Tibetan
། ཡོད་པ་དེས་ལྡོག་ལྡན་ལ་རང་མིན་པ་སྤོང་བའི་བྱ་བ་གང་ཡང་མ་བྱས་པས་ལན་ཆགས་ཀྱི་བུ་ཚ་བཞིན་དུ་ཕན་པ་མེད་པར་ཟད་དོ། །ཚིག་རྐང་འདི་གཉིས་འགྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་ལ་དོན་དུ་མི་འགལ་ཀྱང་རང་འགྲེལ་གྱི་བབས་དང་བསྟུན་ནས་འདི་ལྟར་བཤད་དོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་ལ་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པས་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཐ་དད་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །སྒྲ་བློའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ནི་ཆོས་གཅིག་ལའང་དུ་མར་འབྱེད་རུང་བས་ཆོས་ཅན་བུམ་པའི་སྟེང་ན་བུམ་མིན་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་སྐད་དུ་བསྟན་ཀྱང་རང་མིན་མ་བསལ་བར་སེམས་པ་བཟློག་པའི་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཙམ་དུ་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ལ་ནི་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་མོད། སྒྲའི་ཤན་ཞུགས་པ་ལྟར་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ ཡོད་པར་སེམས་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་འབའ་ཞིག་གོ། །དེས་ན་དོན་རང་མཚན་གྱི་སྟེང་ན་སྔོན་པོ་ཉིད་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་རྫས་སུ་མེད་པར་བཏགས་པའི་ཆ་ཙམ་ཡིན་པས་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་མེད་པར་བཞེད་པའང་ཐ་དད་པའི་རྫས་སུ་མེད་པར་གཞལ་བའི་ཐུགས་བཞེད་ལ་འགལ་བ་མེད་མོད་ཀྱི། སྔོན་པོ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་སྔོ་མིན་བསལ་བ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་གནས་པའི་འབྲལ་མི་ཤེས་ཡིན་པས་ན་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་འདི་སེལ་འཇུག་གི་ཐ་སྙད་སྨྲ་བའི་སྐབས་སུ་ཁས་མི་ལེན་པར་འོས་མེད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱོགས་འཛིན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སེལ་བ་དངོས་མེད་དང་སྔོན་པོ་དངོས་པོ་ཡིན་པས་སྔོན་པོ་ཉིད་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་མོད། སེལ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་དེ་གཉིས་དོན་ལ་གཅིག་ཅེས་པའང་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་དེའི་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་ན། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདི་ལ་ཆིག་རྐྱང་རེ་ཁོ་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་སྣང་སྟེ། སྒྲུབ་པས་ཀྱང་དགག་པ་ཤུགས་ལ་སྟོན་པ་དང་། དགག་པས་ཀྱང་ཡོངས་གཅོད་གྲུབ་པ་ལྟ་བུར་མི་སྟོན་པ་མེད་པས་སྔོན་པོར་སྣང་བས་སྔོ་མིན་མ་བསལ་ཞེས་བཞག་པར་དཀའ་བས་ན་སྣང་ཡུལ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེ་བས་རྣམ་བཅད་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་དང་། གཞན་སེལ་དགག་པ་གཙོ་ཆེ་བས་ཡོངས་གཅོད་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་ལྟར་གོ་ཞིང་སོ་སོའི་ལྡོག་པ་ནས་ཕྱེ་ན་མ་འདྲེས་པར་འཆད་དུ་ཡོད་མོད། དོན་བུམ་པའི་ངོ་བོ་ལ་མི་རྟག་པ་གྲུབ་ཀྱང་ཐ་དད་པར་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་སྒྲ་རྟོག་གི་ཐ་སྙད་གང་ཡང་མི་འཇུག་ཀྱང་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་རྣམས་དོན་ལ་མི་བསླུ་བར་ཡང་འདོད་དགོས་པས་ན་ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་ ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལྟར་བདེ་བར་
Chinese
因此，由于存在的事物没有做任何抛弃与反面相关的非自身之行为，所以就像罪孽的子孙一样毫无用处。这两句诗，注释家们有许多不同的解释方法，但实际上并不矛盾，只是按照自释的立场这样解释。因此，反面没有任何事物，所以在意义上丝毫没有差别。声音和思维的术语，即使在一个事物上也可以分成许多，所以在作为有法的事物瓶子上，即使口头上说有从非瓶子上反面的事物，但因为没有消除非自身，仅仅是具有遣除思维的决断之境，所以那样说也没有丝毫矛盾。如果像受到声音的影响一样，认为在意义上是不同的，那就完全是错误的。因此，在意义自相上，蓝色本身是实有，而反面不是实有，仅仅是假立的部分，所以认为意义上没有他者排除，也是衡量为没有不同实体的想法，并没有矛盾。仅仅因为是蓝色就排除了非蓝色，这是在意义上没有差别而存在的不可分离，因此，说意义自相有他者排除的这一方，在说排除和进入的术语时，因为不得不承认而成立，所以应当坚持这一方。如果认为，排除是非实有，而蓝色是实有，所以蓝色本身存在于显现之境，但排除本身如何存在呢？说这两者在意义上是一，也仅仅是假立，因为它们不可能有共同的基础。那么，对于这种否定和肯定之术语，不能仅仅用一个单独的词就能完全表达，肯定也暗示着否定，否定也暗示着完全断除成立等等，因为没有不显示的，所以很难安立为显现为蓝色就没有排除非蓝色，因此，显现之境肯定为主，决断就暗示着成立，他者排除否定为主，完全断除就暗示着成立一样理解，如果从各自的反面来区分，就可以不混淆地解释。意义瓶子的自性上成立无常，但没有不同，这样说了。因此，对于意义本身的自性，任何声音概念的术语都不适用，但因为也必须认为术语和意义相符不欺骗意义，所以按照承认那种术语的方式来安乐地
English
Therefore, since the existing thing has not done any act of abandoning the non-self related to the opposite, it is as useless as the descendants of sin. These two verses have many different explanations by the commentators, but in reality they are not contradictory, but are explained in this way according to the position of the self-commentary. Therefore, there is nothing in the opposite, so there is no difference at all in meaning. The terms of sound and thought, even on one thing can be divided into many, so on the thing that is the subject, the vase, even if it is verbally said that there is something opposite from the non-vase, but because the non-self has not been eliminated, it is only a state of decisiveness that reverses the mind, so there is no contradiction in saying that. If, like being influenced by sound, one thinks that there is a difference in meaning, then that is completely wrong. Therefore, in the meaning of self-character, blue itself is existent as substance, but the opposite is not existent as substance, it is only a imputed part, so thinking that there is no other exclusion in meaning is also the idea of measuring that there is no different entity, and there is no contradiction. Just because it is blue, it excludes non-blue, which is an inseparable existence in which there is no difference in meaning, therefore, this side that says that there is other exclusion in the meaning of self-character, when speaking of the terms of exclusion and entry, because it is established by having to admit it, so one should adhere to this side. If one thinks that exclusion is non-existent and blue is existent, so blue itself exists in the realm of appearance, but how does exclusion itself exist? Saying that these two are one in meaning is also just imputation, because they cannot have a common basis. Then, for this term of negation and affirmation, it does not appear to be completely expressed by only one single word, affirmation also implies negation, and negation also implies that complete cutting off is established, etc., because there is nothing that does not show, so it is difficult to establish that appearing as blue does not exclude non-blue, therefore, the realm of appearance is mainly affirmation, decisiveness is implied to be established, other exclusion is mainly negation, complete cutting off is implied to be established, and if one distinguishes from their respective opposites, one can explain without confusion. On the nature of the meaning vase, impermanence is established, but there is no difference, so it was said. Therefore, for the nature of the meaning itself, no term of sound concept applies, but because it must also be thought that the terms and meanings match and do not deceive the meaning, so according to the way of acknowledging that term, one can comfortably
Tibetan
སེམས་སོ། །རྩོད་པ་བཞི་པ་སྒྲ་རྟོག་ཕྱི་མ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་སྤང་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཤིང་དང་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། ལྡོག་པ་མི་རྟག་པ་དང་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་བློས་བཟུང་བ་ན་དེ་དང་ཐ་མི་དད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ཀྱང་བཟུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྒྲ་དང་ཚད་མ་ཕྱི་མ་འཇུག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རང་མཚན་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པས་ནི་ཉེས་པ་འདིར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་ཡུལ་ན་རང་མཚན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཐ་དད་པ་བཅད་དུ་ཡོད་པས་ནི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་རྫས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་ཙམ་བསལ་བའི་དགག་པ་དངོས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བསལ་དུ་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུས་དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྩོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་གྱི་ན་སྟེ་འདི་ལྟར་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་འཛིན་པ་རྟོག་པའི་བློ་ངོར་ཞེན་པའི་དབང་གིས། རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེས་པའི་དོན་སྒྲ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་བཟུང་ནས་འཁྲུལ་བ་དེ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ན་མི་རྟག་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱས་པ་སོགས་རྟགས་ནི་གཅིག་པུ་དེ་ཡིས་སྒྲའི་སྟེང་དུ་རྟག་པ་གཅོད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་གཞན་སྒྲ་དང་རྟགས་དེས་མི་གཅོད་ལ། དེ་འདྲའི་སྒྲའི་ཡུལ་དེ་ལ་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡི་རང་མཚན་དུ་གྱུར་པ་དངོས་པོའི་བརྗོད་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། རྟོག་བློའི་སྣང་ཡུལ་སྒྲོ་བཏགས་ལ་གཞན་བསལ་བའི་ཆ་ཙམ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྒྲ་གང་གིས་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལས་རང་མཚན་དེའི་ཆོས་མ་ལུས་པར་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བ་ནི། རང་དང་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཡུལ་དངོས་པོ་གཅིག་པོའི་ནུས་པ་ལས་ཡིན་གྱི་བློའི་ནུས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་རྟོག་པ་འདིའི་ཡུལ་དུ་ནི་རང་མཚན་དེ་མེད་པས་ན་ཉེས་པ་དེ་མེད་དོ། །དངོས་པོའི་སྟེང་ན་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་གིས་རང་ཡུལ་གྱི་ལྡོག་པ་ལ་རིམ་བཞིན་ཐ་དད་པར་འཇུག་པ་དེས་ན་རྟག་པ་དང་མ་བྱས་པ་སོགས་སྒྲོ་འདོགས་སོ་སོ་ནས་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་། རྟགས་དུ་མ་རྟེན་སྒྲ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་ཡང་
Chinese
心。第四个辩论是驳斥后来的声音概念变得毫无意义：如果树和非树的区别没有不同，那么，因为也不希望有不同于此的共相。当心中保持着与无常不同的声音时，那么所有与它无别的法也将被保持。如果是这样，那么声音和后来的量进入将变得毫无意义。答：因为自相上没有成立不同的反体，所以不会有这个过失，因为在概念的境中不显现自相。因为概念可以断除不同的增益，所以不会有不同的反体的实有，因为仅仅遣除增益的否定是否定无。概念上不能遣除增益是不可能的，因为内外错乱的因缘可能对事物产生颠倒的执着。因此，这样的辩论是由于执着于显现、考察和混合而执着的概念的心识面前。在区分与常等混合的意义，如声音等一个事物时，执着于无常等，当区分这些错乱时，从无常这个声音中，能成立它的因，如所作等，仅仅是那个因在声音上做断除常的作用，声音和因不能断除其他的增益。在这样的声音境上，被其他区分所区分的，成为自相的事物的所说，什么也没有，因为概念心识的显现境仅仅显示增益上遣除他者的部分。 如果声音以成立所说自相的事物的方式来说，那么从中将会证悟那个自相的所有法，这是因为与自己和自性无别的法等无别的境，是事物一个本身的力量，而不是心识的力量。因此，因为这个具有遣除境的概念的境中没有那个自相，所以没有那个过失。虽然事物上没有不同的反体，但是声音概念次第进入自己境的反体，因此，常和非所作等各自断除增益的果，无常和所作等的声音，以及众多因，也依于一个声音等。
English
Mind. The fourth debate is to refute the later sound concept becoming meaningless: If the difference between a tree and a non-tree is not different, then, because one does not want a universal different from that either. When the sound that is not different from impermanence is held in the mind, then all the dharmas that are non-different from it will also be held. If that is the case, then the entry of sound and later valid cognition will become meaningless. Answer: Because different reverses are not established on the self-character, this fault will not occur, because the self-character does not appear in the realm of concept. Because concepts can cut off different gains, there will be no real existence of different reverses, because the negation of merely eliminating gains is a negation of non-existence. It is impossible for concepts not to eliminate gains, because the causes of internal and external confusion may lead to inverted attachments to things. Therefore, such a debate is due to the power of clinging to the appearance, examination, and mixture in the face of the conceptual mind. When distinguishing the meaning mixed with permanence, such as sound, etc., one clings to impermanence, etc. When distinguishing these confusions, from the sound of impermanence, the cause that can establish it, such as made, etc., is only that cause that acts to cut off permanence on the sound, and the sound and cause cannot cut off other gains. On such a sound realm, what is distinguished by other distinctions, becoming the spoken of the self-character of things, has nothing, because the appearance realm of the conceptual mind only shows the part of eliminating others on the gain. If the sound speaks in the way of establishing the self-character of the spoken object, then from it all the dharmas of that self-character will be realized, because the realm that is non-different from the dharmas that are non-different from oneself and one's own nature is the power of one thing itself, not the power of the mind. Therefore, because that self-character is not in the realm of this concept that has the realm of elimination, there is no that fault. Although there are no different reverses on things, the sound concept enters the reverse of its own realm in sequence, therefore, the result of cutting off gains separately, such as permanence and unmade, etc., the sound of impermanence and made, etc., and many causes, also depend on one sound, etc.