Tibetan
་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས་ན་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་དག་ལ་བསྟན་བཅོས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོར་ནའང་ཉེས་པ་མེད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར་དག་ལ་བསྟན་བཅོས་ནི་མི་འདོད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ་ཉིད་མི་འཇུག་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི་ལ་ བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག་པ་ཕལ་ཆེར་ནི་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆགས་སྡང་སོགས་ཆོས་མིན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་མིན་དེ་དག་པར་འགྱུར་བ་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རིགས་པས་གྲུབ་པ་དང་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་རང་ཚིག་གིས་གནོད་པ་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་གང་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། ། གྲགས་
Chinese
也不可能存在。第三，总结要点，区分并阐述了是否需要圣教。是对作为论证的圣教进行考察。第一，对于现量之理的领域，圣教不能造成损害，因此，对于以二量之理广为人知的事物，即使不将论著作为论证而舍弃，也没有过失。对于极其隐蔽的事物，如果不接受论著，那么对该事物本身就不可能进行辨析，因为不存在其他的衡量方法。第二，阐述了不能作为论证的圣教和能够作为论证的圣教之间的区别。第一，对于阐述极其隐蔽之事的圣教，考察其是否欺骗，主要在于考察圣教本身的语句前后是否自相矛盾，而圣教没有确切地阐述所要表达的意义，这就是自相矛盾。例如，吠陀经中一方面承认贪嗔等非正法是不善的根源，另一方面又承认仅仅用水洗浴就能使这些非正法得以清净。然而，洗浴与作为非正法之因的三毒并不相违背，那么它又如何能使众生内心的罪恶得以清净呢？因此，想要通过洗浴来获得正法的圣教，对于极其隐蔽的事物来说，是无法令人不迷惑地成立的。戒律、禅定、智慧能够依次损害由烦恼所产生的恶行、其原因的遍缚以及其种子习气，因此，阐述这些是与非正法相对治之法的圣教，是符合道理的。第二，对于现量和比量能够见到，即能够证明的事物，以及不能见到，即不能证明的极其隐蔽的事物，圣教从何处以何种方式进行阐述，对此，按照次第，对于理性能够决断的领域，像那样以理性成立，以及在阐述第三种衡量对象时，没有任何自相矛盾的论著，是经过三种考察而清净的，因此，这样的论著应该被视为衡量第三种事物意义而不谬误的论证，正因为如此，依靠这样的圣教，才能对极其隐蔽的衡量对象进行“这个和这个”的辨析，而不仅仅是被称为圣教的东西。第二，破除名声，阐述破除名声自身的体性，阐述其成立的例子、比喻和意图。
English
It is also impossible for it to exist. Third, in summarizing the points, it distinguishes and explains whether or not scriptures are needed. It is an examination of the scriptures as proof. First, for the realm of reasoning based on direct perception, scriptures cannot cause harm. Therefore, for matters that are widely known through the reasoning of the two valid cognitions, even if the treatises are not taken as proof and are abandoned, there is no fault. For extremely obscure matters, if treatises are not accepted, then it is impossible to analyze that matter itself, because there is no other means of measurement. Second, it explains the difference between scriptures that cannot be used as proof and scriptures that can be used as proof. First, for scriptures that explain extremely obscure matters, the examination of whether they deceive or not is mostly an examination of whether the words of the scriptures themselves are contradictory or not. If the scriptures do not definitively explain the meaning they intend to convey, then that is a contradiction. For example, it is like this: the Vedas acknowledge that attachment, hatred, etc., are the root of non-dharma and non-virtue, and then again acknowledge that merely bathing in water can purify these non-dharmas. However, bathing does not contradict the three poisons, which are the cause of non-dharma, so how can it purify the sins within sentient beings? Therefore, the scripture that desires dharma from bathing cannot be established without confusion for extremely obscure matters. Discipline, concentration, and wisdom gradually harm the evil conduct arising from afflictions, the all-encompassing bonds of its cause, and the seeds of its latent tendencies. Therefore, the scriptures that explain these as antidotes to non-dharma are in accordance with reason. Second, for matters that can be seen by direct perception and inference, that is, can be proven, and those that cannot be seen, that is, cannot be proven, how do the scriptures explain extremely obscure matters? In response to this, according to the order, for the realm that reason can decide, like that, it is established by reason, and when explaining the third object of measurement, any treatise that does not have any self-contradiction and is pure by the three examinations, therefore, such a treatise should be regarded as the proof for measuring the meaning of the third matter without error. Precisely because of this, relying on such scriptures, it becomes possible to analyze extremely obscure objects of measurement as "this and this," and not just anything that is called a scripture. Second, refuting fame, it explains the nature of refuting fame itself, and explains the examples, metaphors, and intentions for its establishment.
Tibetan
བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་བཀག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་ དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ་སྙད་ལས་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ
Chinese
区分排除之义。第一，排除者名声之自性，以及其如何排除之方式进行阐述。第一。在《经部自释》中说：任何非共同之故，推论是不存在的，并且与从声音产生的名声相违背的意义结合，比如“有兔子的不是月亮，因为存在”等等。也就是说，有兔子的不是月亮，这在世间因普遍认为月亮是兔子而排除。在《理门论》中说：人的头盖骨是干净的，因为是众生的一部分，如同海螺法器。这样说也是以人的头盖骨不干净而闻名排除的例子。其中主要引用前一个例子，并详细解释其理由，以及“任何非共同之故”等等的含义。首先，这里所说的排除者名声，是指世间所有的名声吗？或者说，以名声排除，是否与承诺无法成立的推论相符呢？并非仅仅是名声，这里所说的名声是与人的意愿相关的。因此，独立于其他事物而存在的、随意的声音所表达的意义，对于一切事物来说都是不可阻挡的。因此，对于某个事物，无论赋予什么样的声音，都没有理由不赋予，因为没有理由说明不能赋予，所以无害的语言或声音，是人们相信如此，并且通过自己的经验产生深刻的信赖，不需要怀疑。因为当给某个事物新命名时，无论赋予什么名字，都不会没有阻碍地随意赋予，而是通过自己的经验来确定的。这里以人们相信为基础，无论赋予什么名字，都是无害的语言。为什么对于一切事物，都可以用任何想要的声音来表达呢？因为这仅仅是来自于人，也就是命名者自己的意愿，就像摆放石子一样，摆放者有很大的自由。因此，存在于认知对象中的任何事物，都是从名言中产生的。
English
The meaning of distinguishing and excluding. First, the nature of the excluder's fame and how it excludes will be explained. First. In the Autocommentary of the Sutra, it says: Since there is nothing in common, inference does not exist, and the combination of meanings that contradict the fame arising from sound, such as "The one with a rabbit is not the moon, because it exists," and so on. That is, the statement "the one with a rabbit is not the moon" is excluded because it is commonly known in the world that the moon is a rabbit. In the "Gate of Reasoning," it says: "A human skull is clean, because it is a part of a sentient being, like a conch shell." This is also an example of exclusion based on the fame that a human skull is unclean. Among these, the former example is mainly cited, and its reason and the meaning of "since there is nothing in common," etc., are explained in detail. First, does the term "excluder fame" in this context refer to all fame in the world? Or, if excluded by fame, does it correspond to an inference where the commitment cannot be established? It is not merely fame; here, fame is related to the mere desire of a person. Therefore, the meaning expressed by an arbitrary sound that exists independently of other things is unrestrictedly applicable to all things. Therefore, for a certain thing, no matter what sound is given, there is no reason not to give it, because there is no reason to explain why it cannot be given. Therefore, harmless language or sound is something that people believe to be so, and through their own experience, a deep trust arises, and there is no need for doubt. Because when newly naming something, no matter what name is given, it is not given arbitrarily without obstruction, but is determined through one's own experience. Here, based on the fact that people believe, no matter what name is given, it is harmless language. Why can everything be expressed by any sound one desires? Because it comes solely from the person, that is, the namer's own desire, just as the arranger has great freedom in arranging pebbles. Therefore, anything that exists in the object of cognition arises from language.