Tibetan
ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་གང་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ཚེ་ཡུལ་དོན་དང་ ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ཞེས་པ་དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་སོ་སོར་སྨོ༷ས་སུ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མཐོང་བ་དང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པས་ན་གང་ཡང་མ་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེས་ཅི་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་མེད་ན་བློས་ཡུལ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་ལ་རང་རིག་མེད་ན་མྱོང་བ་གཏན་མི་སྲིད་པས་གང་མྱོང་བ་དེ་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་བ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་གནད་མཐར་ཐུག་པ་ཚུར་མཐོང་གི་སྐྱེལ་སོ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། དཀར་སོགས་སུ་གསལ་བའི་སྣང་བ་འདི་ཅི་སྟེ་ཤེས་པ་རང་གི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཤེས་པ་དེ་རང་ཉིད་དཀར་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་པས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཤེས་པ་རང་ཉིད་དཀར་སོགས་དེ་ཡི་རྣམ་པར་མི་གསལ་བ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱང་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དཀར་སོགས་གསལ་པོར་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ། ཤེས་པས་བདག་ཉིད་རིག་པ་མིན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དོན་ཀུན་མཐོང་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་འདི་ཡིས་ནི་རང་གི་བློ་ནི་རང་ལ་མངོན་སུམ་མིན་པར་སྨྲ་བ་རྒྱལ་དཔོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལའང་ལན་བཏབ་པར་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ནང་གི་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་ལས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། བདེ་མྱོང་རང་བློ་མངོན་སུམ་བསྒྲུབ། །མངོན་གྱུར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ་ལ། བདེ་མྱོང་རང་རིག་ཡིན་དམ་བཅའ། །དེ་ཡི་འཐད་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ། །དང་པོ་རྟེན་དབང་པོ་དང་དམིགས་པ་ཡུལ་དང་ནང་གི་ཡིད་བྱེད་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པར་ནི་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་སྡང་བ་དང་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་བ་དེ་དག་ནི་བློ་ཉིད་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པའི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་བདེ་སོགས་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་དེ་ཤེས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཚད་མས་དམིགས་པའམ་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱང་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ན་བློ་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། རང་གི་བདེ་སྡུག་གཞན་མྱོང་ཐལ། །རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་བདེ་སོགས་ཀྱང་། །དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་ལན་རྣམས་འགོག །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་ཚུལ། །དང་པོ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་བདེ་སོགས་རང་ལས་དོན་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ནི་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དམིགས་རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་པ་གང་ཞིག །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དམིགས་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྐྱེས་སྣང་རིག་པར་འཇོག་ན་འཇུག །མིན་ན་ཡུལ་ཀུན་མི་མྱོང་ཐལ། །དེས་ན་སྣང་ཀུན་ཤེས་པར་བསྒྲུབ། །དང་པོ། གལ་ཏེ་བདེ་སོགས་དེས་བསྐྱེད་པ་དང་བདེ་སོགས་དེར་སྣང་བའི་བློ་ནི་བདེ་སོགས་དེ་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་མེད་པ་གཞན་ནི་དེས་དེ་རིག་ཅེས་མི་བརྗོད་པས་ན་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས་མྱོང་བ་མིན་ནོ་སྙམ་ན། གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་བློ་ལ་ཡང་དེས་བསྐྱེད་དང་དེར་སྣང་གཉིས་འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་དེ། དམིགས་ཡུལ་དེས་བསྐྱེད་པ་དང་དེར་སྣང་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཅི་སྟེ་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཕ་རོལ་པོའི་བདེ་སོགས་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་ཞིང་དེར་སྣང་བ་ཅན་ཡང་ མ་ཡིན་ན་དེ་འདྲའི་བློ་དེ་རང་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྣམ་བཅས་དང་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་རྣམ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ན་རེ། ཡུལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེའི་རང་མཚན་མ་བཟུང་ཡང་སྤྱི་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ་སོགས་དེ་མ་བཟུང་ན་དེའི་སྤྱི་དག་ཀྱང་མི་འཛིན་ཏེ་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མིན་ཞེས་ཀྱང་སྔར་རིགས་པ་བདུན་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་པར་ཟད་དོ། །དེས་ན་སྤྱི་ཞེས་པ་བློའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱི་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །གསུམ་པ། ཚུལ་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཤེས་པ་ལ་མྱང་བྱའི་དོན་དུ་མངོན་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་བློ་དེ་ལས་གཞན་མིན་པར་གྲུབ་པ་དེས་ན་མངོན་སུམ་དང་ནི་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་མྱོང་བས་བདག་ཉིད་རིག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་གཞན་གྱིས་མི་མྱོང་བའི་ལན་དགག་པ་ལ། མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་ཡོད་པའི་ལན། །མ་མཐོང་ལྡན་སོགས་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གལ་ཏེ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེ་ལ་གཞན་གྱི་བློས་དམིགས་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་ཀྱང་རང་གི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་
Chinese
当能所二者皆不可见时，彼时又怎能言说境与有境识等名相？以一切见与受皆已止息故，未见未受者亦无能言说。是故若无形相，则心识不可能见境；若无自证，则不可能有受。故了知所受者即是自证之体性显现，乃为此论之究竟要义，是为回观之津梁。第二，若谓显现之白色等相，何以是识之自性？答曰：若然，则识自身即会极其明显地显现为白色等之自性，从而成立自证。何以故？若识自身不显现为白色等之相，则事物白色等亦将变得不明显。因为除了识本身显现为白色等之外，再无其他所谓事物显现。第三，此言识若不能自知，则内外诸事皆不可见之过失，亦已答复了那些认为自心不显现于自身者之妄言。第二，由内之乐等受而成立自证：乐受自心现，若非现则太过。初，立宗：乐受即是自证。善立彼之理。初者，由依凭根、所缘境、内之作意、串习之差别，而有小、中、大之差别，即是领受安乐与痛苦、欲与不欲、嗔与勤作等差别。彼等显现领受之差别，乃是心识生起如是体性之自证所显现领受，而非安乐等与彼相异之他者，亦非变为他识之他者，皆无有丝毫为量所缘或所知。然安乐等之领受无可否认，故成立心识自身即是领受者。第二，自之乐苦他受过，瑜伽行者他乐等。初，立宗：破除太过与答辩。初，立宗：真实与太过之理。初，安乐等
English
When neither the object nor the subject is seen, how can one speak of the names of the object and the subject-consciousness? Because all seeing and experiencing have ceased, the unseen and unexperienced cannot speak. Therefore, if there is no form, it is impossible for the mind to see the object; if there is no self-awareness, there can be no experience. Therefore, understanding that what is experienced is the manifestation of the nature of self-awareness is the ultimate key to this treatise, and it is the bridge of introspection. Second, if it is said that the appearance of white and so on, why is it the nature of consciousness itself? The answer is: If so, then consciousness itself will appear very clearly as the nature of white and so on, thereby establishing self-awareness. Why? If consciousness itself does not appear as the appearance of white and so on, then the things white and so on will also become unclear. Because there is no other so-called thing that appears other than consciousness itself appearing as white and so on. Third, this statement that if consciousness cannot know itself, then the fault of all internal and external things being invisible has also answered the false words of those who say that their own mind does not appear to themselves. Second, establishing self-awareness from the experience of inner happiness and so on: Happiness is experienced by one's own mind, if it is not manifest, it is too much. First, establish the proposition: Happiness is self-awareness. Establish its reason well. The first is that due to the difference in dependence on the senses, the object of focus, the inner attention, and the habituation, there are differences in small, medium, and large, which are the differences in experiencing happiness and suffering, desire and aversion, hatred and effort, and so on. These differences in manifest experience are manifested and experienced by the self-awareness of the mind itself arising as such a nature, and not by happiness and so on as something other than that, nor by something other that has become another consciousness, none of which is in the slightest bit an object or known by valid cognition. However, the experience of happiness and so on is undeniable, so it is established that the mind itself is the experiencer. Second, others experience one's own happiness and suffering, yogis experience others' happiness and so on. First, establish the proposition: Refuting the excess and answering. First, establish the proposition: The reason for reality and excess. First, happiness and so on
Chinese
如果因为成为该知识的自性而并非体验，而是由与自身作用不同的其他知识来认知快乐等，那么其他人也会享用它。因为快乐等是产生知识的唯一因缘。因为其他人也可以缘取它。第二，如果将生起显现安立为知识，则安立；否则，则成为不体验一切所知。因此，成立一切显现为知识。第一，如果快乐等是由它产生的，并且显现快乐等的智慧就是认知快乐等，没有这两者，就不会说“它认知它”，因此，其他相续的快乐等没有这样，所以不是体验，如果这样想。那么，以他人的快乐痛苦为对境而缘取，在其他人的智慧中，也必定存在由它产生和显现这两者。因为是对境所产生和显现的智慧。第二，如果以他人的快乐等为对境而执着的智慧，不是从对方的快乐等产生，也不是具有显现，那么这样的智慧就会成为没有与自身不同的对境。如果这样，则能成立具相和自证。那些说对方无相的人说：不会成为没有对境，即使不取他相续的快乐等的自相，也是执着总相。如果快乐等没有被取，那么它的总相也不会被执着，因为独立的总相丝毫也不是产生知识的作用事物，这也已经由之前的七种理等阐述完毕。因此，所谓总相，只是在智慧的显现上假立为总相，外在的总相自己产生知识的情况是永远不会有的。第三，因为这样的缘故，在知识中显现为所体验的对境，成立为与体验者的智慧不是他异，因此，现量以及它也是由知识本身体验，从而成立为自性自证。第二，对于他人不体验其他相续的快乐等的回答进行驳斥。对于现量是否存在的回答。对于未见、具有等的回答进行驳斥。第一，如果他人的智慧缘取并执着他相续的快乐等，但并不像自己的快乐等一样，
English
If, because it has become the nature of that knowledge, it is not an experience, but if happiness and so on are cognized by other knowledge that is different in function from itself, then other beings will also enjoy it. Because happiness and so on are merely the objective condition for generating knowledge. Because others can also perceive it. Second, if arising appearance is established as knowledge, then establish it; otherwise, it follows that all objects are not experienced. Therefore, establish all appearances as knowledge. First, if happiness and so on are generated by it, and the mind that appears as happiness and so on is the knowledge that cognizes happiness and so on, and without these two, it is not said that "it cognizes it," therefore, other continuums of happiness and so on do not have this, so it is not an experience, if you think like this. Then, by making the happiness and suffering of others as the object of perception, in the wisdom of other beings, there is undoubtedly the generation by it and the appearance of these two. Because it is the wisdom generated by the object and appearing in it. Second, if the wisdom that grasps by making the happiness and so on of others as the object is not born from the happiness and so on of the other party, nor is it possessed of appearance, then such wisdom will become without an object other than itself. If so, then the possessor of characteristics and self-cognition will be established. Those who say that the other party is without characteristics say: it will not become without an object, even if the self-characteristic of the happiness and so on of the other continuum is not taken, it is still grasping the general characteristic. If happiness and so on are not taken, then its general characteristic will also not be grasped, because the independent general characteristic is not at all a functional thing that generates knowledge, and this has already been explained by the previous seven reasons and so on. Therefore, the so-called general characteristic is merely a superimposition on the appearance of wisdom as a general characteristic, and the external general characteristic itself never generates knowledge. Third, because of this reason, the object that appears manifestly as the object of experience in knowledge is established as not being other than the wisdom of the experiencer, therefore, manifestness and it are also experienced by knowledge itself, thereby establishing self-nature self-cognition. Second, refuting the answer that others do not experience the happiness and so on of other continuums. The answer to whether manifestness exists or not. Refuting the answers of unseen, possessing, and so on. First, if the wisdom of others perceives and grasps the happiness and so on of other continuums, but not like one's own happiness and so on,