Tibetan
་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་ནས་ཤར་ན་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཅིག་ཅར་ཤར་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་གྱི་གོ་ས་དང་རྣམ་པས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་གྱི་ནང་རིགས་མཐུན་པ་མེད་དོ། །རྟོག་མེད་རྣམས་ནི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ཤེས་ཀྱང་རྟོག་པ་ནི་གཟུང་དོན་གྱི་དབང་ལས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་གང་ལ་གཞན་ཀུན་བཅད་ནས་དེར་རྟོག་པ་ཙམ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་མེད་དེ་རིམ་བཞིན་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྣང་ཡང་མཐའ་མེད་པ་མི་སྣང་སྟེ་ཕལ་ པའི་དབང་པོ་དང་ཤེས་པས་ཉི་ཚེ་བའི་ཡུལ་ཙམ་ལས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འགལ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་དབང་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ན་ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྣང་བའང་དུས་གཅིག་གཅོད་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་གཟིགས་པའང་སྲིད་དེ། དགྲ་བཅོམ་བསེ་རུ་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དང་གྲངས་མེད་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་དག་གི་སྣང་བ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ལ་ལ་བར་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་བར་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་པའང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་རང་གི་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པར་ཟད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ལྟར་མི་སྣང་ངོ་། །གཞན་ཡང་དབང་ཤེས་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བ་ལའང་རིམ་ཅན་དུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བར་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ་སྐད་ཅིག་མའི་མཐའ་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་མྱུར་བ་དེ་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཡུལ་ཉེ་བས་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་ན་ཡུལ་ལྔ་ཀ་ཅིག་ཅར་ཉེ་བའི་དུས་ཀུན་ཏུ་ཡང་ལྔ་ཀ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་ཉེ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ལྔ་ཆར་མི་འཛིན་པར་གང་རུང་རེ་འཛིན་པར་ཡང་མཐོང་བས་གནོད་དོ་ཞེ་ན། ཡུལ་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཚོགས་པ་ཁོ་ནས་བྱེད་པ་མིན་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡང་ཚང་དགོས་པས་ན། སྐབས་ལ་ལར་གཟུགས་མཛེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་པ་ཅན་དེ་ནི་སྒྲ་ལྟ་བུའི་དོན་ཉེ་བ་ལའང་འཛིན་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ པས་སྒྲ་སོགས་གཞན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཡིད་བྱེད་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱི་ནུས་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་འདི་ཤེས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ལུགས་ཁོ་ན་ལ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་དེ། ཁྱོད་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བ་ན་ལྔ་པོ་རིམ་ཅན་དུ་མི་འཛིན་པར་གཅིག་ཁོ་ན་ཅི་སྟེ་འཛིན་ཞེས་བསམ་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་རྩོད་པ་འདི་ཡོད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཁོ་བོས་ནི་སྐྱོན་དེ་ལྟར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དཔེ་དགག་པ། མགལ་མེ་དང་ཕྱག་ཤིང་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་མྱུར་དུ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཡི་དབང་དུ་སོང་བས་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེས་གནོད་པ་ཅན་གྱི་མིག་དབང་གིས་བདག་རྐྱེན་བྱས་པ་ལས་ཅིག་ཅར་རྒྱུན་ཁོར་ཡུག་ཏུ་མ་ཆད་པའི་འཁོར་ལོར་འཁྲུལ་བ་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་གྲུར་ཞུགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཅན་གྱི་མིག་དབང་ལས་རི་བོ་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཟླ་གཉིས་ལྟར་གསལ་སྣང་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཡི། འཁོར་ལོར་སྣང་བ་དེ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ཤེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལས་འཁོར་ལོར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རིམ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ནི་གཅིག་དུས་ན་གཅིག་མེད་པས་དུས་ཅིག་ཅར་གསལ་སྣང་ཡོད་མི་སྲིད་ལ། སྔར་མྱོང་བ་དྲན་ནས་དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འགྲེལ་བྱེད་གཞན་ལུགས་དགག་པ་ལ། །དབང་སྐྱེས་རྟོག་བྲལ་རྟགས་ཡིན་དགག །ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་སྲིད་པའི་བདག་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལ་ན་རེ། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལ་སོགས་པ་ཞེས་པས་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡིད་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ན་རྒན་པོའི་དབང་བློ་ནི་དཔེར་ན་བྱིས་པའི་བློ་བཞིན་དུ་རྟོག་མེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དང་། དེ་ཡང་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་བྱིས་པའི་བློ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བརྡ་ཉམས་པ་སྟེ་བརྡ་བྱེད་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལྟར་ན་ནི་བརྡ་ཉམས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོག་པ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་འབའ་ཞིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ཅེ་ན། བརྡ་ཡི་རྒྱུ་རྟོག་པ་སྔོན་སོང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་རྒན་པོར་གྱུར་ཀྱང་བརྡ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བརྡ་ཡི་རྒྱུ་ནི་འདྲེས་རུང་གི་རྟོག་པ་དེ་ཡིན་ལ་
Chinese
如同错误地显现，即使显现也并非同类。因为那个知识的自性，确定是如对面玩耍的两个月亮。因此，所有同时显现的现象，都因境的处所和形态而各异，而内在没有同类。无分别者，虽然能知由各种显现的因缘同时产生众多，但分别不是由所取义的自在产生，而是由先前知识的因，在某个境上断除其他一切，仅在那里产生分别，因此两个分别不会同时生起，而是只能次第产生。虽然如此同时显现众多，但不会显现无边，因为凡夫的根识和意识，除了少许的境之外，无法普遍地断除一切。如果具有远离违缘的特殊根识，也能一时断除广大的境之显现，全知者也能一时照见一切所知。如寂静论师（བསེ་རུ་སྟོན་）等说：“能见二三千世界和无数世界。”如上所说，如果那些所见之显现也没有丝毫差别，那么对于生起不同类的分别，有些人认为有间隔，有些人认为生起不同类的分别时没有间隔，这又该如何理解呢？只不过是自己的分别那样臆测而已，事物并非如此显现。此外，对于不依赖于根识而唯独产生的意之分别，也会显现为同时执持，而不是次第执持，因为在刹那间的尽头，也有快速的行进。第二，如果因境接近而同时产生众多识，那么五境同时接近时，也会同时执持五个。如果有人反驳说，不能那样认为，即使五境接近，也并非所有情况下都执持五个，而是看到只执持其中之一，这有损害。回答说，执持境，并非仅由境和根识的集合就能做到，还必须具备紧随其后的因，因此，在某些情况下，比如对于美丽的形象，总是执著于此的心，即使对于声音等接近的意义也不执持，那是因为特别执著于那个形象，所以不会产生执持声音等其他的意识。
English
It is not of the same kind even if it appears as a mistake. Because the nature of that knowledge is definitely like two moons playing opposite each other. Therefore, all phenomena that appear simultaneously are different in terms of the place and form of the object, and there is no homogeneity within. Although non-conceptual minds can know that many things arise simultaneously from various causes of appearance, conceptualization does not arise from the power of the object of apprehension, but from the cause of previous knowledge, where all others are cut off from a certain object, and only conceptualization arises there. Therefore, two conceptualizations do not occur simultaneously, but only sequentially. Although many things appear simultaneously in this way, the infinite does not appear, because ordinary sense faculties and consciousnesses cannot universally cut off everything except for a few objects. If one possesses a special sense faculty that is free from obstacles, one can also cut off the appearance of a vast object at once, and the omniscient one can also see all knowable things at once. As the Pacified Ascetics (བསེ་རུ་སྟོན་) and others said: "They see two or three thousand worlds and countless worlds." As mentioned above, if there is not even the slightest difference in the appearance of those seen, then how can it be that some say that there is an interval between the arising of different kinds of conceptualizations, and others say that there is no interval when different kinds of conceptualizations arise? It is only that one's own conceptualization speculates in that way, but things do not appear in that way. Furthermore, even for mental conceptualizations that arise solely without relying on sense consciousness, it will appear to be holding them simultaneously rather than sequentially, because there is also rapid movement at the end of an instant. Second, if many consciousnesses arise simultaneously due to the proximity of objects, then when all five objects are close at the same time, all five will be held simultaneously. If someone objects that it cannot be thought of in that way, because even if the five objects are close, it is not always the case that all five are held, but it is also seen that only one of them is held, which is harmful. The answer is that holding an object is not done solely by the collection of the object and the sense faculty, but the immediately preceding cause must also be complete. Therefore, in some cases, such as a beautiful image, the mind that is always attached to it does not hold even the meaning of sounds and other things that are close, because it is particularly attached to that image, so it does not generate the mental activity that produces the consciousness of holding sounds and other things.
Chinese
因为立即失去作用的能力，所以不执著。说这个过失只存在于多个意识同时产生的方式是没有意义的，因为你认为意识是次第产生的，那么当境很近时，为什么不执著五个次第产生的意识，而只执著一个呢？这是应该思考的。因此，两个辩论者都有这个争论，但我会避免这样的过失。第二，驳斥例子。比如旋转的火把和木棍等，是跟随快速运动的，因为被快速运动所控制，所以由于错觉的原因，被损害的眼根作为近取因，会产生连续不断地错认为轮子的现象。例如，就像乘坐船只的力量导致被损害的眼根将山看成在移动一样，这是一种错觉，而且它像两个月亮一样清晰显现。轮子的显现是现量见到的，而不是通过了知先后次第见到而连接起来的，所以不是轮子的显现。因为次第见到时，一个存在时另一个不存在，所以不可能同时显现。只是回忆起以前的经验，然后断定“这就是它”而已。第二，驳斥其他解释者的观点。驳斥以根生和无分别作为理由。以这种方式，其他观点也被驳斥。第一，某些《俱舍论》的解释者，比如自在主等说，因为是从根产生的，以及因为通过经验的方式进入（“等”字表示），并且不是从意产生的，所以老人的根识就像小孩的意识一样是无分别的。而且，为了不使例子成为无意义的空谈，小孩的意识没有分别的理由是，丧失了符号，也就是不理解符号。按照那些人的观点，仅仅因为丧失了符号就认为没有分别，那么所有小孩的意识都会变成无分别的现量。如果他们这样认为，那么因为符号的原因与先前的分别无关，所以即使那个小孩后来变成了老人，也不会有理解符号的分别，因为符号的原因是可混合的分别。
English
Because the power of the immediate cause is lost, it is not apprehended. It is meaningless to say that this fault only exists in the way multiple consciousnesses arise simultaneously, because you believe that consciousness arises sequentially, then when the object is near, why not apprehend the five sequentially arising consciousnesses, but only apprehend one? This is something to consider. Therefore, both debaters have this argument, but I will avoid such a fault. Second, refuting the example. For example, rotating torches and sticks, etc., follow rapid movement, because they are controlled by rapid movement, so due to illusion, the damaged eye faculty as the proximate cause, will produce a continuous illusion of a wheel. For example, just as the power of riding in a boat causes the damaged eye faculty to see mountains as moving, this is an illusion, and it appears clearly like two moons. The appearance of the wheel is seen directly, not connected by knowing the prior and posterior sequence, so it is not the appearance of a wheel. Because when seeing sequentially, one does not exist when the other exists, so it is impossible to appear simultaneously. It is only recalling past experiences and then concluding "this is it." Second, refuting the views of other commentators. Refuting the argument that root-born and non-conceptual are reasons. In this way, other views are also refuted. First, some commentators on the Abhidharmakośa, such as Īśvarasena, say that because it arises from the sense organ, and because it enters through the mode of experience (indicated by "etc."), and because it does not arise from the mind, the sense consciousness of the elderly is non-conceptual like the consciousness of a child. Moreover, in order not to make the example meaningless, the reason why a child's consciousness is non-conceptual is that it has lost the sign, that is, it does not understand the sign. According to those people's view, merely because of the loss of the sign, they think there is no conceptualization, then all children's consciousnesses will become non-conceptual direct perception. If they think so, then because the cause of the sign is unrelated to the previous conceptualization, even if that child later becomes an old man, there will be no conceptualization of understanding the sign, because the cause of the sign is a mixable conceptualization.