Tibetan
་དང་མཐུན་པར་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་ལ་མེད་པར་གྱུར་པ་དྲན་དུ་མེད་དེ་ཀ་བ་ལ་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ། །གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་དྲན་ཏེ་བ་ལང་ལ་ནོག་ལྐོག་ཤལ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། སྔོ་འཛིན་དྲན་པ་ན་སྔོན་པོ་དྲན་པ་དེ་ཡུལ་དྲན་པ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཡོད་པས་མིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ནས་བ་ལང་དྲན་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཆོས་དེ་སྤངས་ནས་གཞན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་དྲན་དུ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ སྔོ་སེར་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བ་མེད་ཅིང་། རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་རིག་ཙམ་ཞིག་ལས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་བཟུང་ནས་ཐ་དད་པར་མྱོང་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ཤེས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེའམ། འདི་ལྟར་ནི་མིན་ཞེས་ཐ་དད་དུ་ཤེས་པ་འདི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཡུལ་གང་མྱོང་ཞེས་དྲི་བ་ལ་ཤེས་བྱ་ཙམ་མྱོང་བ་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མྱོང་བ་མེད་ན། གང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བུམ་པ་མྱོང་གི་སྣམ་བུ་མ་མྱོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་སུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་རིམ་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་འབྱེད་དོ་སྙམ་པའང་རིགས་པ་མིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་རྣམ་པ་སོ་སོར་མ་མྱོང་ན་རང་རྒྱུད་ལ་བློ་དུ་མ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་འདི་དང་འདི་མྱོང་ཞེས་ཐ་དད་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡུལ་གང་ལ་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བའམ་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བློ་འབྱུང་བ་མེད་དེ། མཚེ་མ་སོགས་འདྲ་བ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིས་ཅིག་ཤོས་མཐོང་ན་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང་བློ་ལ་སྔར་གྱི་དེ་སླར་ཡང་མཐོང་སྙམ་པ་ལས་འདི་སྔར་གྱི་དེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ཤེས་པས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བློ་རང་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་མེད་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་འདི་བྱུང་ལ་འདི་མ་བྱུང་ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་དེ་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་ན་བློ་རྣམ་བཅས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། །ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པས་རང་རིག་བསྒྲུབ། །དྲན་པའི་རྟགས་ལས་རང་རིག་གྲུབ། །དང་པོ་ལ། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་མདོར་བསྟན། དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད། །དང་པོ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བློ་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པས་ཀྱང་རང་རིག་ཕལ་ཆེར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་པའི་སྒྲས་དངོས་སུ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབས་ཀྱང་དེ་གྲུབ་ན་ཞར་ལ་རང་རིག་གྲུབ་པའམ། དོན་འདོད་པའི་ཞེན་ངོར་བྱས་ན་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དེས་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་དོན་རིག་པར་འདོད་པས་གཞན་རིག་དང་རང་རིག་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་གྱི་བློར་བསྒྲུབས་ཀྱང་དོན་དུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་རང་རིག་ཁོ་ན་ལས་གཞན་རིག་པ་མི་སྲིད་པར་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་ན་དེས་རང་རིག་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ་ན། བློ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པའི་ཚེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་གཟུང་བ་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་ཀྱང་། འཛིན་པ་དེ་དེ་ལས་རྫས་གཞན་ཡིན་ན་གཞན་རིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་རང་རིག་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་ན་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཞན་རྣམ་མེད་ཐུག་ཕྲད་དུ་འཛིན་ན་ཕྱི་དོན་རྣམ་མེད་དུ་འཛིན་པ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མཚུངས་ཤིང་རྣམ་བཅས་སུ་འདོད་ན་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་སོགས་སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་མང་བས་གོང་དུ། དེར་ཡང་བརྩད་པ་མཚུངས་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ནི་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་རང་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཚེ་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གསལ་བའི་ཕྱི་རང་གིས་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། མྱང་བྱ་ཡུལ་ལ་བརྟགས་ནས་བསྒྲུབ། །མྱོང་བྱེད་བློ་ལ་བརྟགས་ནས་བཤད། །ཐུན་མོང་གཞན་གྱིས་གཞན་གསལ་དགག །དང་པོ་ལ། རང་རིག་མེད་ལ་ཐལ་བ་བརྗོད། །དེ་ཡི་ཉེས་སྤངས་ལན་རྣམས་དགག །དང་པོ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་རིག་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ལྟར་ན། རང་བློ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཞེས་པའི་ཉམས་མྱོང་མ་ལུས་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་སྔོ་འཛིན་མངོན་སུམ་ལྟ་བུའི་བློ་རང་ཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་རང་གིས་རང་མི་མྱོང་ལ། གལ་ ཏེ་དེ་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་མྱོང་སྙམ་ན། མྱོང་བྱ་སྔོ་འཛིན་དེ་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཕྱི་མ་ཡིས་ནི་མྱང་བྱའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་བློ་ཕྱི་མ་རང་གི་དུས་ན་འགགས་ཟིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་གཏད་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཁྱོད་མི་འདོད་ལ། དུས་མི་མཉམ་པ་རྗེན་ཅེར་དུ་བཟུང་བར་བྱར་མེད་པས་དེས་དེ་ཅི་ཡང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་སུ་མིག་གཏད་ཀྱང་བུམ་པ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཡུལ་གཞན་མྱོང་བ་མེད་པ་དེས་རང་གི་ངོ་བོའང་མྱོང་བ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་བློ་འདི་དང་འདི་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པའི་ཉམས་མྱོང་མ་ལུས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ན་ནང་གི་བློ་དེའི་མྱོང་བ་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་འདིས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ནང་ཤེས་པ་རང་འཛིན་པའམ་རིག་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ལས་ནང་གི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་གཏན་མེད་དགོས་ལ། དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མི་འབྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་བཞིན་དུ་བློ་རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཤེས་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་སྣང་ཞིང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྟེ་འདི་ནི་སྔོན་པོ་དང་འདི་ནི་སེར་པོའི་ཞེས་སོགས་སུ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ནང་བློ་ཡི་ཆོས་བདེ་སྡུག་དང་སྔོ་སེར་འཛིན་པ་སོགས་རང་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་ནི་རྟག་ཏུ་བདག་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་པོའི་ནང་གི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ནས་དེ་དག་གི་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་སོ་སོར་མྱོང་བས་གྲུབ་བཞིན་དུ། རང་བློ་ནི་མ་མྱོང་ལ་ཡུལ་མྱོང་ངོ་ཞེས་རང་རིག་ལ་མི་འཐད་པར་ སེམས་ན་གཞན་རིག་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ནང་གི་བློ་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་མྱོང་ཞིང་རྣམ་པར་འབྱེད་ནུས་པ་དེ་ལས་ལྷག་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་ཅི་ཞིག་མྱོང་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མྱོང་བ་མེད་དོ། །རང་ལ་རང་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པ་ཙམ་གྱིས་མ་བརྟགས་པའི་གྱ་ཚོམ་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ནས་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་མི་ཁེགས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ཚེ་གཞན་མྱོང་བ་མི་སྲིད་ཅིང་། རང་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་ཞེན་པའི་ངོར་གཞན་རིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན་གཙོ་བོ་མིག་དབང་གི་བྱེད་པ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་ཡན་ལག་དབང་རྟེན་གྱིས་ཡུལ་མཐོང་བར་འདོད་པ་ལྟར་མི་བྱ་བར་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་ཅེས་ཀྱང་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རིག་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དོན་དམ་པར་བཀག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཤེས་པར་བྱའོ
Chinese
与……相符，所有的忆念都忆念那个事物已经不存在了，就像柱子上的布一样。而存在的事物则被忆念，就像牛的肉和下巴上的垂肉一样。第二，如果认为在忆念蓝色时，忆念蓝色是忆念境，而不是因为识中有蓝色的形象，那是不对的，就像不能舍弃肉和垂肉等而忆念牛一样，因为识本身就是具有境的形象的事物，所以舍弃自己的法性而去认识其他事物是无法忆念的。如果识自己的行境，比如蓝色、黄色等，没有被其他事物区分开来，并且除了自身的光明和觉性之外，没有抓住其他不同的特点来体验差别，那么对于任何识来说，都不会有“这个是这样的”或者“这个不是这样的”这样的区分。例如，如果被问到体验了什么境，回答说只体验了所知，而没有体验到瓶子等不同的形象，那么对于所体验的一切，就无法理解“体验了瓶子而没有体验布”等等的差别。如果认为在自己的相续中，境、根、识三者聚合的刹那依次产生，因此在体性上是不同的，所以可以区分，这也是不合理的。即使每个刹那都是不同的，如果没有体验到不同的形象，仅仅体验到自己的相续中依次产生多个心识，也不能区分“体验了这个和那个”，因为没有区分出任何差别。例如，对于某个境，如果没有清楚地显现或呈现出某些部分的差别，就不会产生分别的智慧。就像在双胞胎等相似的事物中，看到其中一个之后再看到另一个，即使事物是不同的，心中也会认为再次看到了之前的那个，而不会知道这个不是之前的那个，因此没有分别。因此，如果心本身没有形象，就不可能区分自己的相续中“这个心产生了，那个心没有产生”，但实际上可以明显地区分它们，因此无可否认心是具有形象的。第二，为了成立自证，通过成立两种方式来成立自证。忆念的……
English
In accordance with..., all memories remember that the thing no longer exists, like cloth on a pillar. What exists is remembered, like the flesh and dewlap of a cow. Second, if it is thought that when remembering blue, remembering blue is remembering the object, and not because there is a blue image in consciousness, that is not the case. Just as it is impossible to remember a cow without abandoning flesh and dewlap, consciousness itself is the very thing that has the image of the object. Therefore, it is impossible to remember even a little about knowing something else by abandoning its own nature. How is it that consciousness itself, its own object of experience, such as blue and yellow, is not distinguished by others, and apart from its own nature of mere clarity and awareness, it does not grasp other different characteristics and experience differences? For any consciousness, there will be no such distinction as "this is like this" or "this is not like this." For example, if asked what object is experienced, and the answer is that only the knowable is experienced, and no different images such as a vase are experienced, then for everything experienced, it is impossible to understand the difference between "experiencing a vase and not experiencing cloth," and so on. If it is thought that in one's own continuum, the moments of the aggregation of object, sense, and consciousness arise one after another, and therefore they are different in nature, so they can be distinguished, this is also not reasonable. Even if each moment is different, if different images are not experienced, merely experiencing that many minds arise successively in one's own continuum does not distinguish "experiencing this and that," because no differences are distinguished. For example, if some parts of an object are not clearly manifest or appearing as different, there is no arising of the wisdom that distinguishes them separately. Just as in similar things such as twins, if one is seen and then the other is seen, even though the things are different, the mind thinks that it is seeing the previous one again, and does not know that this is not the previous one, so there is no distinction. Therefore, if the mind itself has no image, it is impossible to distinguish "this mind arose and this mind did not arise" in one's own continuum, but since it is manifestly established that they are distinguished, it is undeniable that the mind is established as having images. Second, to establish self-awareness, self-awareness is established by establishing two methods. The...
Chinese
以相（tāgs）而成立自证。第一，以根本的理证作简要说明。详细阐述其中的理由。第一，正如所说的，以能成立二相之心的理路，也能大致成立自证。以“大致”一词表示，即使实际上成立了二相，如果成立了二相，则顺带成立自证；或者，如果从希求意义的执着方面来说，由于认为所取的相是向外看的意义之识，即使成立了具有他证和自证相异之二相的心，但实际上，体验唯是自证，不可能有他证，这是通过暗示而成立的缘故。如果认为成立二相，如何能由此成立自证呢？当心成立能取所取的二相时，显现为蓝色之相的所取是知识，但如果能取与它成为异体，则会变成他证而不是自证。那时，如果同时的另一个知识以无异相接触的方式执取，则与执取外境无异相一样存在被指责的过失，如果认为是有异相，则会陷入无接触的过失等等，过失非常多，因此前面说：“在那里争辩也同样，那即是自身显现。”正如所说，知识成为自身体性的蓝色等显现作为自境存在时，那时，能取所取没有差别，知识本身仅是那样显现，由此成立了外在的自身体验自身。第二，通过考察所体验的境来成立。通过考察体验者之心来阐述。共同的他者遮止他者显现。第一，陈述没有自证的过失。遮止其中的过失、辩驳和回答。第一，如果仅仅将一切知识都作为他证，而不承认自证，那么，我生起了如此这般的心的一切体验都将完全不可能。因为像执蓝现量这样的心，在自身存在时，自己不体验自己。如果认为是在它灭亡之后体验，那么，以所体验的执蓝作为实境的后来的心，如何能体验到作为所体验的先前知识，在后来的心自身存在时已经灭亡的那个知识呢？因为你并不承认它所给予的相，而且时间不同这一点是显而易见的。
English
Self-cognition is established through signs. First, the root reasoning is briefly explained. The reasons for this are explained in detail. First, as stated, the reasoning that establishes the two aspects of mind also largely establishes self-cognition. The word "largely" indicates that even if the two aspects are actually established, if the two aspects are established, then self-cognition is established incidentally; or, if viewed from the perspective of attachment to the desired meaning, since the apprehended aspect is considered to be the meaning-consciousness that looks outward, even if a mind with two aspects, such as the difference between other-cognition and self-cognition, is established, in reality, the experience is only self-cognition, and other-cognition is impossible, which is established through implication. If one thinks that if the two aspects are established, how can self-cognition be established from this? When the two aspects of grasper and grasped are established in the mind, the grasped, which appears as the blue aspect, is knowledge, but if the grasper becomes a different entity from it, it will become other-cognition and not self-cognition. At that time, if another simultaneous knowledge grasps in a non-aspectual contact manner, then it is the same as grasping external objects without aspects, and there is the fault of being accused. If it is considered to have aspects, then it will fall into the fault of non-contact, etc., and there are many faults. Therefore, it was said earlier: "There, the debate is also the same, that is, self-illumination." As stated, when the appearance of blue, etc., which has become the nature of knowledge itself, exists as its own object, then there is no difference between grasper and grasped, and knowledge itself is merely illuminated in that way, thereby establishing that the external self experiences itself. Second, it is established by examining the object of experience. It is explained by examining the mind of the experiencer. The common other prevents the manifestation of the other. First, the fault of not having self-cognition is stated. The faults, rebuttals, and answers therein are refuted. First, if all knowledge is merely considered to be other-cognition, and self-cognition is not acknowledged, then all experiences of "I have arisen such and such a mind" will be completely impossible. Because a mind like the direct perception of blue does not experience itself when it exists. If it is thought that it is experienced after it has ceased, then how can the later mind, which takes the experienced perception of blue as a real object, experience the previous knowledge, which was the experienced knowledge, that has ceased when the later mind itself exists? Because you do not acknowledge the aspect given by it, and the fact that the times are different is obvious.