Tibetan
ངེས་པའི་ཚུལ། །དེ་ལས་འཇལ་བྱེད་གཉིས་སུ་ངེས། །དང་པོ་ལ། མངོན་གྱུར་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གཞལ། །ལྐོག་གྱུར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཇལ། །དང་པོ། གཞལ་བྱ་གང་ལ་ཡུལ་གཟུང་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལས་དོན་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་རྗེས་འགྲོ་དང་། མེད་ན་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་མངོན་སུམ་ནི་ཡུལ་རང་མཚན་དེ་ལ་འཛིན་པ་རང་དབང་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་ཡོད་པ་ལས་དེར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ལས་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་རྟགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་གང་ལའང་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་གཟུང་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པར་མངོན་སུམ་གྱི་བློས་རང་དབང་གིས་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ལྐོག་གྱུར་འཇལ་བྱེད་རྟགས་སུ་བསྟན། །རྟགས་དེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཚུལ། །དེས་ན་དེ་འཇལ་གཅིག་ཏུ་ངེས། །དང་པོ། རང་མཚན་མངོན་དུ་གྱུར་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་དེ་ལ་རྟོག་ཅིང་ དཔྱོད་པ་པོ་དེའི་ད་ལྟ་བའི་དབང་པོ་དག་གི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟ་མ་མཐོང་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་ནི་གཞལ་བྱ་དེ་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་གྱི་གཞལ་བྱ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་དེ་རྟོགས་པའི་རྟེན་ལ་རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ཆོས་གཞན་ཞིག་གིས་གཞན་རྟོག་པ་ཞེས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་གང་རུང་རུང་མ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་གོ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟགས་དེ་རྟགས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱའམ་རང་གི་རྟེན་ཚོགས་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ཚུལ་གསུམ་ཚང་ན་དེ་ཚེ་ཆོས་གཞན་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རང་གི་རྟེན་དང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་སྙམ་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་འབྲེལ་ཏེ་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པ་སྟེ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་ན་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བ་དེ་ཡི་ཚེ་གོ་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་དུ་བ་ལྟ་བུ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྒྲུབ་བྱ་མེ་ལྟ་བུ་ནི་མེ་ཙམ་གྱི་སྤྱི་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་བྱ་རང་མཚན་གྱི་དོན་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེས་ནས་ནི་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་
Chinese
确定的方式。由此，衡量者确定为两种。第一种，显现由现量衡量，隐蔽由比量衡量。第一，所衡量的事物，对于任何能抓住对象意义的功能，如果事物存在则存在随行，如果不存在则反向的显现意识，是自主执持对象自相的。因为仅从事物存在而产生显现，不依赖于符号、努力、标志等其他任何事物。因此，如此显现的所抓取之义，不依赖于其他原因，而是由现量意识自主决定的。第二种，隐蔽的衡量者显示为标志。标志如何理解的方式？因此，确定它是一种衡量。第一，从自相显现的事物之外，任何对它进行思考和 辨别的思考者，由于其现在的感官超越了现量的对象，而无法以现量来确定，因此，现在未见，是隐蔽的自性，能够理解它的所依是不同于所衡量的事物，而不是所衡量的事物本身，因为是隐蔽的。因此，理解所衡量之隐蔽事物的所依称为标志。第二，如果说其他法理解其他事物是怎样的呢？不是任何其他事物都可以，因为会导致一切理解一切。因此，标志与具有标志的所证或其自身所依的集合意义相关联，如果三相圆满，那么此时其他法标志就能理解所证。如果想知道它如何与自身所依相关联，那么它与想要了解的法性相关联，即周遍性成立，并且与所证之法不出现则不出现相关联，即随行反向周遍性成立，如果三相圆满，则由于关联的力量，标志不会错误地成立所证。如此，从三相圆满的标志理解所证之时，作为能知之标志，如烟，随行的是所证，如火，仅仅是理解火之总相的自性，因此，对于隐蔽的所证，不会特别区分存在于自相意义上的所有法而进行理解。例如
English
The way of certainty. From this, the measurer is determined to be two kinds. The first is that what is manifest is measured by direct perception, and what is hidden is measured by inference. First, the object to be measured, for any function that can grasp the meaning of an object, if the thing exists, there is a following, and if it does not exist, there is a reverse manifestation of consciousness, which is the autonomous holding of the object's own character. Because it only arises from the existence of the thing, it does not depend on any other things such as symbols, efforts, or signs. Therefore, the meaning of what is grasped that is manifested in this way does not depend on other reasons, but is determined autonomously by direct perception consciousness. The second is that the hidden measurer is shown as a sign. How does the sign understand? Therefore, it is determined to be a single measure. First, apart from the self-characterized manifest thing, any object that is thought and discerned by the thinker, because his present senses have transcended the object of direct perception, and cannot be determined by direct perception, therefore, what is not seen now is the nature of being hidden, and the basis for understanding it is something other than the object to be measured, not the object to be measured itself, because it is hidden. Therefore, the basis for understanding the hidden object to be measured is called a sign. Second, if it is said, what is it like for another dharma to understand another thing? It is not that any other thing is possible, because it would lead to everything understanding everything. Therefore, the sign is related to the collection meaning of the sign-bearer to be proven or its own basis, and if the three aspects are complete, then at that time the other dharma sign can understand what is to be proven. If you want to know how it is related to its own basis, then it is related to the dharma nature that you want to know, that is, the pervasiveness is established, and it is related to the fact that if the dharma to be proven does not appear, then it does not appear, that is, the following reverse pervasiveness is established, and if the three aspects are complete, then due to the power of the relationship, the sign will not mistakenly establish what is to be proven. Thus, when the proven is understood from the sign with three complete aspects, the sign of the knower, such as smoke, is followed by the proven, such as fire, which is merely understanding the nature of the general characteristic of fire, therefore, for the hidden proven, all the dharmas existing in the meaning of self-character will not be particularly distinguished and understood. For example
Tibetan
དུ་བ་ལས་མེ་ཙམ་རྟོགས་ཀྱི་དེ་ཡི་ཁྱད་པར་རྩ་དང་ལོ་མ་ཙན་དན་གྱི་མེ་སོགས་དང་། གསལ་ཞིང་འབར་བའི་རྣམ་པ་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་དུ་བ་ཙམ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དེ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ཚད་མས་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ ན་རྟགས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཙམ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ། བསྒྲུབ་བྱ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་རྟགས་ལས་ནི་རང་གང་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཤེས་འདོད་ཞུགས་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་རྟོགས་པའམ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་དཔག་དེ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་གཞན་མི་སྲིད་དེ། གཞལ་བྱ་རང་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ལ་དེ་རྟོགས་བྱེད་གཞན་ཞིག་ལས་འོས་མེད་ཅིང་། གཞན་གང་ཡང་རུང་བས་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་མི་ནུས་པས་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལས་མཐའ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འཇལ་བྱེད་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ནི། ཡུལ་གཞལ་བྱ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་གཞལ་བྱ་གཞན་ཕུང་གསུམ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་འདྲེ་བ་མེད་ཅིང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་ལ་དེས་ན་གཉིས་མིན་ཀྱང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་ཡུལ་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་དེ་དག་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དག་ཀྱང་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་བཞེད་པ་དང་། གཞལ་བྱ་མངོན་ལྐོག་གཉིས་ཡོད་པར་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ལ་གསུམ་དང་གཅིག་གི་གྲངས་སུ་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཚད་མ་གཉིས་སུ་མ་ངེས་པར་གྲངས་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། ཉུང་བ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དགག །གཉིས་ལས་མང་བར་འདོད་པ་དགག །དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་ པ་ན་རེ། གང་མེད་པ་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་རང་མཚན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་སུམ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཅེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ལ། དོན་དམ་པ་དང་ཐ་སྙད་ལན། །དང་པོ། ཚད་མས་གཞལ་བྱ་འཇུག་ཡུལ་མཐར་ཐུག་པ་རང་མཚན་གཅིག་ཡིན་པར་ཁོ་བོའང་འདོད་དེ་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ། །མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ
Chinese
仅仅从烟能推知有火，但不能区分其差别，如根、叶、旃檀木之火等，以及明亮燃烧的状态和形状等差别无法一一辨别。因为仅仅是烟的征象，以及那些差别的性质，不能通过随行和逆行的量来确定。因此，与征象相关联的，不会在自己的所证上产生错乱。第三，作为与所证有“无则不生”关系的法，从作为征象的法中，对于任何已成立为一方之法的有法，想要了解者进入其中，对该所证产生证悟或知识，那就是比量。因此，对于隐蔽的事物，要证明其有无、是非，就必定是比量，不可能有其他的量。因为所量本身是隐蔽的，除了能证悟它的其他方法之外别无选择。而且，任何其他方法都不能不欺骗地证悟，所以依靠正确的征象进行推断之外，没有其他途径，这是通过理证而正确成立的。第二，衡量者确定为二，是因为所量之境有显现的和隐蔽的，除此之外没有第三种所量。因为这二者不会互相混淆，也不可能两者都是，因此也不可能不是两者。因此，正因为所量之境确定为二，所以认为衡量这些境的量也确定为二。因为见到所量有显现和隐蔽两种，所以将量视为三或一的数目，这是被驳斥的。第二，对于不确定量为二，而认为其他数目进行驳斥。驳斥认为数量少于二，即一。驳斥认为数量多于二。第一种情况：先陈述对方的观点，然后是回答。第一，外道认为：凡是不存在的，如总法等，不是所量，因此作为所量，实有的是自相，唯一的一个，因此量只有现量一个。第二，回答分二：从胜义和世俗两方面回答。第一，我也认为，量所衡量的最终对象是自相，唯一的一个，如前面所说。第二，建立比量是量。否则会有荒谬的推论。
English
From smoke, one can only infer the presence of fire, but cannot distinguish its differences, such as the fire of roots, leaves, sandalwood, etc., and the differences in the state and shape of bright burning cannot be distinguished one by one. Because it is only the sign of smoke, and those different qualities cannot be determined by the measure of concomitance and counter-concomitance. Therefore, what is related to the sign will not be confused about its own object to be proven. Third, as a dharma that has a "non-existence implies non-arising" relationship with the object to be proven, from the dharma that is established as a property of a subject in relation to any object, the arising of realization or knowledge of that object to be proven for the one who wishes to know is inference. Therefore, to prove the existence or non-existence, truth or falsehood of hidden things, it must be inference, and there can be no other valid cognition. Because the object to be measured is itself hidden, there is no other choice but another method to realize it. Moreover, no other method can realize it without deception, so there is no other way than to infer based on correct signs, which is correctly established through reasoning. Second, the measurer is determined to be two, because the object of measurement is either manifest or hidden, and there is no third object of measurement other than these. Because these two do not mix with each other, and it is impossible for them to be both, therefore it is also impossible for them not to be both. Therefore, precisely because the object of measurement is determined to be two, it is believed that the valid cognitions that measure these objects are also determined to be two. Because it is seen that there are two kinds of objects to be measured, manifest and hidden, the view that valid cognition is three or one is refuted. Second, refuting the view that the number of valid cognitions is not fixed at two, but is considered to be another number. Refuting the view that the number is less than two, i.e., one. Refuting the view that the number is more than two. In the first case: first state the opponent's view, and then the answer. First, the Tirthikas say: Whatever does not exist, such as universals, is not an object to be measured, so as an object to be measured, what truly exists is the self-character, the only one, therefore there is only one valid cognition, which is direct perception. Second, the answer is divided into two: answering from the ultimate and conventional perspectives. First, I also agree that the ultimate object measured by valid cognition is the self-character, the only one, as mentioned above. Second, establishing that inference is a valid cognition. Otherwise, there would be absurd consequences.