Tibetan
སྣང་གི་གནད་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས། གང་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དག་དང་ནི། །དེར་ སྣང་ཕལ་ཆེར་ཕྱོགས་ཆོས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི། དོན་དུ་དེ་དབྱེ་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་དེང་སང་ཞ་མའི་འགྱུར་འདི་དང་མི་འདྲ་ལ་འདི་བདེའོ། །གཉིས་པ་ཕྱོགས་ཆོས་ལ་རྩོད་སྤང་ནི། རྟགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་འདི་བྱས་པ་དེ་སྒྲ་ལ་གྲུབ་པ་ན་རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་ན་མཐུན་དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་ན་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་གཅོད་ལ་མི་མཁས་པའི་རྩོད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འདི་ལ་ཚིག་གི་ཕྲད་ངེས་གཟུང་གི་སྦྱོར་ཚུལ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པས་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དང་། གཞན་ལ་ལྡན་པ་རྣམ་གཅོད་དང་། ཁྱད་གཞི་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་གཟུང་ཁོ་ནའམ་ཉིད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ཕྲད་འདི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དང་སྦྱར་ན་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཁོ་ན་ཞེས་སམ། སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལྟ་བུའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་དག་དང་སྦྱར་ན་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དེ། སྲིད་སྒྲུབ་ཁོ་ན་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཞེས་དང་། སྒྲ་ཁོ་ན་ལ་བྱས་པ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱ་བ་དག་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་ངེས་གཟུང་སྦྱར་ཏེ་བརྗོད་ན་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་དེ། སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་པར་གནས་པ་ཁོ་ནའམ། བ་ལ་བེའུ་འབྱུང་སྲིད་པ་ཁོ་ན་དང་། ཆོས་ཅན་ལ་རྟགས་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་སོགས་སོ། །དེས་ན་དངོས་སུ་རྣམ་བཅད་སྦྱར་བའི་སྒྲའི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་ངེས་གཟུང་དེ་དངོས་སུ་སྦྱར་བ་མེད་ཀྱང་ངེས་གཟུང་གི་དོན་དེ་ལྟ་བུར་ཞེ་ལ་བསམ་ཞིང་བརྗོད་འདོད་ལས་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་ངེས་གཟུང་དེ་ཡི་ དོན་ཉིད་ནི་སོར་སོར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། མ་སྨྲས་ཀྱང་དོན་གྱིས་རྟོགས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངག་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུའམ་དགོས་པ་ནི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དོན་དེ་ལས་གཞན་པའི་འགལ་ཟླ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་སྨྲས་པའམ། སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་པའམ། སྔོན་པོ་ནི་མཚོ་སྐྱེས་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་དོན་ནི་ནག་པ་ལས་འཕོང་སྐྱེན་བ་གཞན་མེད་ཅེས་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཙམ་དུ་གོ་ལ། སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་པའི་ཚད་དུ་གྲགས་པས་དེ་ལ་མི་ལྡན་མི་སྲིད་པའི་དོགས་པ་མེད་ཕྱིར་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་གོ་བ་དང་། མཚོ་སྐྱེས་ལ་དཀར་པོ་སོགས་ཡོད་པས་མི་ལྡན་གཅོད་མི་ནུས་ཤིང་གཞན་རིན་ཆེན་སྔོན་པོ་སོགས་ཡོད་པས་གཞན་ལྡན་ཀྱང་གཅོད་པ་མེད་པས་ཆུ་སྐྱེས་ལ་སྔོན་པོ་མི་སྲིད་པ་གཅོད་པ་ཙམ་དུ་གོ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྲ་བརྗོད་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཞིབ་ཏུ་མཚོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་དེར་ཡང་ཤེས་པར་འདོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཟླ་བོ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ལས་ངེས་གཟུང་གི་དོན་རྣམས་ལ་ནི་ཉན་པ་པོའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅི་ནག་པ་འདི་འཕོང་སྐྱེན་ནམ་མི་སྐྱེན་སྙམ་དུ་དྲིས་པའི་ཚེ་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་སྨྲས་པས་འཕོང་སྐྱེན་པ་སྲིད་པ་ཙམ་དུ་སྟོན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་གཞན་སོགས་གཅོད་དོན་མེད་ལ། ཅི་ནག་པ་འདི་ལ་འཕོང་ལས་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དྲིས་པའི་ཚེ་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་དམིགས་བསལ་བའི་ཚེ་འཕོང་ལས་གཞན་པ་འགོག་པའི་ཚུལ་དུ་གོ་བ་དང་། སྲིད་སྒྲུབ་དང་རྣ་ཅན་གཉིས་ལས་སུ་འཕོང་སྐྱེན་དྲིས་པས་སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་དེའི་སྐབས་ཀྱི་ ཟླ་བོ་རྣ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣ་ཅན་ལ་དེ་འདྲའི་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཡོད་པ་ཙམ་བཟློག་གི་གཞན་ར་མ་ཎ་སོགས་ལ་འཕོང་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མི་བཟློག་གོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་འཕོང་སྐྱེན་པ་སུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་ཚེ་སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་སྲིད་སྒྲུབ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་ལ་དེ་འདྲའི་འཕོང་སྐྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་གོ་བ་སྟེ་འདི་ནི་བརྗོད་འདོད་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་རང་གི་ནུས་པ་དང་བརྗོད་འདོད་གཉིས་ཀའང་ངེས་གཟུང་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གོ་བར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་ན་དེ་གཞན་དུ་བྱ་མི་ནུས་ཏེ། སྒྲ་དོན་རྣམ་འཇོག་ལ་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་དོན་ཇི་ལྟར་གོ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་རྣམས་ཀྱང་འཇུག་པ་ཡིན་པས་བརྡ་ནི་དོན་མཚོན་པ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་གྱིས་དཔྱད་དགོས་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་དབང་དང་། སྒྲ་བརྗོད་ཚུལ་གྱི་ནུས་པ་དང་། སྒྲ་ནི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཟློག་ཟླ་གཅོད་ཅིང་འདོད་ཡུལ་ངེས་པར་བཟུང་བའི་འབྲས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གཅོད་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ
Chinese
能够通达显现的关键。经中说：因为理路和，在那里，大多数显现是宗法。因此，对于似是而非的理路，实际上要显示它的差别。这样说。这和现在霞玛的译本不同，这个好。第二，对于宗法进行辩驳：说“在宗中成立的法”，这个“所作”在声上成立时，因为以法有法者来区分，所以在同品例上没有随行；如果不区分，宗法就不会成立，如果这样说。那是对不精通决断的辩驳。像这样，对于和宗相关的法的声，因为词的语助词的用法不同，所以有不具决断，具有他者决断，和在基体上完全不可能的决断的三种方式。像“仅仅”或“就是”这样的语助词，如果和特殊的法结合，就会变成不具决断。比如“唯有能立敏捷”或者“声上有所作仅仅存在”等。如果和特殊者结合，就是具有他者决断。比如“唯有能立敏捷”和“唯有声上有所作存在”等。如果和行为一起结合语助词来说，就是不可能决断。比如“能立安住在敏捷上仅仅”或者“母牛仅仅可能生小牛”和“法有法者上仅仅可能存在因”等。因此，实际上结合决断的声的力量，像那样在分别念上彻底闻名，并且即使没有实际结合那样的语助词，也心中想着那样的语助词的意义，并且想要说，即使实际上没有说，那语助词的意义也仍然会分别了知。为什么即使没有说，也能通过意义了知呢？因为语言结合的果或必要就是，从想要说的意义之外，是具有决断对立面的缘故。比如，说“黑色的敏捷”或者“能立敏捷”或者“蓝色会在莲花上存在”等一样。那些意义就是，因为没有说“除了黑色之外没有敏捷”，所以那仅仅是不具决断。
English
It is possible to understand the key to appearance. The sutra says: Because of the reasons and, there, most appearances are the dharma of the subject. Therefore, for seemingly valid reasons, in reality, its differences should be shown. So it is said. This is different from the current Xia Ma translation, this is good. Second, to argue against the dharma of the subject: saying "the dharma established in the subject", this "made" when established on sound, because it is distinguished by the subject possessing the dharma, there is no following in the similar example; if not distinguished, the dharma of the subject will not be established, if so. That is an argument for not being proficient in determination. Like this, for the sound of the dharma related to the subject, because the usage of the word particle is different, there are three ways of non-possession determination, possession of other determination, and determination that is completely impossible on the base. Like the word particle "only" or "is", if combined with a special dharma, it will become a non-possession determination. For example, "only the establisher is quick" or "there is only what is made on sound" and so on. If combined with special ones, it is a possession of other determination. For example, "only the establisher is quick" and "only on sound there is what is made" and so on. If combined with actions and said with a word particle, it is an impossible determination. For example, "the establisher resides only in quickness" or "a cow can only give birth to a calf" and "only on the subject there can be a reason" and so on. Therefore, the power of the sound that actually combines determination, like that, is thoroughly famous in discrimination, and even if there is no actual combination of such a word particle, the meaning of such a word particle is thought of in the mind, and wanting to say, even if not actually said, the meaning of that word particle will still be separately understood. Why is it that even if not said, it can be understood through meaning? Because the result or necessity of language combination is that, apart from the meaning one wants to say, it is because it has the determination of opposites. For example, saying "black quickness" or "the establisher quickness" or "blue will exist on the lotus" and so on. Those meanings are, because it is not said "there is no quickness other than black", so that is only a non-possession determination.
Chinese
于此而言，由于政绩卓著而闻名，因此没有不具备政绩的可能性，所以理解为排除其他具备者。由于海生（莲花）有白色等，所以不能排除不具备者，而且其他有蓝色宝石等，所以也不能排除其他具备者，因此仅仅理解为排除莲花不可能是蓝色的情况。同样，由于场合的不同，即使语音表达方式没有差别，也会有各种不同的排除含义，应该详细说明。像这样表达时，对于想要了解的情况的对立面，表达的是排除的意思，而对于需要确定的意义，听者会产生理解。例如，当被问及“这个黑人擅长政绩吗？”时，回答说“黑人擅长政绩”，这仅仅表明擅长政绩是可能的，并没有排除其他艺术等。当被问及“这个黑人除了政绩之外还有其他优点吗？”时，回答说“黑人擅长政绩”，这种特别强调的情况下，理解为排除政绩之外的其他优点。当在政绩和有耳朵两者中被问及谁擅长政绩时，回答说“政绩擅长政绩”，因为当时的 对立面是有耳朵，所以仅仅是排除了有耳朵的人有这种政绩，并没有排除其他人如罗摩等有这种政绩。当被问及“这个世界上谁擅长政绩？”时，回答说“政绩擅长政绩”，这意味着排除只有政绩之外的人才具备这种政绩的优点，这是表达的意图。像这样，声音本身的力量和表达的意图，在世间都普遍认为能够理解这种确定的意义，因此不能改变。因为在声音和意义的确定上，世间是可靠的依据，所以跟随声音如何理解意义，世间的约定俗成也是如此运用，约定俗成仅仅是表达意义，不需要用其他理由来分析。像这样，一般来说，根据普遍的认知，语音表达方式的力量，以及声音跟随表达的意图，从而具有排除对立面并明确把握所期望对象的果效，因此会产生各种不同的排除情况。
English
Here, it is understood as excluding others who possess it because there is no doubt that it does not possess it, as it is known for its outstanding political achievements. Since marine life (lotus) has white, etc., it cannot exclude those who do not possess it, and since others have blue gems, etc., it cannot exclude those who possess it, so it is only understood as excluding the possibility that the lotus is not blue. Similarly, due to the occasion, even if there is no difference in the way the sound is expressed, there will be various different meanings of exclusion, which should be explained in detail. When expressing it in this way, the listener will understand the meaning of excluding the opposite of the situation that one wants to know, and for the meaning that needs to be determined. For example, when asked, "Is this black person good at political achievements?" and answered, "The black person is good at political achievements," it only shows that it is possible to be good at political achievements, and does not exclude other arts, etc. When asked, "Does this black person have other advantages besides political achievements?" and answered, "The black person is good at political achievements," in this special emphasis, it is understood as excluding other advantages besides political achievements. When asked who is good at political achievements between political achievements and having ears, and answered, "Political achievements are good at political achievements," because the opposite at that time is having ears, it only excludes that people with ears have this kind of political achievements, and does not exclude others such as Rama from having this kind of political achievements. When asked, "Who in this world is good at political achievements?" and answered, "Political achievements are good at political achievements," it means excluding that only people other than political achievements have the advantage of this kind of political achievements, which is the intention of expression. In this way, the power of the sound itself and the intention of expression are universally recognized in the world as being able to understand this kind of definite meaning, so it cannot be changed. Because the world is a reliable basis for the determination of sound and meaning, so following how sound understands meaning, the conventions of the world are also applied in this way, and conventions only express meaning and do not need to be analyzed by other reasons. In this way, in general, according to common knowledge, the power of the way of expressing sound, and the sound follows the intention of expression, thus having the effect of excluding the opposite and clearly grasping the desired object, so various different exclusion situations will occur.