Tibetan
་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་རང་ཉིད་སྨོས་པའི་དོན་དམིགས་བསལ་ཏེ་འཆད་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། འདོད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཉིད་བཤད། །རང་ཉིད་སྨོས་པ་རྒྱས་པར་བཤད། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་དོགས་པ་སྤང་། །དང་པོ། སྔ་རྒོལ་གྱིས་ངག་ཏུ་དངོས་སུ་མ་བརྗོད་ན་ཡང་ཞེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱར་སོང་བ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་འདོད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་སོགས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་སྒྲུབ་ཀྱང་གཞན་ཞེས་པ་ནི་བདག་ལ་བསམ་ནས་བདག་གི་དོན་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་བཞིན་ཏེ། དེས་ན་ཞེ་འདོད་ཀྱི་དོན་གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་ནས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཀྱི་ཚིག་གཡོ་ཐབས་སུ་བཀོད་པས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། ལུང་དང་འགལ་བར་དོགས་པ་སྤང་། །རིགས་པར་འགལ་བར་དོགས་པ་སྤང་། །དང་པོ་ལ། དེ་ལ་རང་སྒྲ་དོན་མེད་དང་། །འགལ་གཉིས་སྨོས་མི་འཐད་སྙམ་བསལ། །དང་པོ། རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པ་རྒོལ་བ་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལ་རྣམ་བཅད་ཐ་དད་མེད་དེ། འདོད་ཅེས་པས་རྒོལ་བ་རང་གིས་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདོད་ཅེས་པས་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ཡིན་པ་བཟློག་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེ༷ལ་པར་བདག་ཉིད་ཅེས་སྨོས་པའི་སྒྲ་ཡི་དོན་བཤད་པ་ན་རྒོལ་བས་སྐབས་དེར་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཀྱང་དེའི་ལུང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་པ་མཐའ་དག་རྒོལ་བ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རམ་སྙམ་པའི་དོགས་པའི་གནས་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། དེས་ན་རང་ཉིད་ཅེས་པའི་སྒྲ་འདི་ནི་རྣམ་བཅད་དེ་ཡི་དོན་དུ་བཀོད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བར། རང་དང་འདོད་འགྱུར་ཞེས་སྨོས་པ་འདིས་ནི་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལྟོས་ནས་ཁས་བླང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བས་ཞེ་འདོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཚོགས་དོན་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་མིག་སོགས་གཞན་དོན་བྱེད་པར་འདུས་བསགས་ཀྱི་རྟགས་ལས་བསྒྲུབས་པ་དེ་རེས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། རེས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། འགལ་བའི་རྟགས་སུ་བཤད་པ་འགལ་ལོ་ཟེར་ན་མི་འགལ་ཏེ། གྲངས་ཅན་པའི་ཟོལ་སྦྱོར་གྱི་རྟགས་དེ་ནི་སྒྲའི་སྦྱོར་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ནས་རེས་འགའ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་དང་། རེས་འག
Chinese
为了这个缘故，（论主）特别阐述了“意欲”和“自性”这两个词的含义。第二部分分为：解释“意欲”一词的含义；详细解释“自性”一词。第一部分分为：正文和消除对此的疑惑。第一部分：即使前论者没有在口头上明确说出，但心里认为凡是应该成立的，都是普遍存在的，即已经成为了应该成立的事物，因此才说了“意欲”。例如，虽然要成立眼睛等为他人服务，但“他人”指的是考虑到自己，而要成立为自己服务。因此，无论在什么情况下，只要陈述了能成立的理由，并且想要成立的那个事物，就用“意欲”这个词来巧妙地表达，这并不会改变什么。因为这是为了实现心里想要成立的事物而陈述的语言。第二部分分为：消除与经文相违背的疑惑；消除与理证相违背的疑惑。第一部分分为：消除认为“自”字没有意义，以及认为互相矛盾的两种说法不合理的想法。第一部分：如果说“自性意欲”仅仅是论者自己想要成立的事物，那么这两者之间就没有区别，因为“意欲”这个词已经排除了论者自己不想要成立的一切。如果说“意欲”这个词已经排除了所有他人的意愿，那么即使它变成了支分，在《摄类学》的注释中，当解释“自性”这个词的含义时，虽然论者当时并没有真正想要成立的事物，但其经文的一个方面却想要成立，那么是否所有论著作者的意愿都会变成那个论者的应该成立的事物呢？这是为了消除这种疑惑。因此，“自性”这个词是为了区分而使用的。在《摄类学》的注释中说：“说了‘自’和‘意欲’，这是指相对于自己的论著而承认的。”第二部分：如果论者心里想要成立的事物是应该成立的，那么心里想要成立的事物的集合只有一个，因此，从眼睛等为他人服务，由聚集的理由来成立，有时是法的特点，有时是有法者的特点，如果说解释为相违的理由是矛盾的，那么这并不矛盾。因为数论派的虚假理由是根据语言的组合方式，有时是法的特点，有时是
English
For this reason, (the author) specifically explains the meaning of the words "intention" and "self-nature." The second part is divided into: explaining the meaning of the word "intention"; explaining the word "self-nature" in detail. The first part is divided into: the main text and eliminating doubts about it. First part: Even if the former debater does not explicitly say it, he believes that everything that should be established is universal, that is, it has become something that should be established, so he said "intention." For example, although one wants to establish that eyes and other things serve others, "others" refers to considering oneself, and one wants to establish that they serve oneself. Therefore, in any case, as long as the reason for establishing is stated, and the thing that one wants to establish, the word "intention" is used to skillfully express it, which does not change anything. Because this is the language stated in order to realize what one wants to establish in one's heart. The second part is divided into: eliminating doubts that contradict the scriptures; eliminating doubts that contradict reasoning. The first part is divided into: eliminating the idea that the word "self" is meaningless, and that the two contradictory statements are unreasonable. First part: If "self-nature intention" is only what the debater himself wants to establish, then there is no difference between the two, because the word "intention" has excluded everything that the debater himself does not want to establish. If the word "intention" has excluded all the intentions of others, then even if it becomes a branch, in the commentary on the Compendium, when explaining the meaning of the word "self-nature," although the debater did not really want to establish something at that time, one aspect of his scripture wanted to be established, then would all the intentions of the treatise authors become the things that should be established by that debater? This is to eliminate this doubt. Therefore, the word "self-nature" is used to distinguish. In the commentary on the Compendium, it says: "Saying 'self' and 'intention' refers to acknowledging in relation to one's own treatise." Second part: If what the debater wants to establish in his heart is what should be established, then there is only one collection of things that one wants to establish in one's heart. Therefore, from eyes and other things serving others, established by the reason of aggregation, sometimes it is the characteristic of the dharma, sometimes it is the characteristic of the subject, if it is said that explaining it as a contradictory reason is contradictory, then it is not contradictory. Because the false reason of the Samkhya school is based on the way the language is combined, sometimes it is the characteristic of the dharma, sometimes it is
Tibetan
འ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་སྦྱོར་རུང་བས་ན་དེ་ལྟ་ན་ རྟགས་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། འགྲེལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་ཕལ་ཆེ་བར་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་ཉིད་དུའང་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། དོགས་པ་བསལ་དང་དེས་གཞན་ཁེགས། །དང་པོ་ལ། གྲངས་ཅན་ཞེ་འདོད་སྐབས་ཀྱིས་ཤེས། །འདོད་པ་དེ་ལ་མི་འཐད་ཡོད། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། རྒོལ་བས་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་མ་བླངས་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་རིག་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པར་དོན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན། བདག་གི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་མ་བརྗོད་ན་ཡང་ཞེ་ལ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ནི་རྩོད་པའི་ཚེ་བདག་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་སྐབས་སུ་དེ་འགོད་པ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རྟག་བདག་གི་དོན་མིག་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པ་དེ་དཔེར་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ཡི་སྐྱོན་ཡང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་སོགས་ཀྱི་གསུང་ལས་ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་འདོད་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུའི་མིང་ཅན་རྟག་བདག་དེ་ལ་གཞན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་རྟག་བདག་དེ་འདྲ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པས་དེའི་དོན་མིག་སོགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ། དཔེ་མལ་ཆ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་དེ་འདྲའི་དོན་བྱེད་པ་གང་ནའང་མ་མཐོང་པས་ཅི་ཡང་མི་འགྲུབ་ཅེས་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། སྐབས་དེར་ནི་དེ་འདྲའི་ཞེ་འདོད་ལ་རྟགས་དེ་གནོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ། འདུས་བསགས་མིན་པ་རྟག་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ་འདུས་བསགས་ཀྱིས་དོན་བྱ་བ་མི་སྲིད་དེ་ཕན་གདགས་བྱ་འདོག་བྱེད་དུ་མི་རུང་ཞིང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ། བདག་གི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་སྨྲས་ན་དེ་ཁོ་ནའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཅི་ལ་འགྱུར་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་བདག་ཡོད་མེད་གང་ལ་རྩོད་པ་ཡི་སྐབས་སུ་བདག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ན་རྟགས་འདིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཅི་ ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རང་གིས་བསྒྲུབ་མི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའི་འགལ་རྟགས་སུ་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ལས་ཞེ་འདོད་ལ་ཅི་ཡང་མི་ཕན་པས་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། འདུས་ཤིང་བསགས་པའི་ཕྱིར། མལ་ཆ་དང་སྟན་བཞིན། ཞེས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་འགོད་དེ། རྟག་བདག་གི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་དངོས་སུ་སྨྲས་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཟོལ་སྦྱོར་གྱི་ངག་སྦྱར་བའོ། །འདི
Chinese
啊，因为可以加在有法（ཆོས་ཅན།）的差别上，所以如果那样， 与该理由相违也如是说。注释的例子大多数也说是与法的差别相违。第二，遣除怀疑和由此遮止他宗。第一，数论者的意欲通过场合得知。对该意欲有不合理之处。如果不是那样，则太过分。第一，如果立宗者没有直接承诺所立为应成，那么认为所立与理相违，不是吗？不相违，因为通过意义了知已经承诺。如何呢？即使没有说“做我的事情”，心中也这样认为，这是在辩论时，询问有我的能立时，从提出该能立中可以得知，因为那是辨析的场合。第二，如是常我的事情由眼等来做，对于该比喻，没有后随的过失，以前的论师世亲等是如何说的呢？如果将意欲名为有知觉的常我称为他者，那么像无儿子的母亲一样，常我没有成立，眼等如何做它的事情呢？例如，垫子等也没有见到做如此我的事情，所以什么也不能成立，如是说。彼时，对于那样的意欲，该理由是损害，因为对于非聚集的常有境，不可能通过聚集来做事，因为不能做利益、损害，并且相违。第三，如果不是说做我的事情，那么怎么会成为仅仅是它的能立呢？如果争论有我无我的场合，提出有我的能立，如果该能立不是所立，那么该理由所立是什么呢？ 否则，会变成成立自己不愿成立的相违理由，或者仅仅是成立已经成立的，对意欲没有任何利益，因此会变成无果。那是什么呢？数论者说：眼等有法（ཆོས་ཅན།），做他人的事情，因为是聚集和积累的缘故，如垫子和坐垫一样。这是在佛教徒面前提出的，因为如果直接说做常我的事情，则无法成立，所以结合了虚伪的语言。
English
Ah, because it can be added to the difference of the subject (chos can), so if that is the case, it is said that the contradiction with that reason is also the same. In most of the examples in the commentary, it is also said that it contradicts the difference of the dharma. Second, dispel doubts and thereby prevent others. First, the intention of the Samkhya is known by the occasion. There are unreasonable points in that intention. If it is not like that, it is too much. First, if the proponent does not directly commit to the proposition as something to be proven, then is it not contradictory to reason to think that the proposition is something to be proven? It is not contradictory, because it is understood by meaning that it has been committed. How is it? Even if it is not said "do my work", it is thought like that in the heart, which is when asking for the proof of the existence of self at the time of debate, it can be known from the presentation of that proof, because that is the time of analysis. Second, in this way, the fact that the eyes and so on do the work of the eternal self is also a fault of not following the example. How did the former teacher Vasubandhu and others say? If the eternal self, which is the name of a conscious being, is called another, then how can the eyes and so on do its work, since the eternal self is not established like the son of a barren woman? For example, even cushions and so on have not been seen to do the work of such a self anywhere, so nothing can be established, as it is said. At that time, for such an intention, that reason is harmful, because it is impossible for a permanent object that is not assembled to do things by assembling, because it is not possible to do benefit or harm, and it is contradictory. Third, if you don't say that you are doing my work, then how can it become the proof of that alone? If in the case of arguing about whether there is a self or not, the proof of the existence of the self is put forward, if that proof is not the proposition, then what is the proposition of that reason? Otherwise, it will become a contradictory reason for establishing what one does not want to establish, or it will only establish what has already been established, and it will not benefit the intention in any way, so it will become fruitless. What is that? The Samkhya says: Eyes and so on are the subject (chos can), doing the work of others, because they are assembled and accumulated, like cushions and mats. This is presented to the Buddhists, because if you directly say that you are doing the work of the eternal self, you will not be able to establish it, so you combine false words.