Tibetan
མཐོང་བ་མི་འགག་པར་གནས་པ་ལྟ་བུས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནུབ་པ་དེའི་ཚེ་དབང་བློ་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་ཚོར་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ནང་དུ་བསྡུས་པ་དེ་ལས་སླར་ཡང་ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ན་ཡང་ཁོ་བོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་དང་འདི་དྲར་གྱུར་ཏོ་ཅེས་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བློ་སྔ་མ་གང་སྐྱེས་པའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་རྗེས་སུ་བསམ་དཔྱོད་བཏང་ན་རང་བློ་རང་གིས་མི་མཐོང་བའམ་མི་ཚོར་བ་མི་སྲིད་ཀྱང་། སྔར་བཤད་པ་ཡིད་རྟོག་ནུབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཡུལ་རྟོགས་པའམ་ཤེས་པ་ལ་ནི་མཐོང་བ་མ་ འགགས་པ་དེ་ཙམ་ལས་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཞེས་ཉམས་སུ་ཚོར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་མེད་པས་རང་རིག་པའི་ཉམས་མྱོང་གིས་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་མེད་དེ་ལྟ་བུ་རང་གིས་མྱོང་བས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དེས་མ་གྲུབ་ན་རང་ལ་སེམས་ཡོད་མེད་དང་བདེ་སྡུག་ཡོད་མེད་ཀྱང་རང་གིས་མི་ཤེས་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ། །མཐོང་རྟོག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དགག །དང་པོ། ཡུལ་དུས་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ་རང་མཚན་ནི་གཞན་འགའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་རང་མཚན་ནི་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་མཚན་དེ་ལས་ཐུན་མོང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི༷་གཞན་ཐ་དད་པ་དོན་ལ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། རང་མཚན་ལས་ཐ་དད་པ་མཐོང་བའི་བློ་མེད་པའམ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པ་དང་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་མཚན་མ་འདྲེས་ཤིང་སྤྱི་མེད་པ་དེ་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མ་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ་གཟུང་དོན་ཡོད་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་རང་མཚན་རྣམས་ལ་བརྡར་གྱུར་པའི་སྒྲ་དག་ནི་འཇུག་པ་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་ན་སྐད་ཅིག་མ་སྣང་ཙམ་དེར་ཟད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་འཇུག་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་གང་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྒྲ་དེ་རྣམས་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ་སྐྱེས་བུ་བརྡ་བྱེད་པ་པོའི་རང་དབང་གིས་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་ཡུལ་དུས་རྣམ་པའི་ཆ་ཐ་དད་དུ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་བཅད་པའི་རང་དབང་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དོན་དེའི་མིང་འདི་ཡིན་
Chinese
也应通过如见不间断地存在来了解。如果有人认为，当心的分别念消失时，即使根识有分别念，也不会感觉到，那不是的。当心收摄入内之后，再次稍微分别时，自己会知道“我的分别念变成了这个和那个”，如果在先前生起的自心作用未消失之后进行思考，自己的心不可能自己看不到或感觉不到。然而，如前所述，在心念消失的情况下，根识对境的认知或了知，仅仅是不间断的显现，而对于“生起了像这样的普遍对境的分别念”则没有任何感觉。因为没有那种感觉，所以通过自证的体验，成立了根识离分别。如果不能通过自己体验来完全确定自己的意识是否有分别念，那么自己也会不了解自己是否有心，是否有苦乐，从而产生怀疑。第二，成立根识本身离分别。驳斥认为见与分别念是一体的观点。第一，同时见到境的差别，即自相不会在其他事物中显现，因为自相是境、时、相不混杂的。从自相中，共同随行的一般并不存在于其他事物中，因为没有见到与自相不同的心的存在，或者因为没有观察到可能显现的事物而被否定，并且受到后来的推论的妨碍。由于自相不混杂且没有一般，因此，从根门产生的无误的意识都是具有特殊自相的对境，因为它们是从具有可取之义的事物中产生的。对于这些特殊的自相来说，作为名称的声音不可能适用，因为这些特殊的事物不会随顺其他事物，因此仅仅在瞬间显现就消失了，而作为了知者的名称是不适用的。声音所成为的对境，也是在分别念的对境中显现的事物本身。声音本身被施加于其上，因为造名者凭借自己的力量，在分别念的对境中显现的境、时、相的各个部分，并非由事物本身所决定，而是自主地将“这是那个事物的名称”。
English
It should also be understood through something like seeing without interruption. If one thinks that when the mind's conceptualization ceases, even if the sense consciousness has conceptualization, it will not be felt, that is not the case. When the mind is gathered inward, and then again slightly conceptualizes, one knows for oneself, "My conceptualization has become this and that." If one contemplates after the function of the previously arisen mind has not diminished, it is impossible that one's own mind is not seen or felt by oneself. However, as previously stated, in the case of the cessation of mental conceptualization, the sense consciousness's cognition or awareness of the object is merely the uninterrupted appearance, and there is no feeling whatsoever that "such a general object-possessing conceptualization has arisen." Because of the absence of that, it is established that sense consciousness is free from conceptualization through the experience of self-awareness. If it is not established by the fact that one's own experience completely determines whether or not one's own consciousness has conceptualization, then one will not know whether or not one has a mind, whether or not one has happiness and suffering, and one will become doubtful. Second, establishing that sense consciousness itself is free from conceptualization. Refuting the view that seeing and conceptualization are one. First, the distinction of seeing objects at the same time, that is, the own-character does not appear in some other things, because the own-character is not mixed with object, time, and aspect. From that own-character, the general that commonly follows does not exist in other things, because there is no mind that sees something different from the own-character, or because it is negated by not observing what could appear, and it is obstructed by subsequent inference. Since the own-character is unmixed and there is no general, therefore, all unerring consciousnesses arising from the sense faculties are object-possessing of particular own-characters, because they arise from things that have graspable meaning. For such particular own-characters, sounds that have become names are not possible to apply, because these particular things do not follow other things, therefore they merely vanish in the moment of appearance, and the name as a knower is not applicable. What has become the object of sounds is also the very thing that appears in the object of conceptualization. The sounds themselves are applied to it, because the namer, by his own power, independently designates "this is the name of that thing" to the various parts of object, time, and aspect that appear in the object of conceptualization, which are not determined by the things themselves.
Tibetan
ནོ་ཞེས་ནི་རྟོག་ པས་མིང་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་ལ་མིང་གདགས་པའི་གཞིར་རུང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ནི་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ནི་བརྡ་དེ་དང་འབྲེལ་བའམ་འདྲེས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ན། དེ་འདྲའི་རྟོག་སྣང་དེ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ཏེ་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ་ཡི་ཚེ་ན་དབང་ཤེས་ལྟར་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡི་དོན་སྣང་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ནང་གི་རྟོག་སྣང་དེ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་དེས་ན་དེ་དབང་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་རང་མཚན་དབང་པོའི་བློ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཚེ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ་བརྡ་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་མིག་གི་ཡུལ་དུ་སྒྲ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་དབང་བློའི་ཡུལ་དུ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འདྲེ་མི་སྲིད་ལ། དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་མེད་པས་ན་ཡུལ་ཅན་དབང་བློ་ལ་རྟོག་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་བུམ་པ་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་ལ་ཀ་བར་འཛིན་པ་མི་འདྲེ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡིས་ནི་དོན་རྣམས་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དང་རྟོག་མེད་སྣང་ཡུལ་དེ་དག་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དེས་ན་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་སྣང་ཡང་ཐ་དད་དུ་མི་འགྲུབ་ན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདས་མ་འོངས་སོགས་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་བརྡ་སྦྱར་ན་རང་མཚན་ལ་དངོས་སུ་སྦྱོར་བ་མིན་ཡང་། ད་ལྟ་བའི་རང་མཚན་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་བརྡ་སྦྱར་ན་རང་མཚན་ལ་དངོས་སུ་ཅི་སྟེ་མི་སྦྱོར་སྙམ་ན། མིག་ལ་དོན་རང་མཚན་སྣང་བ་ཡོད་བཞིན་པ་ན་ཡང་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་སོགས་གཞན་གྱིས་དེའི་མིང་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་ ཡང་རྟོག་ཡུལ་སྒྲ་དང་འདྲེས་རུང་དེ་ཉིད་ལ་སྒྲ་ཡིས་དངོས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་རང་མཚན་དེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེར་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བརྡ་འདོགས་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནུས་ན་བརྡ་ཡུལ་དེ་རང་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རང་མཚན་དེ་གཞན་གྱི་ངག་གིས་བསྟན་དུ་ཡོད་པའི་སྐབས་དེ་བཞིན་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངག་གིས་དེ་སྟོན་ནུས་དགོས་ནའང་། མིག་སོགས་དབང་པོའི་བྱ་བ་ཡུལ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་མེད་པ་ལ་གཞན་གྱི་མིང་བརྗོད་པའི་ངག་ཙམ་གྱིས་རང་མཚན་དེ་གསལ་བར་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མིང་གིས་དེ་དངོས་སུ་བརྗོད་མི་ནུ
Chinese
所谓“诺”，是指通过分别念将名称与事物联系起来，能够作为命名基础的事物之显现方式。凡是能够与该符号相关联或混合的事物，就是这种分别念的显现并非感官的活动范围，因为在存在分别念的显现之时，不存在像感官意识那样清晰显现的事物显现。而且，即使存在不依赖于外境事物的内在分别念显现，它也不会显现为感官的对象，因此它不是感官意识的活动范围。当事物的自相在感官的意识中清晰显现时，它是如何显现的呢？也就是说，符号的对象是清晰还是不清晰，是共同的还是非共同的等等，存在着差异。就像声音不会变成眼睛的对象一样，它一点也不可能与感官意识的对象相混合。由于它本身不存在于对象中，那么作为有境的感官意识又怎么会有分别念呢？就像显现瓶子的眼识不会与执着柱子的眼识相混淆一样。像这样，对于知识来说，转变为不同的显现，这就能区分事物并非同一。因此，分别念的显现对象和无分别念的显现对象，正如上面所说的那样，由于显现为不同的特征，所以不是同一的。如果显现为不同，却不能成立为不同，那么一切都会变成同一。如果对过去、未来等以及隐蔽的事物使用符号，虽然不是直接与自相联系，但是如果对正在看到的现在的自相使用符号，为什么不直接与自相联系呢？即使眼睛中存在事物的自相显现，当别人指出它的名称，例如“这是瓶子”等等时，也是分别念的对象，即能够与声音相混合的对象，声音才直接与它联系，而不是与成为感官活动范围的自相联系，因为在那里不可能以任何方式附加符号。如果能够附加，那么由于符号的对象是自相，就像自相能够被别人的语言指示一样，即使没有自相，也应该能够被别人的语言指示。但是，由于眼睛等感官的活动并没有作用于对象，仅仅通过别人说出名称的语言，自相也不会清晰地显现，因此名称不能直接指称它。
English
That which is called "No" refers to the way in which things appear that can serve as the basis for naming, through conceptual thought connecting names and things. Whatever can be associated or mixed with that symbol is such a conceptual appearance that is not the domain of the senses, because when there is an appearance of conceptual thought, there is no appearance of things appearing clearly like sensory consciousness. Moreover, even if there is an internal conceptual appearance that does not depend on external objects, it does not appear as an object of the senses, therefore it is not the domain of sensory consciousness. When the self-character of things appears clearly in the consciousness of the senses, how does it appear? That is to say, whether the object of the symbol is clear or unclear, common or uncommon, etc., there are differences. Just as sound does not become the object of the eye, it is impossible for it to mix even slightly with the object of sensory consciousness. Since it itself does not exist in the object, how can there be conceptual thought in the sensory consciousness that is the subject? Just as the eye consciousness that perceives a vase does not confuse with the one that grasps a pillar. In this way, for knowledge, the fact that it transforms into different appearances is what distinguishes things as not being the same. Therefore, the object of appearance of conceptual thought and the object of appearance of non-conceptual thought, as mentioned above, are not the same because they appear as different characteristics. If they appear as different but cannot be established as different, then everything will become the same. If symbols are used for past, future, etc., and for hidden objects, although they are not directly related to the self-character, if symbols are used for the present self-character that is being seen, why not directly relate to the self-character? Even when the self-character of things is present in the eye, when someone points out its name, such as "This is a vase," etc., it is the object of conceptual thought, that is, the object that can be mixed with sound, that the sound directly relates to, and not to the self-character that has become the domain of sensory activity, because it is impossible to attach symbols there in any way. If it were possible, then since the object of the symbol is the self-character, just as the self-character can be indicated by the language of others, even if there is no self-character, it should be possible to indicate it by the language of others. However, since the activity of the senses such as the eye does not act on the object, the self-character does not appear clearly merely through the language of someone uttering a name, therefore the name cannot directly refer to it.