Tibetan
་ཕྱོགས་སམ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཡན་ལག་སྟེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པས་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟགས་སུ་འགོད་རུང་ན་གོང་དུ་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྩོལ་བྱུང་གི་སྒྲ་ཞེས་བཀོད་པའི་ཚེ་རྩོལ་བྱུང་དེ་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ཡི་ཡན་ལག་ཡིན་ནའང་རྟགས་དེས་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་འགྲུབ་པ་ལ་དེས་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། ཆོས་ཅན་སྒྲ་དང་རྟགས་རྩོལ་བྱུང་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ་དཔེར་ན་ཧ་ཅང་གསལ་པོར་མ་མཐོང་བའི་གོང་བུ་མང་པོ་ཉེ་བའི་སྐབས་སུ་ཅི་རྟ་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ན། གོང་བུ་རྭ་ཅན་འདི་རྭ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟ་མིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་རྭ་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གོང་བུ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་རྭ་ཅན་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་ཡང་རྟ་མིན་པའི་ཤེས་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། ཡང་ན་རྩོལ་བྱུང་ཞེས་པ་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་དེ་མཚོན་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་རྩོལ་བྱུང་རང་ཉིད་ཆོས་ཅན་དུ་མི་གནས་པར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྩོལ་བྱུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱའི་ དུས་སུ་རྩོལ་བྱུང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན་ཏེ། དེ་ལ་རྩོལ་བྱུང་གི་རྟགས་ཀྱིས་གསར་དུ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཁང་པ་ཤེས་འདོད་ནས་དྲིས་པའི་ཚེ་བྱ་རོག་གནས་པ་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ན། ཁང་པ་ཤེས་ནས་དེར་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་འཛིན་གྱི་བྱ་རོག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའམ། གོས་དཀར་པོ་ཅན་དེ་ཁྲིད་ཤོག་ཟེར་ན་གོས་དེས་མཚོན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་འདོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི་ཕྱིས་སུ་གོས་དཀར་པོ་མ་བགོས་ན་ཁྲིད་བྱ་མིན་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། འདི་དང་མཉན་བྱ་འདྲ་བས་ན་མཉན་བྱ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དམ་བཅའ་བ་རྟགས་སུ་བཀོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་གཞི་སྒྲ་དང་ལྡོག་ཆོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མཉན་བྱ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ཡང་དམ་བཅའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་དོན་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གོ་བྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སོང་ནས། ༈ །ད་ནི་གཉིས་པ་གོ་བྱེད་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། །ཕྱོགས་ཆོས་དགུའི་དགོས་སྤྱི་རུ་བསྟན། །དབུས་མ་གསུམ་དགོས་བྱེ་བྲག་བཤད། །མ་དམིགས་ལོགས་སུ་མ་བསྟན་དོན། །དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་ཆོས་ལས་བརྩམ་དབྱེ་བའི་དོན། །ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །ཕྱོགས་ཆོས་དགུ་རུ་དབྱེ་དོན་ནོ། །དང་པོ། ཚད་
Chinese
既然（宗）是所立的支分，即一部分，那么将所立的一部分作为（因）可以，那上面说不应该指责别人过失，是吗？不是这样的。如果立“勤勇所发之声”时，勤勇是（宗法）有法声的一部分，但此（因）对声成立无常没有丝毫妨害。有法声和（因）勤勇并非没有成立异体，譬如，在很多团块靠近时，看不清楚，犹豫这是不是马，如果说：“这个有角的团块，因为是有角的，所以不是马。”那么，以有角来区分的团块作为有法，立有角为（因），也能成为正确的非马之证。第二，或者说，以“勤勇”来区分，从而表示和认识有法声，而“勤勇”本身并不安住于有法，而是相背的缘故。以“勤勇”成立声是无常的时候，“勤勇”并非成为所立的支分。因为对于它，不需要以“勤勇”之（因）重新成立。比如，想知道拉杰的房子而询问时，指着说：“这是乌鸦停留的地方。”知道房子后，就以去那里为目的，而不需要看乌鸦。或者说：“把穿白衣服的人带过来。”那么，白衣服所表示的人是想要的目标，之后如果不穿白衣服，也不会变成不带的人一样。第二，因为这和所听相同，所以像立所听为（因）来成立声是无常一样，也会变成立誓言为（因）吗？不是的，因为所依处声和反体各异，所以立差别所听为（因），也不合理成为誓言的一部分。以上是对于所知（宗）的相状的安立。现在是第二，对于能知（因）的
English
Since the (thesis) is a part of what is to be established, i.e., a part, is it permissible to posit a part of what is to be established as the (reason), and is it not appropriate to criticize others' faults above? It is not like that. If one posits "sound produced by effort," even though effort is a part of the (property-of-the-subject) subject sound, this (reason) does not hinder the establishment of impermanence for sound in the slightest. It is not that the subject sound and the (reason) effort are not established as different entities. For example, when many lumps are close together and not seen very clearly, one hesitates whether it is a horse or not. If one says, "This horned lump is not a horse because it is horned," then, taking the lump distinguished by horns as the subject, even if one posits horns as the (reason), it can still be a valid proof of non-horse. Second, or it is said that the subject sound is indicated and understood by being distinguished by "effort," and because "effort" itself does not abide in the subject, but is reversed. When establishing that sound is impermanent by "effort," "effort" does not become a part of what is to be established. Because for that, it is not necessary to newly establish it by the (reason) of "effort." For example, when one wants to know Lhas Byin's house and asks, one points and says, "This is where the crow is staying." After knowing the house, one takes going there as the purpose, and there is no need to look at the crow. Or if one says, "Bring the person with the white clothes," then the person indicated by the white clothes is the desired object, and later, if one does not wear white clothes, one will not become a person who is not brought. Second, because this is similar to what is heard, is it like establishing that sound is impermanent by positing what is heard as the (reason), and will it also become positing the vow as the (reason)? No, because the basis of distinction, sound, and the reverse property are different, so positing the distinction, what is heard, as the (reason) is not reasonable as a part of the vow. The above is the establishment of the aspects of the knowable (thesis). Now is the second, the classification of the knowable (reason): The common necessity of the nine (reasons of the property-of-the-subject) is explained. The specific necessity of the three middle ones is explained. The meaning of not explaining the unseen separately. First, the meaning of classifying starting from the (property-of-the-subject), avoiding the dispute about the (property-of-the-subject) itself, the meaning of classifying into nine (reasons of the property-of-the-subject). First, measure.
Tibetan
མ་མདོ་ལས། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གི་སྐབས་སུ། །ཕྱོགས་ཆོས་མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་མེད་དང་། །རྣམ་གཉིས་རེ་རེ་དག་ལ་ཡང་། །རྣམ་གསུམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་། །ཡོད་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། གཞལ་བྱ་བྱས་དང་མི་རྟག་དང་། །བྱས་དང་མཉན་བྱ་རྩོལ་ལས་བྱུང་། །མི་རྟག་རྩོལ་བྱུང་རེག་བྱ་མིན། །དེ་དགུ་རྟག་པ་ལ་སོགས་ལའོ། །དེ་ལ་རིགས་མཐུན་ལ་ཡོད་དང་། །རྣམ་ གཉིས་མེད་ལ་མེད་གང་ཡིན། །དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་བཟློག །འགལ་བ་གཞན་རྣམས་མ་ངེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་བཅད་དང་པོ་འདི་རྣམ་ཤེས་དང་ཐ་མ་རྒྱན་དུ་དྲངས་པ་ཡིན་པས་དེང་སང་མདོ་རྩ་བའི་འགྱུར་དང་ཅུང་མི་འདྲ་ཡང་འདི་ལྟར་བདེའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཆོས་དགུ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ལས་གཞན་མ་གསུངས་ལ། སྤྱིར་རྟགས་འདི་ལ་ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང་། ཡང་དག་ལའང་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པ་གསུམ་དང་། དེར་ཡང་ནང་གི་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཡོད་པ་དང་། ལྟར་སྣང་ལའང་མ་གྲུབ་འགལ་བ་མ་ངེས་པ་གསུམ་དང་། སོ་སོའི་ནང་གི་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་དག་གཉིས་དང་ལྟར་སྣང་བདུན་ཏེ་དགུ་པོ་འདི་ཁོ་ན་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དོན་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་ཚེགས་ཆུང་ངུས་བདེ་བར་བཟུང་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གྲུབ་བྱའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཆོས་དགུར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲུ་བཞི་པའི་རེ་ཁཱ་ལ་ཐུར་མ་གཉིས་གཉིས་བསྣོལ་བའི་རེའུ་མིག་དགུ་ལ་སྟེང་མ་གསུམ་ལ་རིམ་བཞིན། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད། བར་མ་གསུམ་ལ་རིམ་པ་བཞིན། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། དུང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད། འོག་མ་གསུམ་ལ་རིམ་བཞིན། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། དུང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ ཕྱིར། ཞེས་དང་། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། རེག་བྱ་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཀོད་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་གཉིས་དང་། འགལ་བ་གཉིས་དང་། མ་ངེས་པ་ལྔར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་དགུའི་འཁོར་ལོ་ལས། སྟེང་འོག་གཉིས་ལ་ཡང་དག་གོ།
Chinese
在《母经》中，关于为他者利益的后比量，有同品有无和，两种各自，以及三种异品，有无两种情况。如是说。所量为所作和无常，所作和所闻为功用生，无常功用生非所触，这九种是对常等而言的。其中，同类有和，两种无中哪种无，那就是从那个理由中返回。其他相违都是不定。如是说。这第一颂是从《集量论》和最后的庄严中引用的，所以现在和经根本的翻译稍有不同，但这样是好的。这样仅仅显示了九种左右的方面法，没有说其他的。一般来说，这个因有正确的和相似的两种，正确的也有果、自性、不可得三种，其中也有内部的多种差别，相似的也有未成、相违、不定三种，各自内部也有多种差别，既然如此，为什么只说了正确的两种和相似的七种，这九种呢？因为正确和相似的理由的详细区分的意义广大，为了以小的努力就能轻易掌握和理解，是为了成就，所以以九种方面法来简要概括地宣说。也就是在四方形的线条上，用两条两条交叉的九宫格中，上面的三个依次写上：声音是法，是常，因为是所量。以及声音是法，是无常，因为是所作。以及声音是法，是功用所生，因为是无常。中间的三个依次写上：声音是法，是常，因为是所作。以及声音是法，是常，因为是所闻。以及海螺的声音是法，是常，因为是功用所生。下面的三个依次写上：声音是法，不是功用所生，因为是无常。以及海螺的声音是法，是无常，因为是功用所生。以及声音是法，是常，因为不是所触。这样写出来。这样写出来之后，就变成了两种正确，两种相违，五种不定。在九种方面法的轮转中，上下两种是正确的。
English
In the Matrika Sutra, regarding inference for the benefit of others, there are the presence or absence of similar instances and, for each of the two types, and also for the three dissimilar instances, there are two types of presence or absence. Thus it is said. The object to be measured is what is made and impermanent, what is made and what is heard is produced by effort, impermanent, produced by effort, not tangible, these nine are in relation to permanence and so on. Among these, what is present in the similar class and which is absent among the two absences, that is the reverse of that reason. The other contradictions are uncertain. Thus it is said. This first verse is quoted from the Pramāṇasamuccaya and the final ornament, so although it is slightly different from the translation of the root sutra nowadays, this is good. Thus, only about nine aspects of the dharma are shown, and nothing else is said. In general, this sign has two types, valid and apparent, and the valid also has three types: effect, nature, and non-apprehension, and there are also many internal distinctions within them, and the apparent also has three types: unestablished, contradictory, and uncertain, and there are many internal distinctions within each, so why are only these nine, two valid and seven apparent, spoken of? Because the meaning of the detailed distinction between valid and apparent reasons is vast, in order to easily grasp and understand with little effort, it is for accomplishment, so it is said that it is summarized by distinguishing into nine aspects of the dharma. That is, on a square line, in a nine-cell table with two intersecting lines, the top three are written in order: sound is a property, it is permanent, because it is measurable. And sound is a property, it is impermanent, because it is made. And sound is a property, it is produced by effort, because it is impermanent. The middle three are written in order: sound is a property, it is permanent, because it is made. And sound is a property, it is permanent, because it is audible. And the sound of a conch shell is a property, it is permanent, because it is produced by effort. The bottom three are written in order: sound is a property, it is not produced by effort, because it is impermanent. And the sound of a conch shell is a property, it is impermanent, because it is produced by effort. And sound is a property, it is permanent, because it is not tangible. Write it out like this. After writing it out like this, it becomes two valid, two contradictory, and five uncertain. In the cycle of the nine aspects of the dharma, the top and bottom two are valid.