Tibetan
གསལ་བའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མིན་ཏེ། ཤེས་པ་གསལ་བ་ཉིད་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་ན་མིག་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ལ་གསལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ། མར་མེས་བུམ་པ་གསལ་བ་ལྟ་བུའི་གསལ་ཚུལ་དང་བློས་ཤེས་པ་གསལ་བ་ལྟ་བུའི་གསལ་ཚུལ་གང་ཡང་དེ་ལ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བར་མ་གྲུབ་ཀྱང་རང་ཡོད་ཙམ་གྱིས་གཞན་གསལ་ན་འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་ལ་མི་གསལ་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀྱང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསལ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཏེ་རང་མ་གསལ་ཀྱང་གཞན་གསལ་བར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདག་གི་མིག་གསལ་ལོ་སྙམ་པ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བ་ཉིད་རང་རིག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཐུས་ཡིན་ གྱི། གཞན་དུ་གཞན་གྱི་མིག་བཞིན་དུ་དེ་གསལ་མི་གསལ་སུ་ཞིག་གིས་རྟོགས་པར་ནུས། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བ་དེ་ཡང་རང་རིག་པས་མ་མྱོང་ན་གསལ་བར་མི་རྟོགས་ལ། མ་རྟོགས་ན་རྒྱུ་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ཡང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ་དབང་པོ་རང་ཉིད་ནི་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གསལ་བའི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རང་རིག་ལས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུའི་འགྲེལ་བ་བཤད་པའི་སྐབས་ཏེ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་མ་ནོར་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལེགས་པར་སྔོན་དུ་སོང་ནས། ད་ནི་རང་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་དོན་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བཞེད་པས་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་བཤད་པ་ལ། སྒྲུབ་ངག་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་བསྟན། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད། །དང་པོ་ལ། རང་གིས་མཐོང་བ་སྨོས་པའི་དོན། །དོན་ཞེས་སྨོས་པའི་དགོས་པ་བཤད། །རབ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་དོན་སྨོས་པའོ། །དང་པོ་ལ། ལོག་རྟོག་སྤོང་བའི་དགོས་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་འཐད་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ། །དང་པོ། ཡང་དག་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་ནོར་བའི་ལམ་ངན་པ་སུན་འབྱིན་པའི་ངག་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་འཁྲུལ་བ་སེལ་ཞིང་ཡང་དག་པའི་སྣང་བ་སྐྱེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཆོས་བཟང་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱོད་བསམ་པ་ཅན། །རྟག་ཏུ་ བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱེད་པ་མེ
Chinese
不依赖于明晰的知识，就不能理解这是明晰的。如果明晰的知识没有产生，那么迟钝的眼睛的自性怎么会有明晰呢？就像用灯照亮瓶子那样的明晰方式，以及用意识了解知识那样的明晰方式，在它那里都是不可能的。如果某个法没有成立为自己的体性明晰，仅仅因为它的存在就能使其他事物明晰，那么所有这些众生中就不会有一个不清晰的，一切都会变得明晰。因为一切事物都会成为其他一切事物的明晰者，即使自己不清晰，你也会承认其他事物是清晰的。因此，认为“我的眼睛是明晰的”是因为从它产生的知识的明晰性，通过自证的体验而产生的力量。否则，就像别人的眼睛一样，谁能理解它是明晰还是不清晰呢？即使从它产生的知识是明晰的，如果没有通过自证来体验，也不会理解为明晰。如果不理解，也就无法理解因（感官）的差别，因为感官本身是隐蔽的。因此，要知道所有体验的词语，都是从体验自明的智慧，自证中产生的。量理宝鬘论的释文中，现量品的解释，第三（品）结束。如此这般，对于名言的事物之实相毫不颠倒地进行确立的自利比量，以及具备现量而成立的道理已经很好地先行了。现在想要通过比量的方式向他人展示自己如何理解的意义，因此宣说他利比量。宣说论证语句的总相。如何论证的方式进行区分而宣说。第一，宣说自己所见之词的意义。宣说宣说“意义”的必要。宣说极明了的意义。第一，宣说遣除邪分别的必要。很好地成立它的道理。第一，以言说具备真实力量的理性的方式，来消除他人的迷惑，生起正确的显现，即如《大乘经庄严论》中所说：具有善法和理性的智慧者，常常 会被魔所障碍。
English
Without relying on clear knowledge, it is not possible to understand that this is clear. If clear knowledge has not arisen, how can there be clarity in the nature of a dull eye? Just as the way a lamp illuminates a vase, and the way consciousness understands knowledge, neither of these ways of clarity is possible there. If a certain dharma does not establish its own nature as clear, but merely by its existence it can make other things clear, then there would not be a single unclear thing among all these beings, and everything would become clear. Because all things would become clarifiers of all other things, even if they themselves are not clear, you would admit that other things are clear. Therefore, the thought that "my eye is clear" is due to the power of the clarity of the knowledge that arises from it, experienced through self-awareness. Otherwise, like someone else's eye, who can understand whether it is clear or unclear? Even if the knowledge that arises from it is clear, if it is not experienced through self-awareness, it will not be understood as clear. If it is not understood, then the difference in the cause (sense faculty) cannot be understood either, because the sense faculty itself is hidden. Therefore, know that all terms of experience arise only from the self-aware mind that experiences self-clarity. This concludes the third chapter, the explanation of the chapter on direct perception, from the Commentary on the Compendium of Valid Cognition. Thus, having correctly established the reality of conventional objects without error, and having preceded with the reasoning that establishes validity along with direct perception, now, intending to show to others how one understands through inference, the explanation of inference for the sake of others is presented. The general characteristic of the statement of proof is shown. How to prove is explained by distinguishing the methods. First, the meaning of stating what one has seen is explained. The necessity of stating "meaning" is explained. The meaning of making very clear is explained. First, the necessity of abandoning wrong conceptions is shown. Its reason is well established. First, eliminating the confusion of others and generating correct appearances by speaking in a way that possesses the power of true reasoning is as stated in the Ornament for the Mahayana Sutras: "Those with virtuous qualities and intelligence of reasoning are always obstructed by demons."
Tibetan
ད། །ཁྱད་པར་རྙེད་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན། །མི་འཕྲོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཚུལ་མཐུན་པར་སྒྲུབ་དང་སུན་འབྱིན་གྱི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ནས་སྟོན་པ་ལ། སྒྲུབ་ངག་སྤྱིའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཚད་མ་མདོ་ལས། གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། །རང་གི་མཐོང་དོན་རབ་གསལ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པས་བློ་སྐྱོན་དོན་སྐྱོན་སྒྲ་སྐྱོན་གསུམ་བསལ་བའི་ཚིག་གི་དོན་རིམ་པར་འཆད་པ་ལ། སྤྱིར་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གི་སྐབས་འདིར་རང་གི་མཐོང་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དངོས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དེ་རྒྱུ་ངག་གི་མིང་དུ་བཏགས་པ་དེ་ལྟ་ན་རི་དྭགས་རྒྱུག་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གཞན་དོན་མངོན་སུམ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ངག་དེས་འབྲས་བུ་རི་དྭགས་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་སྐྱེད་དོ་སྙམ་ན། ཚིག་ཙམ་ལས་མངོན་སུམ་སྐྱེད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དེ། ཡོད་ན་དམུས་ལོང་ལ་དུང་དཀར་པོར་བརྗོད་པས་མངོན་སུམ་སྐྱེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་རི་དྭགས་རྒྱུགས་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ལས་རྗེས་དཔག་དངོས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་། ངེས་རི་དྭགས་རྒྱུག་པ་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང་། སྔོན་དུ་རྗེས་དཔག་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ཅེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ཡིན་ན་རང་གི་མཐོང་བ་སོགས་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཟེར་ན། ཐོག་མར་རང་གི་མཐོང་བ་ཞེས་སྨྲོས་པ་ལ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕ་རོལ་གྱི་ལོག་རྟོག་ཟློག་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན། གཞན་ཕ་རོལ་པོ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་བསྟན་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ ཚད་མས་མཐོང་བ་མིན་ཡང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཞན་དག་གིས་ཁས་བླངས་པའམ་དེ་དག་གིས་འདོད་པའི་ལུང་ལས་གྲུབ་པས་ན། དེས་མཐོང་བ་ཡང་རྒོལ་བ་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཅེས་གྲངས་ཅན་པ་ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲ་བའི་ལོག་རྟོག་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རུང་བར་མཐོང་བ་མིན་ན་གཞན་ལ་གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། བློ་དང་བདེ་བ་ཆོས་ཅན། སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཅན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དཔེར་ན་གཟུགས་སོགས་དེ་ཙམ་ལྔ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བཀོད་པ་ལ། དེའི་རྟ
Chinese
ད། །殊胜与寻觅，以及遣除他方之诤论，是不夺取、令其成熟之特征。如是宣说，并依循立宗与破斥之方式进行阐述。若问立宗之总纲如何？量论经中云：“为他义而立之比量，能令自之所见义极明。”如是宣说，故为依次阐释遣除心识之过、义之过、语之过这三种过失之词义。总的来说，在此为他义比量之场合，能令自之所见义极明者，实则比量乃是果。然若将此果施设为因语之名，则如“观彼奔鹿”之语般，亦将有为他义现量之过失。汝谓因语能生果——见鹿之现量耶？然仅凭言词，断不能生现量。若能生现量，则向盲人述说白螺，亦应能生现量。故如“观彼奔鹿”之语，实则能生比量，且定能获得见鹿之现量。然因先已生起比量之故，故定名为“为他义比量”。若谓既已宣说具三相之因，则为何又言“自之所见”等耶？初言“自之所见”等，实有必要，因其具有遣除他宗邪分别之作用。如何遣除耶？因向他者指示并令其了知所立之义，故虽立宗者自己未以量见，然因其他论敌已承诺或已成立彼等所许之经论，故彼等所见亦为立宗者自己意欲之所立之能立。如是，为遣除数论派某些人所说之邪分别，故宣说“能立者自己所见”之语。若自己未见可作为能立者，则仅凭为他者所知，亦不能成立任何事物。又，数论派如是说：觉与乐，法性，是无心识的，因为是有生之法或者无常之故。例如色等五蕴一样。如此安立，其
English
D. Moreover, excellence and seeking, as well as dispelling the arguments of others, are the characteristics of not seizing and bringing to maturity. As it is said, and following the method of establishing and refuting, it is explained. If asked, what is the general principle of establishing statements? The Pramana Sutra says: "The inference established for the sake of others makes one's own seen meaning very clear." As it is said, the meaning of the words that eliminate the three faults of mind, faults of meaning, and faults of speech are explained in order. In general, in the case of inference for the sake of others, the inference that makes one's own seen meaning very clear is the result. However, if this result is designated as the name of the causal statement, then, like the statement "Look at the running deer," there will also be the fault of direct perception for the sake of others. Do you think that the causal statement can produce the result—the direct perception of seeing the deer? However, words alone can never produce direct perception. If it could produce direct perception, then telling a blind person about a white conch shell should also produce direct perception. Therefore, like the statement "Look at the running deer," it actually produces inference, and one will definitely obtain the direct perception of seeing the deer. However, because the inference has already arisen beforehand, it is definitely named "inference for the sake of others." If it is said that since the three-aspect reason has already been stated, why are "one's own seen" and so on mentioned? The initial statement of "one's own seen" and so on is necessary because it has the function of dispelling the wrong conceptions of others. How does it dispel them? Because it indicates and makes others understand the meaning of what is to be established, although the establisher himself has not seen it with valid cognition, because other opponents have promised or established the scriptures they accept, their seeing is also the establisher's own desired proof of what is to be established. Thus, in order to dispel the wrong conceptions spoken by some Samkhyas, the statement "seen by the establisher himself" is stated. If one does not see oneself as being able to establish, then merely being known by others cannot establish anything. Also, the Samkhyas say: consciousness and happiness, dharma nature, are without mind, because they are things that are born or impermanent. For example, like the five aggregates of form and so on. Thus established, its reason