Tibetan
བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ཚིག་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོད་པ་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ་ཡིས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚད་མར་ནི་ཁས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོད་བྱེད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ལུང་དེ་རྒོལ་བས་མི་འདོད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ཡིན་ནམ་ཅི། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་ གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་རང་གི་ཚིག་འགལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རང་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་འགལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ་དད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་ཚད་མར་བྱས་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན་བསྟན་བཅོས་འདི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས་ན་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་དག་ལ་བསྟན་བཅོས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོར་ནའང་ཉེས་པ་མེད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར་དག་ལ་བསྟན་བཅོས་ནི་མི་འདོད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ་ཉིད་མི་འཇུག་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་
Chinese
那么，陈述的方式是怎样的呢？即使将自己的言辞置于与信仰不同的位置，虽然不依赖于圣教，但仅仅凭借自己的言辞也能阻碍誓言的陈述，这是为了让人明白。因为阻碍所要证明的事物无法如实成立的障碍，与承诺的自语或圣教所造成的障碍相同，所以无论是将它们归为一体还是分开，都没有矛盾。第二，如果辩论者已经承诺将论典作为衡量一切事物的标准，那么是否认为该论典会损害一切与之相违的事物呢？如果辩论者不认可该圣教，那么它是否会对所要证明的事物造成损害呢？如果会，那么佛陀的圣教也会损害胜论派主张的声音是常的观点。如果不会，那么即使承诺了也不会造成损害，因此，对于理性可以决断的领域，无论是否承诺，圣教都不会作为损害者而存在。如果因为先前承诺过，所以与论典相违，那么辩论者自己的言辞相违就会造成损害，是这样吗？如果是这样，那么如前所述，自语与论典相违并没有不同的效力，只会成为辩论者言辞的障碍，而不能造成损害，就像之前所说的那样。如果认为因为圣教是量，所以能够造成损害，那么在没有成立为量的理由的情况下，仅仅因为个人的意愿而将其视为量，并说它是量，如果这样就能成为量，那么这部论典就会成为完全圆满的量，那真是太奇妙了，这是嘲笑。如果不依赖于事物本身的真实与虚假，仅仅因为被认为是量就成为量，那么自己的言辞也会成为量，因此，没有一件所要证明的事物不能成立。第三，总结要点。区分并阐述圣教的必要与不必要。这是对作为论证的圣教的考察。第一，对于可以通过现量和比量推理的领域，即使不将论典作为论证而舍弃，也没有过失。对于极其隐蔽的事物，如果不接受论典，那么就无法对该领域进行辨析，因为不存在其他的衡量方法。第二，关于不能作为论证的圣教和可以作为论证的圣教的区别。
English
How is the statement made? Even if one's own words are placed in a position different from faith, although not relying on scripture, it is to understand that one's own words alone can hinder the statement of vows. Because the obstacle that prevents the thing to be proven from being established as it is, is the same as the obstacle caused by the promised self-word or scripture, so whether they are combined into one or separated, there is no contradiction. Second, if the debater has already promised to take the treatise as the standard for measuring all things, then does he think that the treatise will harm all things that contradict it? If the debater does not accept that scripture, then does it harm the thing to be proven? If so, then the Buddha's scripture will also harm the Vaibhashika's view that sound is permanent. If not, then even if promised, it will not cause harm, therefore, for the field that can be decided by reason, whether promised or not, scripture will not exist as a harmer. If it is because of the previous promise that it contradicts the treatise, then the debater's own words contradicting will cause harm, is that so? If so, then as mentioned above, there is no different effect between self-word and treatise contradicting, it will only become an obstacle to the debater's words, and cannot cause harm, just as mentioned before. If it is thought that because scripture is valid cognition, it can cause harm, then without a reason for establishing it as valid cognition, merely because of personal desire to regard it as valid cognition, and saying that it is valid cognition, if it can become valid cognition in this way, then this treatise will become a completely perfect valid cognition, that is too wonderful, this is ridicule. If it does not depend on the truth or falsity of the thing itself, but merely because it is considered valid cognition, it becomes valid cognition, then one's own words will also become valid cognition, therefore, there is not a single thing to be proven that cannot be established. Third, summarizing the main points. Distinguishing and explaining the necessity and unnecessity of scripture. This is an examination of scripture as proof. First, for the field that can be inferred by perception and inference, even if the treatise is not taken as proof and abandoned, there is no fault. For extremely obscure things, if scripture is not accepted, then it is impossible to analyze that field, because there is no other method of measurement. Second, regarding the difference between scripture that cannot be used as proof and scripture that can be used as proof.
Tibetan
པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི་ལ་ བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག་པ་ཕལ་ཆེར་ནི་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆགས་སྡང་སོགས་ཆོས་མིན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་མིན་དེ་དག་པར་འགྱུར་བ་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རིགས་པས་གྲུབ་པ་དང་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་རང་ཚིག་གིས་གནོད་པ་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་གང་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། ། གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས
Chinese
释论。 第一，对于显示极隐蔽之事的教证， 辨别其是否欺骗，大多是观察教证本身的语句前后是否真实存在矛盾，如果教证所显示的内容不确定，那就是表达矛盾，例如：声明在吠陀中贪嗔等非正法不善的根本，又声明用水洗涤就能清净这些非正法，这就像是用水洗涤与非正法之因的三毒并不矛盾，那它如何能净化众生内心的罪恶呢？因此，希望通过洗涤获得正法的教证，对于极隐蔽之事，不迷惑是无法成立的。 戒律、禅定、智慧能逐渐损害从烦恼产生的恶行、其因完全缠绕以及其种子潜伏，因此，这些作为非正法的对治的教证是合乎道理的。 第二，以现量和比量衡量所见即能成立，未见即不能成立，对于极隐蔽的事物，从教证中如何显示，对此，按照次第，对于能以理智裁决的境，如是显示为理智所成立，以及阐述第三种可衡量的处所，对于没有自相矛盾的论著，经过三种观察是清净的，这应被视为衡量第三处所之义无误的论据，因此，依靠这样的教证，才能对极隐蔽的可衡量事物进行如此这般的辨析，而不仅仅是教证的名声。 第二，名言破除。 讲述名言破除的自性。 讲述其成立的例子和意图。 名言破除单独分开的意义。 第一，关于，破除者名言的自性， 以及它如何破除的方式。 第一，在经部的自释中说：因为任何不共有的缘故，随后的比量是不存在的，并且将与从声音产生的名言相违背的意义结合起来，就像说“有兔子的不是月亮，因为存在”一样。 这就是所说的，也就是“有兔子的不是月亮”这句话，在世间上因为普遍认为月亮而破除，并且在理门中说：人头骨是干净的，因为心。
English
Commentary. First, regarding the scriptural statements that reveal the extremely obscure, Whether they are deceptive or not, the examination mostly involves analyzing whether the words of the scriptural statement itself have prior and subsequent contradictions, whether they are explicit or implicit. If the scriptural statement does not definitively show the meaning, then it is expressing a contradiction. For example, it is asserted in the Vedas that attachment, hatred, etc., are the roots of non-Dharma and non-virtue, and then it is asserted that merely washing with water will purify these non-Dharmas. This is like washing with water not contradicting the three poisons, which are the cause of non-Dharma, so how can it purify the sins within sentient beings? Therefore, the scriptural statement that desires Dharma through washing cannot be established without being confused about the extremely obscure. Discipline, Samadhi, and wisdom gradually harm the evil conduct arising from afflictions, its cause being completely entangled, and its seeds being latent. Therefore, the scriptural statements that show these as antidotes to non-Dharma are reasonable. Second, what is seen by direct perception and inference, i.e., what can be established, and what is not seen, i.e., what cannot be established, regarding extremely obscure matters, how are they shown from the scriptural statements? In this regard, according to the order, for the object that can be judged by reason, it is shown as being established by reason, and in explaining the third place of measurement, for any treatise that is free from self-contradiction, which is pure by the three examinations, this should be regarded as the argument for measuring the meaning of the third place without error. Therefore, relying on such scriptural statements, one can engage in such and such analysis of the extremely obscure measurable objects, and not just the reputation of the scriptural statement. Second, refutation by fame. Explaining the nature of refutation by fame. Explaining its establishing example and intention. The meaning of separating refutation by fame. First, regarding, the nature of the fame that refutes, And how it refutes. First, in the auto-commentary of the Sutra, it says: Because of any uncommon reason, subsequent inference does not exist, and combining the meaning that contradicts the fame arising from sound, like saying "The one with a rabbit is not the moon, because it exists." This is what is said, that is, the statement "The one with a rabbit is not the moon," in the world, it is refuted because it is universally known as the moon, and in the Treatise on Logic, it says: The human skull is clean, because of mind.