Tibetan
་པའི་རྣམ་བཞག་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི་རྟགས་དེས་མ་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་གྲུབ་པར་ནི་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་རྟགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ལྡན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི་མ་ལུས་པ་དཔེར་བླངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ནི། སྐྱེ་བོས་གཞན་དག་གི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་དུད་པ་སོགས་ལས་ཕ་རོལ་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་མེ་སོགས་རྟགས་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་འཁྲུལ་བས་ན་རང་ བཞིན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྒྱུ་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འགའ་ཡི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་གནོད་པས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ནམ་ཡང་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ་ནི་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡི་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བར་རྟོགས་པ་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ལའང་གཏན་ཚིགས་དེས་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ།
Chinese
是这样的一个体系。正如依靠理据来理解事物，仅需考察理据与法之间的关联是否成立，在论证过程中，与此无关的其他法，如虚空的性质等，如果不能通过该理据成立，或者因为相悖而不能成立所要论证的事物，那又会怎样呢？如果没有弓，射箭就会失败，因为没有射程，能说它失败吗？像“所作是无常”那样，如果是从事物本身的性质成立的，那么该理据能够成立所要论证的事物本身，如果说它是正确的论证，却因为与不相关的事物相悖，那这个论证又怎么会有过失呢？谁又能说水与火相悖，因此不能解除人的口渴呢？说这种话简直是胡说八道。像这样，如果能毫无遗漏地选取和展示属于所立宗的法的所有差别，那么，如果人们能从其他人说话的声音和烟雾等现象中，通过理据（如对方有心识、有火等）无误地推断出其他事物，谁又能对此进行否认呢？因为依靠事物本身的性质成立的事物，不需要依赖其他。第二，如果通过理证成立，即使与经文相悖也没有过失。即使与经文相悖，也不会改变推论。因此，说它相悖也没有过失。第一，因为对于自己所要论证的事物不会产生错乱，所以像自性无常等，以及像因是火等，在通过“所作”和“有烟”等理据进行论证时，如果有人说这与事物的实际情况相悖，比如认为声音是虚空的性质，或者认为烟也能从蚁穴中产生等，这些说法是有害的，因为该理据永远不会改变其能够成立自身关联对象的能力。就像即使说火是冷的，热性也不会改变一样。如果认识到该理据与所要论证的事物之间存在着“无则不生”的关系，那么对于那些因为其他原因而进行反驳的人来说，该论证又怎么能让他们理解所要论证的事物呢？因为它是符合事物本身性质的道理，就像手持油灯能够照亮黑暗房间里的事物一样。
English
This is such a system. Just as when understanding things based on reasons, it is only necessary to examine whether the connection between the reason and the dharma is established or not. During the process of argumentation, if other dharmas that are unrelated to this, such as the qualities of space, etc., cannot be established through this reason, or if the thing to be argued cannot be established because of contradiction, then what will happen? If there is no bow, shooting an arrow will fail because there is no range. Can one say that it fails? Like "what is made is impermanent," if it is established from the nature of things themselves, then the reason can establish the thing to be argued itself. If it is said to be a correct argument, but it is flawed because it contradicts unrelated things, then how can this argument have faults? Who can say that water is contrary to fire, therefore it cannot quench a person's thirst? Saying such a thing is simply nonsense. Like this, if all the differences belonging to the dharma of the subject can be selected and shown without omission, then, if people can infer other things without error from the sounds of other people's speech and phenomena such as smoke, through reasons (such as the other person has consciousness, there is fire, etc.), who can deny this? Because what is established by the nature of things themselves does not need to depend on others. Second, if it is established through reasoning, even if it contradicts the scriptures, there is no fault. Even if it contradicts the scriptures, it will not change the inference. Therefore, saying that it contradicts is not a fault. First, because there will be no confusion about what one wants to argue, so like self-nature impermanence, etc., and like the cause is fire, etc., when arguing through reasons such as "what is made" and "there is smoke," if someone says that this contradicts the actual situation of things, such as thinking that sound is the nature of space, or thinking that smoke can also be produced from anthills, etc., these statements are harmful, because the reason will never change its ability to establish its own related object. Just as even if one says that fire is cold, the heat will not change. If it is recognized that there is a "no birth without it" relationship between the reason and the thing to be argued, then for those who refute for other reasons, how can this argument make them understand the thing to be argued? Because it is a reason that conforms to the nature of things themselves, just as holding an oil lamp can illuminate things in a dark room.
Tibetan
།གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་བརྗོད་དམ་མ་བརྗོད་ཀྱང་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འགལ་བ་ཡིན་ན་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདིར་ཉེས་པ་ཅི་བྱས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས་བརྗོད་པའི་ཉེས་པས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་ནི་གཏན་ཚིགས་དེ་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་མིན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོད་བྱེད་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་དེ་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ་བརྗོད་ན་གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་ཅི་ བསྟན་བཅོས་ལ་གནོད་པ་མིན་ནམ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅིས་ན་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞན་ཕ་རོལ་པོ་དག་ལ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་བརྗོད་པས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་འདིར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས། དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་
Chinese
第二，论述理证及对此的辩驳，第一。如果说，先前已承诺以圣言量为准，之后又陈述与该圣言量相违背的理由，那么反驳者这样做是不合理的。即使不陈述对圣言量的大部分意义造成损害的理由，凭借事物本身的力量，如果该理由与论典的意义相违背，那么反驳者对这部论典做了什么过错呢？该理由并非因反驳者陈述的过错而对论典造成损害，而是本质上就存在损害。如果说，对于已承诺的论典，无论如何都不应陈述损害，而陈述与论典相违背的理由者，实际上是在陈述对论典的损害，因为知道存在损害，就不会对论典产生极大的欢喜，因此那些反驳者的过错就像儿子揭父亲的短一样。如果说，如果反驳者不陈述对圣言量意义造成损害的理由，那么该理由是什么
English
Secondly, discussing reasoning and refuting arguments against it, first. If it is said that the opponent is being unreasonable by first accepting scriptural authority as valid and then later stating a reason that contradicts that scriptural authority, then, whether or not the reason that harms the general meaning of the scripture is stated, by the power of the thing itself, if that reason contradicts the meaning of the treatise, then what fault has the opponent committed against this treatise? The reason is not newly created to harm the treatise by the fault of the opponent stating it, but because it inherently exists as harmful. If it is said that it is not reasonable to state anything that harms the accepted treatise in any way, but the one who states a reason that contradicts the treatise is actually stating harm to the treatise, and because knowing that there is harm, great joy in the treatise will not arise, therefore the fault of those opponents is like a son exposing his father's faults. If it is said that if the opponent does not state the reason that harms the meaning of the scripture, then what is that reason?