Tibetan
ར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པའི་ཚད་མར་བཤད་ལ། འདིར་ནི་འཛིན་རྣམ་རང་རིག་གི་འཇོག་བྱེད་དུ་བཤད་པ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཤེས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཅན་ནང་དུ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་མྱོང་བར་བྱེད་རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆ་ནས་ཚད་མ་དང་། ཡུལ་ཀྱང་བདག་ཡིན་པས་རང་རིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་རྣམ་དེ་རང་རིག་ཅེས་ནི་རབ་ཏུ་བཤད་དེ། དེའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མའང་ཡིན་ཞིང་བློ་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རང་གིས་རང་འཛིན་པར་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་རང་རིག་ཏུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་འགྲུབ་པའང་ཡིན་ལ། གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བློ་གཅིག་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་རང་རིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་གཟུང་རྣམ་ལ་རང་རིག་མེད་པ་དང་། འཛིན་རྣམ་ལ་འཛིན་རྣམ་གཞན་མེད་ཀྱང་རང་རིག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཛུབ་མོས་ཟླ་བ་བསྟན་པ་ན་མཛུབ་མོའི་རྩེ་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་ལྟར་ཚིག་གི་ཤན་གྱིས་བློ་མི་འཁྲུལ་བར་དོན་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན་རང་རིག་གི་གནད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་བཤད་པ་ལ། །ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། །ཤེས་པས་རང་ཉིད་རིག་པར་བསྒྲུབ། །དང་པོ་ལ། ཤེས་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ། །དུས་ཕྱིས་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ། །དང་པོ་ལ། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་འཐད་པ་སྟོན། །ཚུལ་གཉིས་མི་འདོད་ལ་གནོད་སྟོན། །དང་པོ་ལ། ཕྱི་དོན་ཁས་བླངས་ནས་བསྒྲུབ་དང་། །ཕྱི་དོན་ཁས་མ་བླངས་ནས་བསྒྲུབ། །དང་པོ་ལ། ཡུལ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ། །དེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ། །དང་པོ་ལ། གཟུང་དོན་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དང་། །མེད་པར་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཤེས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་སྐྱེ། །དཔེ་ལས་དེ་དོན་བསྒྲུབ་པའོ། དང་པོ། སྤྱིར་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་དང་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་འདི་དག་ཚད་མ་མདོ་ལས། །ཡུལ་ཤེས་པ་དང་དེ་ཤེས་པའི་། །དབྱེ་བས་བློ་ཡི་ཚུལ་གཉིས་ཉིད། །དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་དེ། །ཚུལ་གཉིས་དང་ནི་རང་རིག་གྲུབ། །མ་མྱོང་བར་འདི་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་མྱོང་ན། །ཐུག་མེད་དེ་ལའང་དྲན་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ། །མེད་འགྱུར་དེ་ཡང་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པ་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ལ། འདི་ལྟར་ཡུལ་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ནི་བྱུང་བ་ཡི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དག་གཟུགས་སོགས་དེ་ལས་གཞན་དབང་ཡིད་སོགས་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང་། དངོས་པོའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་འགས་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། དཔེར་ན་ཕ་མའི་བཟའ་བཏུང་གི་ཟས་ཟོས་པ་བཅུད་དུ་སྨིན་པ་དང་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་དུས་སུ་བབ་པ་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བུ་སྐྱེ་བ་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང་བུ་དེ་ནི་ཕ་མ་གང་རུང་གཅིག་གི་གཟུགས་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ཟས་སོགས་འགའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ཏེ། མངལ་གནས་དེ་བུའམ་བུ་མོ་གང་རུང་དང་བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་སོགས་ཕ་མ་དང་ཆ་འདྲ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་དེ་ལས་གཞན་དབང་ཡིད་དང་ནི་ཡུལ་དག་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་ཡི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ན་ཡང་། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཆས་ཏེ་དེ་ཡི་ཆ་ནས་གཟུགས་སོགས་ཤེས་པ་དེ་ཡི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དེ། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་མེད་པར་ནི་དེ་འདྲའི་རྣམ་ལྡན་གྱི་ཤེས་པ་དེར་མི་འགྱུར་བས་ཡུལ་ཅན་མེད་ལ། དེ་མེད་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་ལའང་དུས་མཉམ་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་བས་རྒྱུ་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གཟུང་དོན་རང་མཚན་དང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་ནི་དོན་རྗེན་ཅེར་དུ་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པར་ཐུག་ཕྲད་དུ་འཛིན་པར་ཁྱོད་དོགས་པ་སྐྱེ་ན་ཡང་། ད་ལྟ་བའི་དོན་ཡུལ་དུ་མེད་པ་འདས་པའི་དོན་ནི་འཛིན་པ་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདིས་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་གྱི་ཚུལ་གཉིས་དང་། དེས་རང་ རིག་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་གཟུང་རྣམ་མེད་ན་འདས་དོན་ཐུག་ཕྲད་དུ་འཛིན་པར་ཐལ་བ་དང་། རང་རིག་མེད་ན་དེ་འདྲའི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ། དྲན་པས་རིགས་དོན་གཞན་འཛིན་དགག །ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་འཛིན་པ་དགག །ཕྱི་རོལ་རང་མཚན་འཛིན་པ་དགག །དང་པོ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ན་རེ། འདས་དོན་གསལ་བ་ཞིག་ཀྱང་དེའི་སྤྱི་མ་ཞིག་པས་ན་
Chinese
因此，它就那样安住。第二，论师陈那（梵文：Dignāga）将安乐等说为自证的量，而此处说为执取相是自证的立宗，这难道没有相违吗？这二者意义相同，即能被衡量的事物，认识执取自身体性的相，具有此名称，内在完全断定认识的体性，从认识本身能够体验的角度来说是量，并且境也是自身，因此执取相被称为自证，这是极好的阐述。依赖于它的境也是量，并且从显现为二种心识方式的角度，自己能够执取自己，因此从中成立安立为自证的道理。虽然显现为二，但实际上并非二，只是一个心识显现而已，因此执取相完全可以转变为自证，而所取相没有自证。执取相没有其他的执取相，但也不会因此而没有自证，所有这些区分都能够轻易成立。就像用手指指月亮时，只看手指的尖端一样，不要被语言的迷惑所扰乱，仔细思考其意义，就能领悟自证的要点。第二，解释能立。要成立认识的二种方式，以及成立认识能够认识自身。第一，依赖于二种认识来成立。之后，从记忆的理由来成立。第一，展示成立二种方式的道理。展示不承认二种方式的过失。第一，从承认外境来成立，以及从不承认外境来成立。第一，依赖于境识来成立二种方式，以及依赖于彼识来成立二种方式。第一，依赖于存在所取义的认识，以及依赖于不存在所取义的认识。第一，认识本身生起具有境的相状。从比喻中成立那个意义。第一，总的来说，成立认识的二种方式和自证，这些在量经中说： “由境识与彼识的， 差别即是心之二方式。 之后由忆念亦能成， 二方式及自证， 无体验故无此。 若由他识所体验， 则于无尽彼亦有忆念， 如是转移于他境， 不成转变亦见故。”
English
Therefore, it remains just as it is. Secondly, the teacher Dignāga explained happiness and so on as the measure of self-awareness, but here it is said that grasping aspect is the establishment of self-awareness. Is there no contradiction? These two have the same meaning, that is, the object to be measured, the aspect of cognition grasping its own nature, having this name, the nature of completely determining cognition internally, from the point of view that cognition itself can be experienced is a measure, and the object is also oneself, therefore the grasping aspect is called self-awareness, which is an excellent explanation. Relying on its object is also a measure, and from the perspective of appearing as two kinds of consciousness, one can grasp oneself, so from this the reason for establishing self-awareness is also established. Although it appears as two, in reality it is not two, but only one consciousness appears, so the grasping aspect can completely transform into self-awareness, but the grasped aspect has no self-awareness. The grasping aspect has no other grasping aspect, but it will not therefore be without self-awareness, all these distinctions can be easily established. Just as when pointing at the moon with a finger, one only looks at the tip of the finger, do not be disturbed by the confusion of words, carefully think about its meaning, and you will understand the key points of self-awareness. Second, explain the proof. To establish the two ways of knowing, and to establish that knowing can know itself. First, it is established by relying on two kinds of knowledge. Later, it is established from the reason of memory. First, show the reason for establishing the two ways. Show the faults of not admitting the two ways. First, establish from admitting external objects, and establish from not admitting external objects. First, establish the two ways by relying on object-consciousness, and establish the two ways by relying on that-consciousness. First, relying on the knowledge of the existence of the grasped meaning, and relying on the knowledge of the non-existence of the grasped meaning. First, knowledge itself arises with the aspect of having an object. Establish that meaning from the metaphor. First, in general, establishing the two ways of knowing and self-awareness, these are said in the Measure Sutra: "By the distinction of object-consciousness and that-consciousness, Is the two ways of mind. Later, it can also be accomplished by memory, Two ways and self-awareness, Because there is no experience, there is no this. If experienced by other consciousness, Then there is also memory in the endless one, Likewise, transferring to other objects, Not becoming a change is also seen."
Chinese
解释蕴的意义时，首先依随承认外境的有部宗的观点，来成立能知和所知两种。 如此，从境，色等产生出来的五根识的所有，色等是彼之外的他，自在意等虽是因，但以事物缘起的法性之相，识是生起为境之相，而不是生起为其他因之相。 第二，例如父母吃喝的食物，成熟为精华，以及适逢月经来潮之时，以及业等也是生子的因，但子是执取父母任何一方的形貌，而不是执取其他食物等的形貌一样。 胎儿是男孩或女孩，以及面容等与父母相似而生，同样地，境，色等，彼之外的自在意和境等，虽然与根识是同样的因，但生起为境之相，就成为从彼之分，色等识的境，是这样认为的。 因为没有创造形象的境，就不会有那样的具相的识，没有境，就没有能知，没有能知，就不会了知外境。 因此，具有所取外境之义的识，在同时，不能作为因果，所以是因境所作的形象，就像镜子因形色而显现影像一样。 第二，真实和驳斥其回答。 第一，认为所取义自相和境与能境具有的心，是赤裸裸地显现义，而你怀疑是否会执着于没有义的形象而直接相遇。 然而，现在没有作为境的义，执着于过去的义，像境和能境一样显现，这是不可否认的，由此能知所知之相的两种方式，以及由此成立自证，因为如果彼没有所取之相，就会导致执着于过去义直接相遇，如果没有自证，就会导致没有经历过那样的心。 第二，以忆念遮破执着异类义，遮破不相应行，遮破外境自相。 第一，胜论师等说，虽然过去的义是清晰的，但彼的总相没有消失，所以
English
When explaining the meaning of aggregates, first, relying on the view of the Vaibhashika school, which acknowledges external objects, to establish the two aspects of mind and objects. Thus, all the five sense consciousnesses that arise from objects such as form, etc., although form, etc., are other than that, and the independent mind, etc., are the cause, the consciousness arises as the aspect of the object due to the nature of the interdependence of things, and not as the aspect of other causes. Second, for example, the food that parents eat and drink matures into essence, and when the menstrual period arrives, and actions, etc., are also the cause of giving birth to a child, but the child takes the form of either parent, and not the form of other foods, etc. The fetus is either a boy or a girl, and the appearance, etc., are born similar to the parents, similarly, objects such as form, etc., and the independent mind and objects other than that, although they are the same cause as the sense consciousness, the aspect that arises as an object becomes the object of the consciousness of form, etc., from that part. Because without the object that creates the image, there will be no such consciousness with aspects, without the object, there will be no knower, and without the knower, the external object will not be known. Therefore, the consciousness that has the meaning of the apprehended external object cannot be the cause and effect at the same time, so it is the image made by the cause object, just like the image appears in the mirror due to the influence of the form. Second, the reality and refutation of its answer. First, the mind that has the self-characteristic of the apprehended object and the object and the knower thinks that the meaning appears nakedly, but you doubt whether it will cling to the direct encounter without the image of the meaning. However, the meaning that is not the object now, clinging to the past meaning, appears like the object and the knower, which is undeniable, thus the two ways of knowing and grasping, and thus establishing self-awareness, because if it does not have the aspect of the apprehended, it will lead to clinging to the direct encounter of the past meaning, and if there is no self-awareness, it will lead to not experiencing such a mind. Second, refute the clinging to other kinds of meanings by memory, refute the non-associated formations, and refute the self-characteristics of external objects. First, the Vaisheshikas, etc., say that although the past meaning is clear, the general characteristic of it has not disappeared, so