Chinese
因為沒有辦法抓住它，所以它不會有任何體驗。就像用瓶子對著空的地方看，也不可能體驗到瓶子一樣。如果認為外在的意識沒有體驗到其他的境，因此也沒有體驗到自己的本質，那麼所有內在的，諸如“這個和這個念頭產生了”的體驗都會消失，因為它不會有任何體驗。如果這樣認為，那麼內在意識的體驗是無可否認地成立的，這會被現量所否定。如果只執著於外在的事物，而內在的意識沒有自我執著或認知的作用，那麼就必須完全沒有內在顯現的意識，只有外在事物顯現。這兩者也不是不能區分的，就像藍色和黃色一樣，意識可以通過自己的體驗來了解。具有外在藍色等事物顯現的意識，顯然是朝向外在的，並且完全地判斷外在的事物，也就是區分“這是藍色，這是黃色”等等。內在意識的法，如苦樂和執著藍黃等，在自己的相續中如何產生，就如何執著的意識，總是朝向執著對象者的內在心續的特點，從而區分它們的差別。既然這兩者是通過各自的體驗而成立的，如果認為自己的意識沒有體驗，而境有體驗，這樣對自證是不合理的。 如果這樣想，那麼對他證也是一樣的，對於內在的意識，能夠體驗和區分“這個和這個”，那麼外在的事物還能體驗到什麼呢？一點也體驗不到。僅僅因為認為“自己對自己起作用是相違的”這種未經考察的猜測，並不能否定自證的名稱。如果用正確的實力之理來考察，體驗他者是不可能的，並且通過體驗自己，在執著事物的角度上，他證也能成立。因此，不要像捨棄主要的眼根作用，而認為次要的根依能看到境一樣，而應該在名言上承認自證。要知道，偉大的論師們用來反駁自證的所有道理，實際上只會變成反駁勝義諦。
English
Because there is no way to grasp it, it will not have any experience. It is like looking at an empty space with a vase, it is impossible to experience the vase. If it is thought that the external consciousness does not experience other objects, and therefore does not experience its own essence, then all internal experiences, such as "this and this thought arose," will disappear, because it will not have any experience. If this is thought, then the experience of the inner consciousness is undeniably established, and this will be negated by direct perception. If only clinging to external things, and the inner consciousness has no self-clinging or cognitive function, then there must be absolutely no internally appearing consciousness, only external things appear. These two are also not indistinguishable, like blue and yellow, consciousness can be understood through its own experience. The consciousness that has the appearance of external blue and other things is obviously directed towards the outside, and completely judges external things, that is, distinguishes "this is blue, this is yellow," and so on. The inner consciousness of the Dharma, such as happiness and suffering and clinging to blue and yellow, etc., how they arise in one's own continuum, the consciousness that clings in this way, always faces the characteristics of the inner mindstream of the clinging object, thereby distinguishing their differences. Since these two are established through their respective experiences, if it is thought that one's own consciousness has no experience, and the object has experience, this is unreasonable for self-awareness. If you think so, then it is the same for other-awareness, for the inner consciousness, being able to experience and distinguish "this and this," then what else can the external things experience? Not even a little bit of experience. Just because of the untested guess that "it is contradictory for oneself to act on oneself," the name of self-awareness cannot be denied. If examined with the correct reasoning of factual strength, it is impossible to experience others, and through experiencing oneself, from the perspective of clinging to things, other-awareness can also be established. Therefore, do not abandon the main function of the eye sense, and think that the secondary root-basis can see the object, but should acknowledge self-awareness in name. It should be known that all the reasons used by the great masters to refute self-awareness will actually only become refuting the ultimate truth.
Tibetan
། །གལ་ཏེ་ཤེས་པས་རང་མྱོང་བ་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གང་གི་ནི་སྣང་བ་གང་དེ་ཤེས་རྣམ་དུ་མི་འདོད་པར་ཡུལ་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་ཅེར་བར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དེས་ཡུལ་དེ་མྱོང་བ་མིན་ནོ་ཞེས་པའང་དོན་གྱིས་འཐོབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་དེ་ན་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མ་སྐྱེས་པས་ན་སྔར་ཡུལ་དེ་མ་མཐོང་བའི་དུས་བཞིན་ད་ལྟ་ན་ཡང་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མྱོང་བ་ཞེས་པ་ནི་རང་རྒྱུད་ལ་བདེ་སོགས་སྐྱེས་པ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་འདི་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་ལ། དེ་དང་འདྲ་བར་ཕྱི་རོལ་སྔོན་པོ་སོགས་མྱོང་བའང་གསལ་ཞིང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་བློར་མངོན་པ་འདི་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་དང་གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་པ་ནི་བློ་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བོར་སྐྱེས་པ་འདི་ཁོ་ན་ ཡིན་གྱི་བློ་མིན་པ་ལ་མྱོང་བ་ཞེས་པ་གཏན་མེད་ཅིང་མྱོང་བ་དེ་ཡང་བློ་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། གཏན་མ་གསལ་བ་ནི་མྱོང་བ་ཅི་ལྟར་རུང་སྟེ་མི་རུང་ངོ་། །གསལ་བ་ཞེས་པའང་མར་མེས་བུམ་པ་གསལ་བ་ལྟ་བུ་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི་བློ་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དུ་ཡུལ་འདི་དང་འདི་གསལ་ལོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་བསམ་པར་མི་ནུས་སོ། །བློ་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ཞིག་ནའང་འདིའོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་མ་གྱུར་ན་མཚེ་མ་དག་འདྲ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བར་སྐྱེས་པའི་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་བསྟན་མི་དགོས་པར་གང་དང་ཅི་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་བློ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ལྷན་ནེར་ཆུབ་པར་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་རང་རིག་ཡིན་གྱི་རང་རིག་མེད་ན་དེ་འདྲའི་ཉམས་མྱོང་དེ་རྩད་ནས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། འདྲ་བ་ཙམ་ལས་མྱོང་བ་མིན། །སྐྱེས་ལ་འདྲ་བས་དོན་རིག་མིན། །སྐྱེས་འདྲ་ངེས་གསུམ་ཚོགས་ཀྱང་མིན། །དང་པོ་ལ། འདྲ་ཙམ་དོན་མྱོང་ཧ་ཅང་ཐལ། །བློ་འདྲ་དེས་ཀྱང་དེར་མི་ཕན། །དང་པོ། གྲངས་ཅན་པ་སོགས་ན་རེ། གལ་ཏེ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་གང་དང་གང་མྱོང་ཡང་རུང་དོན་དེ་དང་བློ་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་ལས་མྱོང་བ་ཞེས་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། བློ་ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྔོན་པོ་
Chinese
如果识不承认自己的体验，并且不认为蓝色等任何对境的显现是识的行相，而是想要对境自身赤裸裸的体性，那么按照这些人的观点，有境识不体验对境也就在情理之中了。即使对境的显现存在于那里，对于执持它的识来说，也没有产生任何跟随它的差别，所以就像以前没有见到对境时一样，现在也没有丝毫的体验。体验是指在自己的相续中生起乐等，没有隐藏而显明的自性，除此之外没有别的。同样，体验外面的蓝色等，也仅仅是以显明和觉知的方式在自己的心中显现。所谓的体验任何事物，仅仅是心识以那种事物的行相清晰地生起，对于非心识的事物来说，根本没有体验，而且体验也仅仅是心识以那种事物的行相显现，完全不显现是不可能有体验的。所谓显现，不仅仅像灯照亮瓶子一样，而是仅仅以心识的行相生起，除此之外，无法想象这个或那个对境显现的任何差别。即使以心识的行相生起，如果没有自己认识到“这是什么”，即使行相完全相同，也无法成为体验，只会变得像显明的灯等一样。因此，不需要别人指示，所有体验到什么，都应各自认识到完全是心识的体性，这就是体验。那是自证，如果没有自证，那么这样的体验就会完全消失。第二，仅仅相似不是体验。生起相似不能认识意义。生起相似和决定三者聚集也不是。第一，仅仅相似就体验意义太过分了。心识相似也不能在那方面起作用。第一。数论师等说，即使没有自证，体验也不会消失，无论体验什么事物，只要心识与该事物相似，除此之外，体验还有什么呢？心识变得与对境蓝色相似，那就是蓝色
English
If consciousness does not acknowledge its own experience, and does not consider the appearance of any object, such as blue, to be the aspect of consciousness, but instead wants the bare essence of the object itself, then according to those people's view, it is reasonable that the subject-consciousness does not experience the object. Even if the appearance of the object exists there, for the consciousness that holds it, there is no difference arising that follows it, so just like before not seeing the object, there is now no experience at all. Experience means that happiness and so on arise in one's own continuum, and it is the nature of being clear without being hidden, and there is nothing else besides that. Similarly, experiencing external blue and so on is also merely appearing in one's own mind in a clear and knowing way. The so-called experiencing anything is merely the mind arising clearly in the aspect of that thing, and for things that are not mind, there is no experience at all, and experience is also merely the mind appearing in the aspect of that thing, and it is impossible to have experience if it is completely unclear. The so-called appearance is not just like a lamp illuminating a vase, but merely arising in the aspect of the mind, and apart from that, it is impossible to imagine any difference in the appearance of this or that object. Even if it arises in the aspect of the mind, if one does not recognize "what is this" oneself, even if the aspects are completely the same, it cannot become experience, it will only become like a clear lamp and so on. Therefore, without needing others to point out, all that is experienced should be recognized by each individual as being completely the nature of the mind, and that is experience. That is self-awareness, and without self-awareness, such experience would completely disappear. Second, mere similarity is not experience. Arising with similarity does not recognize meaning. Arising with similarity and the gathering of the three certainties is also not. First, merely being similar is too much to experience meaning. Similar minds also cannot help in that regard. First. The Samkhyas and others say that even without self-awareness, experience will not disappear, no matter what is experienced, as long as the mind is similar to that thing, what else is there to experience besides that? The mind becomes similar to the object blue, that is blue.