Tibetan
མྱོང་བ་ཉིད་ཅེས་སུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་སྟེ། དེ་ཡང་གྲངས་ཅན་པའི་ལྟར་ན་བློའམ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ནང་དུ་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བའི་འདྲ་བ་དེ་ལ་བསམ་པའོ། །སྐབས་འདིར་རང་རིག་མི་འདོད་པས་མདོ་སྡེ་པ་མིན་ལ་རྣམ་པ་འདོད་པས་བྱེ་སྨྲ་མིན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་ཁོ་ནའི་འདོད་པར་གནོད་པ་སྟོན་པར་འགའ་ཞིག་བཞེད་ཀྱང་། ཐུན་མོང་དུ་ཡང་རུང་སྟེ་དོན་དང་འདྲ་བ་ཞེས་པ་བློ་ཡི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནར་མ་གཟུང་ཡང་བློ་དོན་དང་མཐུན་པའམ་ དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའམ་དོན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཚད་འབྲས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་དོན་འདྲ་ཞེས་བཏགས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་དུ་མ་བཏགས་ལ། གཉིས་པ་སོགས་སུ་དོན་འདྲ་ལ་གཟུང་རྣམ་ཉིད་ལས་འོས་མེད་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་མ་དཔྱད་པ་དང་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཆ་ཕྱེད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་འདྲ་བ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པས་དོན་མྱོང་བ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་གཅིག་གིས་གཅིག་མྱོང་བ་ཉིད་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དུས་མཉམ་པའི་སྔོན་པོས་ཀྱང་སྔོ་འཛིན་མྱོང་བ་དང་མཚེ་མས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་ཡང་འདྲ་བ་ཞེས་པ་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་མི་འདྲ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་བྱ་ཙམ་དུ་འདྲ་བས་སོ། །ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདྲ་བ་ནི་མི་སྲིད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཆོས་གཉིས་ལ་གནས་ཤིང་ཆོས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདྲ་བ་ཙམ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མྱོང་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དོན་བརྗོད་དང་དེའི་རྒྱུ་མཚན། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། གལ་ཏེ་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་ཕན་ཚུན་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དེས་དེ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ཡི་འདྲ་བ་དེས་འདྲ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དེ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཚུལ་དེ་ལྟ་ན་ད་ནི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་གཞན་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་ལ། བློ་འདྲ་བས་གཞན་མྱོང་ངོ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་འདྲ་ཡུལ་གཞན་མྱོང་བ་གང་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་བློ་དེ་ཡི་འདྲ་བ་མྱོང་ཟེར་ཡང་གཞན་མྱོང་བ་མེད་དེ། མྱོང་བ་དེ་ནི་བློ་རང་ཉིད་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་བློ་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྲུབ་ཀྱི་མྱོང་བ་དེ་ནི་རང་མྱོང་བ་ཁོ་ནས་ བྱེད་ཀྱི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་ཏེ་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་མྱོང་བ་གང་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
Chinese
如果有人问：什么是所谓的“体验”？这是前置的观点。也就是说，按照数论派的观点，在被称为“觉”或“大”的意识中，显现出事物形象的相似之处，这就是思考。在此，有些人认为，因为不承认自证分，所以不是经部宗；因为承认外境，所以不是毗婆沙宗，因此这仅仅是对数论派观点的驳斥。但即使是共同的观点，也不应仅仅将“与事物相似”理解为意识的相的特殊性，而是因为人们希望将意识与事物相符、追随事物或仅仅是见到事物也称为“体验”。同样，在第一个量果的章节中，使用了“与事物相似”的说法，而没有使用“所取相”。在第二个章节等中，已经证明了对于“与事物相似”来说，除了所取相之外别无选择，因此存在未分析和已分析情况的区别。如果仅仅因为相似就说是体验事物，那么所有相似的事物之间都必然会互相体验。例如，同时出现的蓝色也会体验到对蓝色的执着，双胞胎也会互相体验等等。一般来说，所谓的“相似”，没有哪个部分是不相似的，因为一切法在作为所知方面是相似的。完全相似是不可能的，因为相似存在于两个法之上，而成为不同法的那个相似，因为是不同的，所以在所有方面都不是相似的。因此，即使允许仅仅存在相似，仅仅凭此就说体验，那就太过分了。第二，陈述实际意义及其原因。第一，实际意义和对它的辩驳。第一，如果说任何法之间仅仅因为相似，它就不会体验到那个法，而是意识的相似性体验到具有相似性的对境，那么，如果是这种情况，现在就成立了，除了相似之外，没有体验到其他。所谓的意识的相似性体验到其他，也是因为仅仅凭相似，没有任何相似的对境被体验到，因此，即使说体验到那个意识的相似性，也没有体验到其他。体验仅仅是意识自身生起为蓝色的相，成立的是意识自身体验，体验仅仅是由自体验所为，而不是具有相似性的原因，因为仅仅凭相似，什么体验也不会产生。
English
If someone asks, "What is meant by 'experience'?" This is the prior position. That is, according to the Samkhya school, the similarity of the image of an object appearing in what is called 'intellect' or 'greatness' is what is meant by thought. Here, some argue that since self-awareness is not accepted, it is not a Sautrantika; and since aspects are accepted, it is not a Vaibhashika, therefore this is merely a refutation of the Samkhya view. But even in a common view, 'similar to the object' should not be taken only as a particularity of the aspect of consciousness, but because people wish to apply the term 'experience' to consciousness being in accordance with the object, following the object, or merely seeing the object. Similarly, in the first chapter on valid cognition and its result, the term 'similar to the object' is used, not 'apprehended aspect'. In the second chapter and so on, it has been proven that for 'similar to the object' there is no alternative to the apprehended aspect, therefore there is a distinction between unexamined and examined cases. If merely being similar is said to be experiencing the object, then all similar things would necessarily experience each other. For example, a simultaneous blue object would also experience the apprehension of blue, and twins would experience each other, and so on. In general, the so-called 'similarity' has no part that is dissimilar, because all phenomena are similar in being knowable. Complete similarity is impossible, because similarity exists in two phenomena, and that which has become a different phenomenon is not similar in all respects because it is different. Therefore, even if mere similarity is allowed, it would be too extreme to say that experience is based solely on that. Second, stating the actual meaning and its reason. First, the actual meaning and refuting objections to it. First, if it is said that any phenomenon does not experience another phenomenon merely because of similarity, but that the similarity of consciousness experiences the object that has similarity, then, if that is the case, it is now established that nothing other than similarity is experienced. The so-called similarity of consciousness experiencing another is also because no similar object is experienced merely by similarity, therefore, even if it is said that the similarity of that consciousness is experienced, nothing else is experienced. Experience is merely the arising of consciousness itself as a blue aspect, and it is established that consciousness itself experiences, and experience is done only by self-experience, not by a reason of similarity, because nothing is experienced merely by similarity.
Tibetan
རོ། །གཉིས་པ། དོན་དང་འདྲ་བས་དོན་མྱོང་བ་མེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་དུ་རང་མྱོང་བ་ཙམ་ཡིན་ན་སྔར་ཚད་འབྲས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། བྱ་བ་དོན་རྟོགས་པ་དང་ལས་སུ་བྱ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་སོགས་གཞལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གི་ཚུལ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་དོན་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གཞལ་བྱ་དང་འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་རྣམ་འཇོག་གི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མི་འགལ་ལ། དེ་ལ་དཔྱད་ན་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དེའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་མྱོང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ཡུལ་དངོས་སུ་སྣང་བ་མེད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེན་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ་བ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོ་སོགས་མྱོང་བར་ཞེན་ཅིང་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་ཡིན་གྱི། བློ་རང་ལས་རྫས་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ངེས་པར་མྱོང་བ་ལས་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་མིན་ཏེ་མ་དཔྱད་པར་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཙམ་མོ། །རང་རིག་མི་འདོད་པ་དེ་དག་ན་རེ། རང་གི་བློ་ནི་སྔོ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བློ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་འགྱུར་ཏེ་ཕྱི་དོན་མ་མྱོང་བས་སོ་ཟེར་ན། རང་གི་བློ་ནི་སྔོ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོར་སྣང་བ་མིན་ན་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དོན་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་རྗེན་པར་བློས་མྱོང་མི་སྲིད་ཅིང་བློ་རང་ཉིད་མྱོང་བ་མེད་ན་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དོན་འདི་ལས་ཕྱི་དོན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྙམ་ན། མ་བརྟགས་པར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དེ་འདྲ་བྱས་ཀྱི་དཔྱད་ན་དོན་གཞན་མྱོང་བར་མི་སྲིད་པར་གྲུབ་པ་འདི་ལ་བདག་ཅག་ལ་བརྒལ་དུ་མེད་ཀྱི་དོན་འདོད་པ་དག་ལ་འདྲི་བར་འོས་སོ། །གཉིས་པ་བློ་འདྲ་བས་མྱོང་བ་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། མྱོང་ལ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མི་དགོས། །གལ་ཏེ་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། འདྲ་བ་ལས་དོན་མྱོང་ཞེས་པ་འདི་ཕྱི་དོན་ལ་ཞེན་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གང་ཚེ་བློ་རང་ཉིད་ཡུལ་གང་གི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཙམ་གྱིས་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་ནི་འདྲ་བས་མྱོང་བར་བྱས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ན་ཤེས་པ་འདི་ཡི་མྱོང་བ་དེ་ནི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་རང་ཉིད་གསལ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པས་ན་མ་མྱོང་བ་དོན་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ཅི་ཞིག་ཉེ་བར་སྒྲུབ་སྟེ་ཅི་ཡང་སྒྲུབ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དོན་ནི་རྒྱུ་ཡིན
Chinese
若。第二，若因与事物相似而不能体验事物，并且在一切时候都只是自我体验，那么这与之前在衡量结果的第一阶段所说的相矛盾，是吗？在尚未考察、尚未分析事物认知的作用以及作为行为的外在蓝色等被衡量之物的形态的场合，这种与事物相似的知识，在世间会成为衡量对象和结果这二者进行区分的原因。因为在世间如其所显现的那样进行叙述，所以不矛盾。如果对此进行分析，那么在知识自身显现为蓝色等自性的状态的体验中，虽然没有外在事物的真实显现，但由于对外在的执着和虚构的错误，而执着于体验外在的蓝色等，并且如此流传。并非由于从心识自身体验到其他物质的自性而如此流传，只是未经分析而进行称谓而已。那些不承认自证的人说：如果自己的心识显现为蓝色等事物，那么以什么理由认为对外在事物的心识是正确的衡量呢？因为没有体验到外在事物。如果自己的心识没有显现为蓝色等事物，那么这个知识是如何体验事物的呢？因为心识不可能直接体验事物，并且如果心识自身没有体验，那么体验的称谓就会中断，这是通过事物力量成立的。那么，有人会想，从这个道理如何成立外在事物呢？未经考察，就像显现的那样进行那样的称谓，如果进行分析，那么体验其他事物是不可能的，对于成立这一点，我们没有可以反驳的，应该去询问那些想要事物的人。第二，对于不是因为心识相似而体验的原因： 体验不需要相似的原因。如果需要，那就太过分了。第一，说从相似中体验事物，这仅仅是对外在事物执着的意愿的称谓而已，当心识自身仅仅以任何对境的形态显现时，就成立为体验的自性，对于此，没有任何通过相似而体验的，因此不是相似的原因，所以这个知识的体验，是不依赖于相似，仅仅通过自身显现而成立的，因此没有体验，其他事物通过什么来体验呢？没有任何可以成立的。如果事物是原因。
English
If. Second, if one does not experience things because they are similar to things, and if it is only self-experience in all cases, then is this contradictory to what was said earlier in the first stage of measuring results? When the manner of establishing the function of understanding things and the external blue, etc., as objects to be acted upon, has not been investigated or analyzed, this knowledge that is similar to things becomes the cause for distinguishing between the object to be measured and the result in the world. Because it is not contradictory to describe things as they appear in the world. If one analyzes this, then in the experience of the state of knowledge itself appearing as blue, etc., although there is no actual appearance of an external object, due to the attachment to the external and the error of fabrication, one clings to experiencing the external blue, etc., and that is how it is known. It is not because one experiences the nature of other substances from one's own mind that it is known in this way, but only because one uses terms without analysis. Those who do not accept self-awareness say: If one's own mind appears as blue, etc., then for what reason is it considered that the mind is a valid measure for external objects? Because one has not experienced the external object. If one's own mind does not appear as blue, etc., then how does this knowledge experience the object? Because it is impossible for the mind to directly experience the object, and if the mind itself does not experience, then the term 'experience' will be cut off, which is established by the power of things. Then, one might think, how is the external object established from this reasoning? Without investigation, one uses such terms as they appear, but if one analyzes, then it is impossible to experience other things. We have no refutation for the establishment of this point, and it is appropriate to ask those who desire things. Second, regarding the reason why experience is not due to the similarity of minds: Experience does not need a cause of similarity. If it is needed, then it is too much. First, saying that one experiences things from similarity is merely a term of desire for attachment to external things. When the mind itself is established as the nature of experience merely by appearing in the form of any object, there is nothing that is experienced through similarity. Therefore, it is not a cause of similarity, so the experience of this knowledge is established without relying on similarity, merely by its own appearance. Therefore, there is no experience, what is experienced by other things? There is nothing to establish. If things are the cause.