Tibetan
ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡིས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཡི་ཆ་འགའ་ཞིག་སྟེ་རང་མཚན་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པའི་ལྡོག་ཆ་ལས་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་སྤྱི་བློ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ཅིང་དོན་རྣམས་ཀྱི་ལྡོག་པ་དེ་དག་གོ་བའམ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་གཞན་སེལ་དེ་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་དུ་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སྒྲས་གོ་བར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྡོག་ལྡན་དངོས་པོའི་རང་མཚན་འཛིན་ཞེས་པའི་ལུང་དོན་ལ་དོགས་པའང་བསལ་ལོ། །ཡང་ལུང་གཉིས་པ། སྒྲས་ནི་དོན་གཞན་ལས་ ལྡོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་དག་བརྗོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སེལ་བ་འདི་ལའང་རང་གི་ངོ་བོ་ལྡོག་ལྡན་ལས་ལོགས་སུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་མོད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལས་རྟོག་ངོར་བུམ་པ་སྣང་བརྟག་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་རྟོ༷གས་པའམ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས། གཞན་བུམ་མིན་ལས་བཟློག་པའང་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་ཚུལ་དེ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་སྤྱི་ལྟ་བུ་ལྡོག་ལྡན་ལས་ཐ་དད་པའི་སེལ་བ་འགའ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་གཞན་འགའ་ཡང་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཀྱི་དེ་མིན་བཅད་པའི་དངོས་མེད་ལ་སེལ་བ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་ལྡོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡང་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་ལྡན་ཐ་དད་པ་སྐྱེས་བུ་དང་དབྱུག་པ་བཞིན་དུ་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པས་ན་གཅིག་གོ་བས་ཅིག་ཤོས་དོན་གྱིས་གོ་བ་དེ་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བརྡ་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །ལུང་གསུམ་པ་ནི། སྒྲས་ནི་དོན་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཤིང་མིན་གཅོད་པ་དང་ཤིང་སྒྲུབ་པའི་སྒྲས་དེ་ཡུལ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་དང་ཤིང་མིན་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཡོད་པ་མིན་པས་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་པ་མེད་དེ་ཤིང་སྒྲས་ཤིང་མིན་བཅད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཤིང་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་འདི་ལ་རང་གི་ངོ་བོའམ་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་ གཞན་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཙམ་གྱི་དགག་པའི
Chinese
如方向之象以“树”之声，由与他者相异，以外境事物之部分，即从自相各异之返体，依于总念而于一显现上执著，且了知或证悟诸义之返体，如是说彼遣他是语之实境，乃说由返体之门，以声音了知事物之差别或特殊之法，是此之义。亦遣除对于依于返体而执持具返体事物之自相之经义之疑惑。又第二经云：声乃由与他义相异而对事物作差别之言说。彼亦是，于此遣他亦无丝毫自性成立于与返体相异之外，然从瓶等之声，于分别识前，以瓶之显现与分别相杂之方式，仅由彼证悟或显现，亦于意义上证悟与非瓶相违，是名为遣他，而于彼方式，如从事物之外的他义之总相，证悟由与返体相异之某些遣他所作之差别，此外亦无丝毫，以是故，仅是于断除彼之外的无事物上假立遣他之名而已。因此，所谓以返体作差别之义，亦非如返体与具返体如士夫与杖般于意义上成立为异体，乃由互相一无所有之分位而说，故由一者之了知而于意义上了知另一者，仅于彼程度施设差别之名，而非于意义上如差别基与差别法般为异体。第三经云：声乃遣除他义且言说自义。如此，以“树”之声断除非树，且以树成立之声，亦非显示彼二境为异体，以树与非树互相一无所有，故由互相舍弃而安住之故，无有异体之言说，以树之声断除非树，仅由此即成立为树本身，故无有异体。因此，于此返体，亦无丝毫自性或事物，仅是由完全排除他者之遮诠
English
As the sound of "tree" by the elephant of direction, by differing from others, some parts of the external object, that is, from the reverse aspects that are different from the self-characteristics, relying on the general mind to realize as one appearance, and understanding or realizing those reverse aspects of the meanings, thus, that exclusion of others is well explained as the actual object of sound, that is, it means that by the door of reversal, the sound understands the difference or special dharma of things. It also dispels doubts about the meaning of the scripture that relies on reversal to hold the self-characteristics of things with reversal. Also, the second scripture says: Sound is the speech that distinguishes things by differing from other meanings. That is also, in this exclusion, there is not even a little bit of self-nature established separately from the reversal, but from the sounds of vase and so on, in front of the discriminating consciousness, in the way that the appearance of the vase is mixed with discrimination, only by that realization or appearance, also in the meaning, realizing the contradiction with non-vase, that is called exclusion, and in that way, like the general appearance of other meanings from things, realizing the difference made by some exclusions that are different from the reversal, there is not even a little bit more than that, therefore, it is only the name of exclusion that is falsely established on the non-thing that is cut off from that. Therefore, the meaning of so-called distinguishing by reversal is also not like reversal and having reversal, like a man and a stick, established as different entities in meaning, but it is said from the division of mutual non-existence, so by the understanding of one, the other is understood in meaning, only to that extent is the name of distinction applied, but not in meaning as different entities like the basis of distinction and the dharma of distinction. The third scripture says: Sound excludes other meanings and speaks its own meaning. In this way, the sound of "tree" cuts off non-tree, and the sound of establishing tree also does not show those two objects as different entities, because tree and non-tree are mutually non-existent, so because they abide by mutually abandoning, there is no speech of different entities, the sound of tree cuts off non-tree, only by this it is established as the tree itself, so there is no different entity. Therefore, in this reversal, there is not even a little bit of self-nature or thing, only the negation of completely excluding others.
Tibetan
་ཆའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ནའང་སྒྲ་ཡི་སྟོབས་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ལྟར་འཕངས་པའི་ཤན་གྱིས་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཡིས་བསླད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་མ་གྲུབ་བོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ལྡོག་པ་འདི་དོན་དམ་པར་ཏེ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུང་གསུམ་པོ་དེས་སྒྲས་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་གཞན་སེལ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞིང་གཞན་སེལ་ཞེས་བྱ་བའང་ལྡོག་ལྡན་ལས་ཐ་དད་པའི་ལྡོག་པ་དངོས་པོར་སྟོན་པ་དང་། དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཡུལ་དངོས་པོར་བཞེད་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ལྡོག་པ་ཉིད་དངོས་པོར་འདོད་ན་མི་འཐད་དེ་རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཨ་ག་རུའི་དངོས་པོ་ལས་དེའི་ལྡོག་པ་ནི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ་དངོས་པོ་རང་མཚན་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་གི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་དགག་པའི་ཆ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཨ་ག་རུ་འདི་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལྕགས་ལ་སོགས་པ་འདི་ལས་ཐ་དད་པའམ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཅེས་ནི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཨ་གར་དེ་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་བརྗོད་པ་ཞིག་ན་ཨ་གར་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ལྕགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་འདི་ལ་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་ཅེས་མི་བརྗོད་མི་སེམས་པ་ཞིག་ན་ཤིང་དེ་ཤིང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཤིང་མིན་ལས་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤིང་དེ་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་ཀྱང་དེའི་ཐ་དད་པའི་ཆ་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། ཤུག་པའི་སྟེང་ གི་ཤིང་མིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནམ། ཤུག་པ་ལས་གཞན་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་པ་ནི་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་ཤིང་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཤུག་པའི་སྟེང་ན་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་དངོས་པོར་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཤིང་མིན་ལས་མ་ལོག་པའམ་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཤུག་པ་ཤིང་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་གྱི་སྟེང་ན་དེའི་རང་མིན་བསལ་བའི་ཆ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མཁར་གཞོང་ལ་རྒྱ་ཤུག་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ན་རེ་རེ་བཞིན་ལྡོག་པ་ཐུག་མེད་དུ་ཡོད་ཅིང་
Chinese
འོ། །即使如此，由于声音的力量，似乎完全确定了自己的本质，由于投射的影响，就像拥有事物一样，这仅仅是被错误的思维所迷惑，实际上并没有成立。正是由于这个原因，这个“反”在胜义谛中，也就是事物中，是不存在的。因此，导师的这三个教证表明，声音将事物的表达对象排除在外，而所谓的“排除他者”，也并非指与具有“反”的事物不同的“反”作为事物来显示，也不是指以此来区分的声音对象作为事物来接受。除此之外，如果认为“反”本身就是事物，那是不合理的，因为这会被理证所损害。例如，沉香的物体，它的“反”不会变成事物，因为事物是自相在意义上存在的。其上的“反”的差别，仅仅是虚构的存在，而不是作为事物存在，因为它是否定的部分。其原因是，可以说“这个沉香与不是它的其他事物，如铁等，是不同的或其他的”。如果沉香本身不被说成与不是它的事物不同，那么沉香本身也会变成不是沉香，就像铁等一样。因此，如果不对这棵树说或想它与不是树的事物不同，那么这棵树就会变成不是树，因为它没有从不是树的事物中返回。如果说这棵树与不是树的事物不同，但它的差别部分本身变成了事物，那么，云杉上的 与不是树的事物的差别，是云杉的物体本身，还是变成了与云杉不同的物体？如果是前者，因为从不是树的事物中返回就是云杉的物体。那么，其他檀香等就会变成不是树，因为它不是云杉的物体。如果是后者，即使云杉上与不是树的事物的差别可以作为事物存在，但云杉的物体没有从不是树的事物中返回，或者说与不是树的事物不同，因此云杉会变成不是树。因此，也不应该说云杉的物体与不是树的事物不同。如果事物的本体上，排除其自身非有之部分变成了事物，就像城堡的基座上支撑着中国杉树一样，那么每一个“反”都会无限地存在，并且
English
O! Even so, due to the power of sound, it seems to completely determine its own essence, and due to the influence of projection, it seems as if it possesses things. This is merely being misled by erroneous thinking, and it is not established in reality. Precisely for this reason, this "opposite" is not truly existent, that is, it does not exist as a thing. Therefore, these three statements of the teacher show that sound excludes the object of expression of things, and the so-called "exclusion of others" does not mean that the "opposite" that is different from the one with the "opposite" is shown as a thing, nor does it mean that the sound object distinguished by it is accepted as a thing. Other than that, if the "opposite" itself is considered a thing, it is not reasonable, because it is harmed by reasoning. For example, the object of agarwood, its "opposite" will not become a thing, because the thing is self-characterized and exists in meaning. The difference of the "opposite" on it is merely a fabricated existence, not an existence as a thing, because it is a negative part. The reason for this is that it can be said, "This agarwood is different or other from other things that are not it, such as iron." If agarwood itself is not said to be different from things that are not it, then agarwood itself will become not agarwood, just like iron and so on. Therefore, if one does not say or think that this tree is different from things that are not trees, then this tree will become not a tree, because it has not returned from things that are not trees. If it is said that this tree is different from things that are not trees, but the part of its difference itself becomes a thing, then, on the spruce, is the difference from things that are not trees the object of the spruce itself, or is it an object that has become different from the spruce? If it is the former, because returning from things that are not trees is the object of the spruce. Then, other sandalwood and so on will become not trees, because it is not the object of the spruce. If it is the latter, even if the difference from things that are not trees on the spruce can exist as a thing, the object of the spruce has not returned from things that are not trees, or is not different from things that are not trees, therefore the spruce will become not a tree. Therefore, it should not be said that the object of the spruce is different from things that are not trees. If, on the essence of things, the part that excludes its own non-existence becomes a thing, just like the Chinese fir tree supported on the base of a castle, then each "opposite" will exist infinitely, and