Tibetan
མ་ན། འདི་ལྟར་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་དང་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་འཇལ་བྱེད་ལུང་དང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་རྣམས་ཡིན་པ་ལ་དེ་གསུམ་གང་གིས་ཀྱང་ཡོད་མེད་དུ་གཞལ་མ་ནུས་ན་རེ་ཞིག་གཞལ་མ་ནུས་པའམ་དེས་གཞལ་བྱར་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཡོད་མེད་གང་རུང་དུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་ནུས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་མདུན་འདིར་ཤ་ཟ་མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྐབས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་ནས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་དང་བསྐལ་པའི་དོན་དེ་རྣམས་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བ་དེའི་དབང་པོ་ཡི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞལ་མི་ནུས་ལ། བསྐལ་དོན་དེ་མེད་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་གྱུར་པའང་གང་ཟག་དེའི་ངོར་གནས་སྐབས་དེར་མེད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི། བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དེས་ཡོད་པར་མ་དམིགས་ཀྱང་དེས་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ན་ཇི་ལྟར་མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་ནུས་ཏེ་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་སྒྲུབ་ལའང་ལུང་དང་མངོན་སུམ་དང་འབྲས་རྟགས་མེད་ཚུལ་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་དེ་ཡུལ་དེ་ཡོད་ངེས་དང་མེད་པར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར་ན། བསྐལ་དོན་དེ་ཡོད་ངེས་དང་མེད་ངེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་ལུང་དང་གསུམ་ལོག་པ་དེ་ལ་བསྐལ་དོན་ཞེས་བྱའི། གལ་ཏེ་ཡོད་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ལུང་ཡང་དག་དང་རྟགས་ཡོད་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསྐལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ དེས་ན་འདིར་དེ་གསུམ་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ཡང་མ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྒྱང་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། མ་དམིགས་པ་དང་འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་གཉིས། །དང་པོ། མ་དམིགས་པ་ལ་ཡུལ་དེ་དགག་ནུས་པའི་ཚད་མར་འགྲོ་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡོད་དེ། མ་དམིགས་པའི་རྟགས་དེ་ལ་ཡུལ་དེ་ཁེགས་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རམ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་ཅན་ལ་ལ་ནི་ཡུལ་དེ་དགག་པའི་ཚད་མ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། མ་དམིགས་པར་འདྲ་ཡང་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པས་ནི་ཁེགས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འགལ་ཟླ་དམིགས་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་ཁེགས་སོ། །འོ་ན་གོང་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་མེད་པར་ཁེགས་ནུས་ཀྱི་ཚད་མ་མིན་པར་མ་བཤད་དམ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ཏེ་ངོ་བོ་དང་དེའི་ཤེས་བྱེད་དེ་རྟགས་སྣང་རུང་མིན་པས་མི་ཤེས་པའམ་མི་སྣང་བ་ལ། དེ་མ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་བའི་རིགས་པ་འདི་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པས་དེ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ་ཞེས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཤན་འབྱེད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་རུང་གི་རྒྱུ་ཚད་མས་མི་དམིགས་པའམ་མི་ཤེས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟགས་དེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་མི་སྲིད་པའི་རིགས་པས་སོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཤིང་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱབ་བྱ་ཤུག་པ་ལྟ་བུ་རྟགས་ཅན་ལ། ཁྱབ་བྱེད་དེའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་དགག་རྟགས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་བྱེད་ལོག་པས་ཁྱབ་བྱ་གནས་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཞིག་གིས་འབྲེལ་ཡུལ་དེ་དག་མེད་པར་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་བ་གསུམ་དང་བྲལ་བ་སྣང་རུང་གི་བུམ་པ་སོགས་མཐོང་བ་མེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ་མཐོང་བའི་གེགས་མི་སྣང་བའི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པར་ནི་གྱུར་པ་ན་སྣང་རུང་གི་དངོས་པོ་བུམ་སོགས་དེ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་གཞི་དེར་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བུམ་པ་མ་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་སྙམ་ན། མ་དམིགས་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་མིན་ཏེ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་ན་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་ལ་རྗེས་དཔག་ཏུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ་འོག་ཏུ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྣང་རུང་མ་དམིགས་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡོད་དེ་སེར་སྐྱ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྣང་རུང་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་བྱ་བར་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་འདི་ནི་མེད་པ་དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་སྟོན་པས་ན་དོན་ལ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སུ་ཡང་འདུར་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ། གཞན་ཡང་ཆོས་གང་དང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་འགལ་ཟླ་དེ་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པས་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་དང་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡི་རྟགས་ནི་འགལ་ཟླ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་དགག་རྟགས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ལ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་སྐབས་ལ་རྩོད་པ་དང་། །མི་སྣང་མ་དམིགས་སྐབས་ལ་རྩོད་པའོ། ། དང་པོ། གཙོ་སོགས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་
Chinese
嘛呢。像这样，所量的事物极其隐蔽，以及显现和隐蔽的事物，能衡量它们的，是教证、现量和比量。如果这三者任何一个都不能衡量有无，那么暂时不能衡量或者不能被它衡量的事物，就不能绝对地证明是有还是无。因此，要确定面前这里没有吃肉的，如果衡量者的教证三者与清净的论典没有关联，就不能用教证来证明；并且那些已经过去的事物，已经成为过去的事物，它们已经超出了感官的范围，所以不能用现量来衡量。即使过去的事物成为不存在的正确征象，对于那个人来说，在当时成为不存在的事物，比如吃肉等等，即使过去的事物没有意识到它们的存在，但仅仅因为没有意识到，又怎么能确定它们不存在呢？不能确定。同样，对于证明存在，也要结合没有教证、现量和果证的情况。因此，不观察的征象，不是确定事物存在或不存在的结果，所以，过去的事物不会变成认识事物存在或不存在的量。因此，现量、比量和教证这三者颠倒，就叫做过去的事物。如果存在证明有无的正确教证和征象，那么在任何情况下也不会变成过去。
English
Ma ne. Like this, the objects to be measured are extremely hidden, and the manifest and hidden things, the means to measure them are scripture, direct perception, and inference. If none of these three can measure existence or non-existence, then what cannot be measured for the time being or what has not become an object to be measured by it, cannot be definitively proven to be either existent or non-existent. Therefore, to definitively prove that there is no meat-eater here in front, if the three means of measurement, scripture, and reasoning, are not related to the context of the pure treatises, then it cannot be proven by scripture; and those past events, those that have become past events, have transcended the scope of the senses, so they cannot be measured by direct perception. Even if the past events become a valid sign of non-existence, for that person, those things that have become non-existent at that time, such as meat-eating and so on, even if the past events have not perceived their existence, how can they be definitively proven to be non-existent just because they have not been perceived? It cannot be proven. Similarly, for proving existence, one should also combine the circumstances of not having scripture, direct perception, and result signs. Therefore, since the sign of non-observation is not the result of definitively determining whether the object exists or does not exist, the past events will not become the means of valid cognition that ascertains whether the object exists or does not exist. Therefore, the reversal of these three, direct perception, inference, and scripture, is called past events. If there is valid scripture and a sign that proves existence or non-existence, then it will not become past under any circumstances.
Chinese
显现上，仅仅因为没有观察到它，并不能成立它不存在的道理，这是一种陈述，而不是因为能显现而没有观察到它，就不能成立它不存在。这是为了区分这两者而作的。因此，如果能显现的原因没有被量观察到或不知道，那么这个结果就可以被这个标志证明是不存在的，因为没有原因的结果是不可能的。像树一样的周遍的事物自性，其周遍的对象，如柏树一样的有法，如果周遍的自性没有被观察到，也可以作为否定标志，因为周遍者消失了，周遍的对象就不可能存在。 如果这样，一些具有未观察到相关对象的理由的论证，就不会理解到那些相关对象是不存在的。如果能显现的瓶子等，没有了遮蔽其显现的因素，即没有了显现的障碍，如不可见的咒语等，那么，能显现的事物，如瓶子等，通过未观察到它的标志，就可以确定该事物在该处是不存在的。如果说，没有观察到瓶子是显而易见的，如果还需要通过标志来证明，那就太过分了。其实，这并不是要证明没有观察到的事物，而是为了让人知道，如果能显现而没有观察到，就应该称之为“确定不存在”，这是为了确立这个术语而进行的推论，下面还会讲到。如果说，即使能显现而没有观察到，也有不称之为不存在的情况吗？答：有。如数论派认为，原因和结果都是能显现的，即使在原因上没有观察到结果，也不会称之为不存在，而是认为它是存在的。因此，这个能显现而未观察到的标志，由于显示了不存在的事物成立为不存在的术语的结果的自性，所以在意义上也可以归为自性标志。第二，此外，如果存在与任何法相违的事物，那么它也会损害该相违的事物的存在，因为它们不能同时存在，所以，观察到与它相违的事物的标志，就一定是确定没有相违事物的否定标志。第二部分是辩论的消除：对能显现而未观察到的情况的辩论，以及对不能显现而未观察到的情况的辩论。 第一，自性等有法，声音
English
In terms of appearance, the reasoning that it cannot be established as non-existent simply because it is not observed is a statement, but it is not that it cannot be established as non-existent because it is observable but not observed. This is done to distinguish between the two. Therefore, if the cause that can appear is not observed or known by valid cognition, then the result can be proven to be non-existent by this sign, because a result without a cause is impossible. The pervasive nature of things like trees, the pervaded object like a cypress in the subject, if the nature of the pervader is not observed, it can also be taken as a negative sign, because when the pervader disappears, the pervaded object cannot exist. If so, some arguments with the reason of not observing the related object will not understand that those related objects are non-existent. If the causes that make visible things like vases invisible, that is, the obstacles to visibility, such as invisible mantras, etc., are impossible, then the visible objects, such as vases, etc., can be definitely understood to be non-existent in that place by the sign of not observing it. If it is said that not observing the vase is obvious, and if it needs to be proven by a sign, then it is too much. In fact, it is not to prove the unobserved thing, but to let people know that if it can appear but is not observed, it should be called "definitely non-existent", this is an inference to establish the term, which will be discussed below. If it is said that even if it can appear but is not observed, there are cases where it is not called non-existent? Answer: Yes. For example, the Samkhya school believes that both cause and effect are visible, and even if the effect is not observed in the cause, it will not be called non-existent, but it is considered to exist. Therefore, this sign of being able to appear but not observed, because it shows that the non-existent thing is established as the nature of the result of the term of non-existence, so in meaning it can also be classified as a nature sign. Second, in addition, if there is something that contradicts any dharma, then it will also harm the existence of that contradictory thing, because they cannot exist simultaneously, so the sign of observing something that contradicts it is definitely a negative sign that determines that there is no contradictory thing. The second part is the elimination of debate: the debate on the case of being able to appear but not observed, and the debate on the case of not being able to appear but not observed. First, the subject of nature, etc., sound