, it can be replaced by new things, so it is true to say that it is not always there. Therefore, it is unreasonable for something to exist like a ghost, with form and without form, visible and invisible. The meaning is that it is unreasonable for being and non-being, visible and invisible, to be mixed together. If someone asks, even if the mountain does not move, it still grows like trees and grass, how can that be explained? And so on. The meaning is,
Chinese
如果说没有来去等，做事情是不合理的。就像山不移动，却能生长草等一样，如果认为大自在遍布且恒常，不做来去等事也能做事，那是不合理的。因为即使在没有遍布的地方，也有树木生长。就像树梢一样，即使没有遍布也能生长，所以不能用自在遍布而生长的例子来比喻。树根被霜冻截断或遍布时，山会将其推出或驱赶，所以霜冻不会遍布树木。虽然这样解释也可以，但总的来说，文字的含义有些缺失，或者说，就像有些例子中“树根”没有做格助词一样，如果解释为被刀等砍断的意思，就会出现各种各样的推理方式和驳斥方式，这里就不展开了。总的来说，由于推理的方式是无限的，所以对词语的解读方式也会有各种各样，因此对于这一类情况，只要不违背意义的关键，能够理解词语的不同含义，就是智慧广大的力量，所以要避免片面的执着，再次如实地进行思考。在驳斥裸体派的戒律时，因为戒律依赖于所守护的对象，并且在一个相续中，所守护的对象和守护者在同一时间是相违的，所以不成立。总的来说，守护者和所守护的对象是相互依赖才能成立的，一个存在时另一个就不存在，所以只是依赖而假立，实际上是不成立的。此时说树没有心识，是为了说明不杀树的戒律等是没有意义的。“因为连微细的尘埃部分也没有”这句话，不仅否定了树没有心识，而且否定了树连微细的尘埃部分在胜义中也不存在。或者说，组成尘埃的是物质，所以不是心识，因为心识不是由尘埃组成的，这样的意思也可以。但这里似乎有些文字错误，如果能找到正确的版本并确定，就应该进行修改。在遮破解脱时，“事物因为没有基础所以不可能存在”。意思是，如果用理智来分析，解脱的事物就没有存在的基础吗？在遮破诸多所知自性相同的时候，“错误和非错误是不合理的”的意思是：
English
If there is no coming and going, it is unreasonable to do things. Just as a mountain does not move, but can grow grass, etc., if one thinks that the great self is pervasive and constant, and can do things without coming and going, it is unreasonable. Because even in places that are not pervasive, there are trees growing. Just like the top of a tree, even if it is not pervasive, it can grow, so the example of the self being pervasive and growing cannot be used as a metaphor. When the roots of a tree are cut off or pervaded by frost, the mountain will push it out or drive it away, so the frost will not pervade the tree. Although it is okay to explain it this way, in general, the meaning of the words is somewhat missing, or, just like some examples where "tree roots" do not have an instrumental case ending, if it is interpreted as being cut off by a knife, etc., there will be various ways of reasoning and refuting, so I will not elaborate here. In general, since the ways of reasoning are infinite, there will be various ways of interpreting words, so for this kind of situation, as long as it does not violate the key of the meaning, being able to understand the different meanings of words is the power of vast wisdom, so avoid one-sided clinging and think again as it is. When refuting the vows of the naked ascetics, because the vows depend on the object to be protected, and in one continuum, the object to be protected and the protector are contradictory at the same time, so it is not established. In general, the protector and the object to be protected are mutually dependent to be established, and when one exists, the other does not, so it is only nominally established by dependence, but in reality it is not established. At this time, saying that trees have no consciousness is to explain that the vows of not killing trees, etc., are meaningless. The sentence "Because even the fine dust particles do not exist" not only denies that trees have no consciousness, but also denies that even the fine dust particles of trees do not exist in the ultimate sense. Or, what constitutes dust is matter, so it is not consciousness, because consciousness is not composed of dust, such a meaning is also possible. But there seems to be some textual errors here, and if a correct version can be found and determined, it should be corrected. When refuting liberation, "Things are impossible because they have no basis." The meaning is, if analyzed with reason, does the thing of liberation have no basis for existence? When refuting that many knowable things have the same nature, the meaning of "error and non-error are unreasonable" is: