Tibetan
ར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་འདྲེས་པར་དབྱེ་བསལ་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་དོན་ལ་བརྟག་པ་ལ། དངོས་དང་ལན་ཉིད་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་ན་ཆོས་མཐུན་མེད། །ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་རྟགས་དོན་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ ཞེས་པ་དེ་ཅི་ཞིག །ཆོས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། མཐུན་པའི་དཔེ་མེད་དེ། མི་རྟག་པ་ཕྱོགས་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་མ་བཟུང་ཚེ་མཐུན་ཡུལ་མེད་པ་ལ་བུམ་པ་སོགས་དཔེར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྒྲ་ཙམ་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་ལ་རྟགས་འགོད་པ་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་པས་རྟགས་འགོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་འདི་དག་གིས་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་སྒྲ་དང་ཚིག་གི་འཇུག་པས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སོགས་སུ་ཕྱེ་ཞིང་རང་མཚན་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་གནད་མ་རྟོགས་པར་སྒྲ་རང་མཚན་ལ་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་དུ་བསྒྲུབ་སྙམ་པ་དང་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་སོགས་བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་ཞེ་འདོད་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པའོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་མི་བསྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ནའང་ཁྱོད་ལྟར་ན་བརྗོད་འདོད་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འདོད་པར་ཚིག་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པ་ལྟར་ན། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དེ་གཉིས་པོ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་ཡི་ཚེ་ན་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲའམ་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གང་བཀོད་པ་དང་། དཔེ་གང་བཀོད་པ་དེ་ཡི་སྟེང་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མི་སྲིད་པ་དང་རྟགས་བཀོད་པ་ཐུན་མིན་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ ཅན་གྱི་དོན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ་ནི་རྟགས་དེ་ལ་གྲུབ་ཚུལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་དེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དེའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་ཕྱོགས་ཞེས་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། རིགས་པ་ཅན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ཅི་བྱ་སྟེ། དེར་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་མི་དགོས་པར་སྐབས་སུ་བརྗོད་སྟབས་གང་བདེ་བདེར་ཅི་རིགས་པར་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་པ་དག་གིས་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་དང་། དེས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དམ་བཅའ་ཡང་དག་གཉིས་རིགས་མི་མཐུན་པས་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མེད་ལ། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་དེའང་ཚོགས་དོན་ཡིན་མོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་རང་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཅིང་ད་རུང་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལ། སྔར་ངེས་བཟུང་ན་དོན་མེད་ཅིང་། །ཕྱིས་ངེས་བཟུང་ཡང་མི་ཕན་པའོ། །དང་པོ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་གཅོད་པ་དེ་བཞིན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཡང་ངེས་གཟུང་གི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཆེས་བ་གཅོད་དོ་ཞེ་ན། ཚད་མ་མདོ་ལས། གོང་དུ་ངེས་གཟུང་དོན་མེད་འགྱུར། །ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་འདོད་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཉིད་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ངེས་པར་བཟུང་བའམ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིས་ངེས་པར་བཟུང་བ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ངེས་གཟུང་གི་སྒྲ་སྨོས་ཀྱང་དོན་མེད་དེ། སྒྲུབ་བྱེད་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཉིད་ལས་གང་ལ་ སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པའི་དོན་ལ་དེ་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནུས་ལ། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པའི་དོན་གྱིས་ཁྱབ་པའམ་གོ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དོགས་པའང་མེད་ན་ངེས་གཟུང་གིས་གསར་དུ་ཅི་ཞིག་གཅོད་དེ་རྣམ་བཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྔར་ངེས་གཟུང་གི་སྒྲ་སྨྲས་ན་ངེས་གཟུང་དེ་ཡིས་ནི་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དེ། མ་སྨོས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་དོགས་པ་ཟ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བཤད་ཟེར་ན། བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འཛིན་ན་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱར་ཐལ་བ་མི་སྤོང་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་བཞིན་དུའང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་རུང་བས་དུས་གསུམ་གྱི་མཐའ་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པས་
Chinese
不能区分周遍的所立和能立而不混淆。第二，考察意义，驳斥实体和回答。第一，在《集论》中说：“法是所立则无法同品，有法是所立则因无意义。”这里说，以因来成立的所立是什么呢？是像法无常那样单独的吗？还是像有法声那样单独的吗？是两者都是。如果是前者，则没有同品喻，因为无常是宗法，如果不取有法声等，则没有同品之处，所以不可能以瓶子等作为例子。如果是后者，仅仅是声已经成立，所以对它立因没有意义。因此，对于法和有法各自独立的情况，因为没有想了解的，所以不可能立因。如果说两者都是所立，则会成为两者的过失，因为要分别成立不同的法。也就是说，这些外道以仅仅是遮遣的境的声和词的用法来区分法和有法等，而不明白自相上没有差别的要点，想要成立声自相上的总相、异相、他相，或者想要成立与声不同的无常的总相等等，这是在揭示对这种意图的妨害。如果说不是分别成立两者，而是将集合意义作为所立，那么即使集合是所立，但按照你的观点，不承认仅仅依赖于表达意愿的名称的法和有法的体性，而是按照词语实际的用法，那么法和有法这两者必须是互相区分的所立。如果是那样，如果成立以常法所区分的声，或者以声所区分的常法，那么成立它的理由是什么，所举的例子是什么，在它的基础上无法成立能成立的特征，因为所立不是共同的，所以不可能有例子，并且所立的因会成为不共不定因。第二，像这样，因为所立的词不可能安立在互相区分的意义上，所以在观察因在所立上的成立方式时，如果想要安立在有法上，并且你也以所立的名义来命名所立的一方，那么
English
It is impossible to distinguish and not confuse the subject to be proven and the means of proof in a single pervasion. Second, examining the meaning, refuting the entity and the answer. First, in the Compendium it is said: "If the dharma is to be proven, there is no similar dharma; if the subject of dharma is to be proven, the sign is meaningless." Here it says, what is the subject to be proven by the sign? Is it like the dharma of impermanence alone? Or is it like the subject of dharma, sound, alone? It is both. If it is the former, there is no similar example, because impermanence is the property of the subject, and if the subject of dharma, such as sound, is not taken, there is no similar place, so it is impossible to use a pot, etc., as an example. If it is the latter, merely the sound is already established, so it is meaningless to establish a sign for it. Therefore, for the case where dharma and the subject of dharma are independent, because there is no desire to know, it is impossible to establish a sign. If you say that both are to be proven, then it will become a fault of both, because each different dharma must be established separately. That is to say, these outsiders distinguish dharma and the subject of dharma, etc., by the usage of sound and words that are merely the object of negation, and without understanding the point that there is no difference in the self-character, they want to establish the general character, different character, and other character on the self-character of sound, or they want to establish the general character of impermanence, etc., which is different from sound, etc. This is revealing the harm to that intention. If you say that you are not establishing the two separately, but are making the collective meaning the subject to be proven, then even if the collection is the subject to be proven, according to your view, you do not acknowledge the nature of dharma and the subject of dharma that merely relies on the name of the intention to express, but according to the actual usage of words, then the two, dharma and the subject of dharma, must be the subject to be proven that are distinguished from each other. If that is the case, if you establish the sound distinguished by permanence, or the permanence distinguished by sound, then what is the reason for establishing it, what is the example cited, and on that basis, the characteristic of being able to establish cannot be established, because the subject to be proven is not common, so it is impossible to have an example, and the established sign will become a non-common uncertain sign. Second, like this, because it is impossible for the word of the subject to be proven to be established on mutually distinguishing meanings, so when examining the way the sign is established on the subject to be proven, if you want to establish it on the subject of dharma, and you also name one side of the subject to be proven with the name of the subject to be proven, then
Chinese
如果说是像这样安立的话，那么论理学者的论著有什么用呢？因为在那里所显示的所立宗的体性，不必那样完全执着，而是随着场合，怎么方便就怎么说，论敌自己也乐意那样做。因此，佛教徒们所说的三相圆满的能立是正确的，以及由此所立的立宗也是正确的，二者因为种类不同，所以不会互相混淆。虽然所立宗也是集合意义，但是以不具足所立法的遮遣方式来指责他人，已经说明了对自己不适用的情况，而且之后还会继续阐述。第三，如果先前确定，则没有意义；如果之后确定，也没有利益。第一，如果你们也像用“仅仅”这样的词来遮断未成立的能立一样，我们也是用确定的语气来遮断过宽的范围，那么，《量经》中说：“先前确定则无意义，如果像另一种情况，则不会认可。”就像这样所说的，是要显示所要成立的本身就是立宗呢，还是先前确定，或者是要显示所要成立的本身就是立宗呢，还是之后确定？如果是前者，那么即使说了确定的语气也没有意义，因为从直接显示能立的语气中，就能理解到在安立能立的意义上，它不是已经成立的，而是要成立的本身。而且，在论理学者的体系中，在理由和例子等的体性中，已经说了“所立成立”的意义，已经涵盖或者足够了，所以对于能立是否是所立，也不会产生怀疑，那么确定语气还能新遮断什么呢？那样就变成没有遮断了。因此，如果先前说了确定的语气，那么确定语气仅仅表达立宗的体性是没有意义的，因为即使不说也能理解。那么，如果说对于例子和理由未成立会产生怀疑，那又该怎么解释呢？即使不认为所立是能立，也不会避免未成立的能立成为所立的过失，而且即使是能立，也可能变成所立，因此，具有三时边际的所要成立，就是指涉那个。
English
If it is said that it is established in this way, then what is the use of the treatises of logicians? Because the nature of the proposition shown there does not need to be completely adhered to in that way, but depending on the occasion, it is said in whatever way is convenient, and the opponent himself is willing to do so. Therefore, the Buddhists say that the valid proof with three characteristics is correct, and the proposition established by it is also correct. The two are different in kind, so they will not be confused with each other. Although the proposition is also a collective meaning, it has already been explained that criticizing others with the method of excluding what does not have the established dharma is not applicable to oneself, and it will continue to be explained later. Third, if it is determined beforehand, it is meaningless; if it is determined afterwards, it is also useless. First, if you also use words like "only" to cut off the unestablished proof, we also use a definite tone to cut off the overly broad scope, then, as it is said in the Sutra of Valid Cognition: "Determining beforehand is meaningless, if it is like another situation, it will not be accepted." As it is said, is it to show that what is to be established itself is the proposition, or is it determined beforehand, or is it to show that what is to be established itself is the proposition, or is it determined afterwards? If it is the former, then even if the tone of certainty is spoken, it is meaningless, because from the tone of directly showing the proof, it can be understood that in the sense of establishing the proof, it is not already established, but is the thing to be established itself. Moreover, in the system of logicians, in the nature of reasons and examples, etc., the meaning of "establishing the established" has been said, which has been covered or is sufficient, so there will be no doubt whether the proof is the established, then what new thing can the tone of certainty cut off? That would become no cutting off. Therefore, if the tone of certainty is spoken beforehand, then it is meaningless for the tone of certainty to only express the nature of the proposition, because it can be understood even if it is not spoken. Then, if it is said that there will be doubt about the unestablished example and reason, how should that be explained? Even if the established is not considered to be the proof, the fault of the unestablished proof becoming the established will not be avoided, and even if it is the proof, it may become the established, therefore, the thing to be established with the boundaries of the three times refers to that.