Tibetan
དང་མ་ཕྲད་པར་སྲིད་པས་འཇིག་པར་མ་ངེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གོས་ལ་ཚོན་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ལྟོས་བཅས་མིན་ན་ངེས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། ལྟོས་བཅས་ཡིན་ཀྱང་འཇིག་པར་ངེས་ཏེ་དངོས་པོའི་རྒྱུ་རང་ཉིད་ལས་འཇིག་པ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེས་དངོས་པོ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁས་མི་ལེན་པར་དངོས་པོའི་རྒྱུས་དངོས་པོ་བསྐྱེད་ལ། སླར་ཡང་དངོས་པོ་དེ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་དེའི་བར་དུ་བརྒྱུད་པའི་དུབ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་གཉིས་པོའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ཡང་གྲུབ་བྱར་མེད་ཅིང་མ་གྲུབ་ན་རྒྱུ་ཡང་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་སུ་བྱ་བའི་ཡུལ་དངོས་པོ་དེ་ཡིན་ཀྱང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ་འཇིག་རྒྱུས་དངོས་མེད་དུ་བྱེད་དོ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་གྲུབ་ཟིན་དངོས་མེད་ དུ་མི་ནུས་ལ་དངོས་མེད་དངོས་མེད་དུ་བྱ་བ་མི་སྲིད་པས་འཇིག་རྒྱུ་འདིའི་ལས་སུ་བྱ་བ་དངོས་མེད་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དངོས་མེད་ལ་རྒྱུ་མི་སྲིད་ཅིང་། དངོས་པོ་ལ་དེས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རང་གར་སྨྲ་བ་ཙམ་མོ། །འོ་ན་དངོས་པོ་ཡང་སྐྱེད་མི་དགོས་ལ་དངོས་མེད་སྐྱེད་མི་ནུས་པས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རྒྱུ་འབྲས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་སྟེ་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མའི་སྣང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་ལ། དེ་འདྲའི་དངོས་པོ་ད་ལྟ་བ་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་རྒྱུ་མི་དགོས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེད་རྒྱུ་མི་འཐད་པ་མིན་ཏེ། སྔར་གྱི་རྒྱུ་མེད་པར་འདི་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་འཇིག་པ་འགལ་བ་དག་མི་བྱེད་པས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེས་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་བསྐྱེད་པས་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་དེ་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བུམ་པའི་རྒྱུ་དེས་བུམ་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་ན་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་པར་མཐོང་ནས་འཇིག་པ་དོན་གཞན་སྐྱེད་ཅེས་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་ལ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་གཉིས་ཀ་འགལ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་དེའི་འོག་ཏུ་འཇིག་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་འཇིག་པ་དེ་ནི་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་བུམ་སོགས་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ལ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་རང་གི་རྒྱུ་ལས་བདག་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་པ་ཡི་རྒྱུ་གཞན་གང་ཞིག་ཡོད་དེ་ཅི་ཡང་མི་དགོས་ལ། གལ་ཏེ་འཇིག་པ་དེ་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པར་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་ན་འཇིག་རྒྱུ་དེས་དོན་གཞན་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་བདག་ཉིད་ལ་ནི་ཕན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མིན་པས་ན་དངོས་པོ་དེ་ཡིས་ལྟོས་བྱ་ རྒྱུ་གཞན་གང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་བྱས་པས་ཀ་བ་མི་འཇིག་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུ་ཞེས་དངོས་པོའི་རྒྱུར་འདོད་པ་དོན་མེད་ལ་དངོས་པོ་དང་མ་འབྲེལ་ན་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་དོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་སྤང་གཉིས། །དང་པོ། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་གཤིས་ཀྱིས་འཇིག་ངེས་པར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་འཇིག་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་དུས་ནམ་དུ་ཡང་ནི་འཇིག་པ་དེ་ལྟ་བུ་མིན་པར་རེས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་མི་འཇིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་འཇིག་ཀ་མར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྡོད་པ་ལ་བརྟེན་པར་མི་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། འཇིག་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་མ་མྱོང་ན་དངོས་མེད་ཅེས་བྱའི་དེ་ལ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའང་མི་འཐད་པས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཡིན་གྱི་དངོས་མེད་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་མི་སྡོད་པ་དེ་ལྟར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ། དངོས་པོ་གང་དག་ལ་མི་རྟག་པ་དེ་ཡོད་པ་ནི་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཟད་པས་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་དག་དངོས་པོ་དེ་ཡོད་ཙམ་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཚང་ནས་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་དུ་གྱུར་པ་དག་རང་གི་འབྲས་བུའི་ལས་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཚོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་མཇུག་དོན་ལ། གཞུང་འདི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཚུལ། །རྟོགས་ན་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའོ། །དང་པོ། འདི་ལྟར་བློ་ཡི་ནུས་པ་ཆུང་བ་མེད་པར་གྲགས་པ་ཡི་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ལ། ཉིན་དང་མཚན་ དུ་འབད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཞུང་འདི་ལྟ་བུའི་ངེས་གསང་མཆོག་གི་དེ་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་མཐོང་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་ན་ཤེས་རབ་ཆུང་ཞིང་ལེ་ལོ་ཅན་གྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལེགས་བཤད་འདི་ལྟ་བུ་བདག་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེས་སུ་སླར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མི་རྙེད་པ་ཅན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཁོ་བོའི་གཞུང་འདི་ནི། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་ཆུ་བོ་བབས་པ་བཞིན་དུ་རང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་ལ་ཐིམ་ཞིང་མི་མངོན་པར་ནུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་དཀའ་བར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ། རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་དང་ཚུལ་མིན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་ངན་པའི་ནགས་འཐུག་པོའི་ཚང་ཚིང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གཞུང་ནས་བཤད་པ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པའི་ལམ་སྟོན་པ་དང་། འདི་འདྲ་བའི་གཞུང་ལུགས་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་བློ་ཡི་སྣང་བ་གསལ་བར་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི། བློ་གྲོས་ངན་པ་ཉི་སྤོང་སྟེ་འུག་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་འདི་ལ་འཇིགས་པ་སྐྱེ་ཞིང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པ་མཁས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་བློ་ཡི་པདྨོ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་ཆོས་ལྔས་ཉི་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱན་དུ་བྱས་པའོ། །ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དག་གིས་འགྲོ་དོན་འཕེལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སླད་དུ་སྦྱར་བའོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་འགྲེལ་བ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའོ། །བཞི་པ་མཇུག་དོན་ལ་མཛད་བྱང་དང་འགྱུར་བྱང་གཉིས་ལས། དང་པོ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་ནི་ཡུལ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་བྱུང་བ་གཞུང་ ལུགས་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་བར་འཇུག་པ་སྙན་པའི་གྲགས་པས་སའི་སྟེང་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་པ་འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། །གཉིས་པ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུ་བྷཱ་ཏི་ཤྲཱི་ཤཱནྟི་ཞེས་དཔལ་ལེགས་འབྱོར་ཞི་བ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཞེས་རྨ་ལོ་ཙཱའི་འགྱུར་བྱང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་མིག་གཅིག་རྔོག་ལོ་ཙཱ་ཆེན་པོའི་འགྱུར་བྱང་ནི། དཔལ་ལྡན་དམ་པའི་ལས་ལ་མངོན་དགེས་པ། །སྨད་མེད་ཆེ་བའི་བདག་ཅན་རྒྱལ་པོ་མཆོག །དགེ་བའི་ཐུགས་མངའ་དེས་བས་ས་སྐྱོང་བ། །མི་ཡི་བདག་པོ་དབང་སྡེའི་བཀས་བསྐུལ་ནས། །བརྩོན་ལྡན་
Chinese
如果不是一开始就存在，那么由于存在不一定毁灭的事物，就像衣服上的颜色一样。因此，如果不是相互依赖，就与确定性相违背。第二，即使是相互依赖，也一定毁灭，因为毁灭是从事物自身的因产生的。如果有人说：产生事物的因使事物毁灭，那么不承认事物产生的因产生事物，而是事物产生的因产生事物，然后另一个使事物毁灭的因在它们之间传递，那又有什么用呢？因为两个因的力量所作用的对象就是事物本身，对于已经成立的事物来说，没有再成立的必要，如果没有成立，也就不是因了。如果认为所要作用的对象是事物，产生事物的因产生事物，而毁灭的因使之成为非事物，那么已经成立的事物不能成为非事物，而非事物也不可能成为非事物，即使允许这个毁灭的因所要作用的对象是非事物，但非事物不可能有因，而且它对事物也无所作为，因此这只是随口说说而已。那么，事物也不需要产生，非事物也不能产生，因此产生的原因也不可能存在吗？答：因果只是名言安立，然而因集合的果，刹那的显现是不可否认的。像这样的事物，现在的事物就是事物本身，因此它不需要因，但仅凭这一点也不能否定产生的因，因为没有之前的因，这个是不可能产生的。如果说，同一个因产生和毁灭是矛盾的，因此产生事物的因产生了一个转变为其他事物的毁灭，因此瓶等事物就会毁灭。如果瓶子的因产生瓶子的事物本身，并使其具有毁灭的性质，那么看到会有什么不容许的过失，而承认产生其他事物的毁灭呢？因为对于具有刹那性质的事物来说，从因产生和不在第二个刹那停留这两者之间，没有丝毫的矛盾。然而，如果认为逐渐产生，然后在它之后毁灭是事物的规律，那么，如果毁灭就像火的热量一样，在瓶等事物的自性中成立，那么自己的
English
If it does not exist from the beginning, then because there are things that are not certain to be destroyed by existence, like color on clothes. Therefore, if it is not interdependent, it contradicts certainty. Second, even if it is interdependent, it is certain to be destroyed, because destruction arises from the cause of the thing itself. If someone says: the cause that produces the thing destroys the thing, then it is not admitted that the cause that produces the thing produces the thing, but the cause that produces the thing produces the thing, and then another cause that destroys the thing passes between them, then what is the use? Because the object on which the power of the two causes acts is the thing itself, and for the thing that has already been established, there is no need to be established again, and if it has not been established, it is not a cause. If it is thought that the object to be acted upon is the thing, the cause that produces the thing produces the thing, and the cause of destruction makes it a non-thing, then the thing that has already been established cannot become a non-thing, and it is impossible for a non-thing to become a non-thing, even if it is allowed that the object to be acted upon by this cause of destruction is a non-thing, but there cannot be a cause for a non-thing, and it does nothing to the thing, therefore this is just talking casually. Then, things do not need to be produced, and non-things cannot be produced, so is it impossible for the cause of production to exist? Answer: Cause and effect are only nominal designations, but the result of the collection of causes, the momentary appearance, is undeniable. Such a thing, the present thing is the thing itself, so it does not need a cause, but this alone cannot deny the cause of production, because without the previous cause, this is impossible to arise. If it is said that the same cause producing and destroying is contradictory, therefore the cause that produces the thing produces a destruction that has turned into another thing, therefore things such as vases will be destroyed. If the cause of the vase produces the thing of the vase itself and makes it have the nature of destruction, then what unacceptable fault is seen that one admits that the destruction of another thing is produced? Because for a thing with a momentary nature, there is not the slightest contradiction between arising from a cause and not staying in the second moment. However, if it is thought that gradual arising and then destruction after it is the law of things, then, if destruction, like the heat of fire, is established in the nature of things such as vases, then one's own
Chinese
既然幻化所生的事物，其自性已经成立，又有什么其他的因可以帮助它呢？什么也不需要。如果坏灭不是事物本身固有的，而是存在于其他地方，那么坏灭之因或许可以帮助其他事物，但对于瓶子等事物本身却没有任何帮助，因此事物还需要依赖什么其他的因呢？就像做了瓶子并不能使柱子坏灭一样，将事物的坏灭之因认为是事物的因是没有意义的，如果与事物无关，那么事物坏灭就没有意义了。第二，事物以及对它的辩驳和驳斥。第一，像火的热性一样，事物从产生之时起，其本性就注定要坏灭，那么不需要依赖其他坏灭之因的事物，在任何时候都不会坏灭，那么在接下来的刹那间，它怎么会不坏灭呢？例如，瓶子和声音等事物，它们本身就会逐渐坏灭，不需要依赖任何东西来停留。第二，如果不需要依赖其他坏灭之因，那么事物连一刹那也不会存在吗？如果从未在一刹那产生，那么被称为“无”的事物，说它会坏灭也是不合理的，因为已经产生的事物不会在第二刹那停留，像这样存在的事物才是事物本身的性质，如果是无，又怎么会不停留一刹那呢？那应该被称为不是由因而生。第三，对于那些具有无常的事物来说，就像火的热性一样，它们完全是自身的性质，不需要依赖其他因，这些事物只要存在就一定是这样的，例如，当所有因的集合都完整时，其力量就会变得不可阻挡，就像一个没有任何阻碍的集合，可以产生自己的果，也就是产生果的作用一样。第三，结尾部分，本论难以理解的方式，如果理解了，利益巨大。第一，像这样，那些以智慧著称，拥有强大思维能力的人，也无法理解如此深奥的真如，那些日夜努力，精进无比的人，也无法如实地通达像这样论典的决定性秘密和至高真如。
English
Since things arising from illusion, their own nature has already been established, what other cause can help it? Nothing is needed. If destruction is not inherent in things themselves, but exists elsewhere, then the cause of destruction may help other things, but it does not help things like bottles themselves in any way, so what other cause does the thing need to rely on? Just as making a bottle does not cause a pillar to be destroyed, it is meaningless to consider the cause of the destruction of things as the cause of things, and if it is unrelated to things, then the destruction of things is meaningless. Second, things and the arguments and refutations against them. First, like the heat of fire, things are destined to be destroyed by their nature from the moment they arise, so things that do not need to rely on other causes of destruction will not be destroyed at any time, so how can they not be destroyed in the next moment? For example, things like bottles and sounds themselves gradually decay and do not need to rely on anything to stay. Second, if it is not necessary to rely on other causes of destruction, then things will not exist even for a moment? If it has never arisen in a moment, then it is unreasonable to say that something called "non-existence" will be destroyed, because something that has arisen will not stay in the second moment, and the existence of something like this is the nature of the thing itself, and if it is non-existence, how can it not stay for a moment? That should be called not born of cause. Third, for those things that have impermanence, like the heat of fire, they are completely their own nature, and do not need to rely on other causes, these things are certain to be like this as long as they exist, for example, when all the collections of causes are complete, their power becomes unstoppable, like a collection without any obstacles, which can produce its own fruit, that is, the function of producing fruit. Third, in the ending part, the way in which this treatise is difficult to understand, and if it is understood, the benefits are great. First, like this, those who are known for their wisdom and have strong thinking abilities are also unable to understand such profound Suchness, and those who work hard day and night and are extremely diligent are also unable to truly understand the decisive secrets and supreme Suchness of such a treatise.