Tibetan
རང་ལུགས་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་བཤད། །གཞན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་དགག །དང་པོ་ལ། སྒྲུབ་འཇུག་སྔ་མ་བཞི་པོ་བཤད། །ཕྱི་མ་མ་བསལ་བ་ཉིད་བཤད། །དང་པོ་ལ། སྤྱི་རུ་བཞི་པོའི་བསྟན་བྱ་བཤད། །རྟོགས་པར་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །ཕྱོགས་མཚན་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་བསྟན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ཁྱེད་ཀྱིས་མི་འདོད་ན་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པས་ཅི་བྱ་ཟེར་ན། སྒྲུབ་བྱེད་དངོས་སུ་བརྗོད་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ལོགས་སུ་མ་བརྗོད་ན་ཡང་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཡང་སྐབས་འདིར་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ ཡང་མིན་པར་འདོད་པ་དང་མིན་ཡང་ཡིན་པར་འདོད་པའི་རྨོངས་པ་མཐོང་ནས་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན་བྱ་བ། །རང་ཉིད་འདོད་དང་མ་བསལ་བ། །ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་སྟེ་ངོ་བོ་ཞེས་པ་དང་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་དང་། བདག་ཉིད་ཅེས་པ་དང་། འདོད་ཅེས་པའི་ཚིག་བཞི་པོ་དག་གིས་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞི་རིམ་པ་ལྟར་བསྟན་ཏེ། སྔར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་བཅད་ནས་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པ་མིན་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་གྱི་དོན་ལས་སྐབས་སུ་གང་བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པ་དང་། རྒོལ་བས་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་གང་ཁས་བླངས་པ་རྣམས་ཚིག་དེ་དག་གིས་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་བཟུང་ངོ་། །དེ་ཡང་མ་བསལ་བ་ནི་སླད་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་ལ། འདིར་མཚན་གཞི་གང་ལ་མཚན་ཉིད་ཞུགས་ཚུལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་སྒྲུབ་འཇུག་བཞི་པོ་སྔོན་དུ་བཤད་ཅིང་། དེ་ལའང་ངོ་བོ་ལ་ལོག་རྟོག་ཉུང་ཞིང་། ཁོ་ན་སྨོས་པའི་དོན་ནི་རང་ཉིད་དང་འདོད་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དོན་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་རང་ཉིད་སྨོས་པའི་དོན་དམིགས་བསལ་ཏེ་འཆད་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། འདོད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཉིད་བཤད། །རང་ཉིད་སྨོས་པ་རྒྱས་པར་བཤད། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་དོགས་པ་སྤང་། །དང་པོ། སྔ་རྒོལ་གྱིས་ངག་ཏུ་དངོས་སུ་མ་བརྗོད་ན་ཡང་ཞེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱར་སོང་བ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་འདོད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་སོགས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་སྒྲུབ་ཀྱང་གཞན་ཞེས་པ་ནི་བདག་ལ་བསམ་ནས་བདག་གི་དོན་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་བཞིན་ཏེ། དེས་ན་ཞེ་འདོད་ཀྱི་དོན་གང་ལ
Chinese
解释自宗所立宗的体性，遮破他宗所立宗的体性。首先，解释前四种成立之理，解释未遮破的后一种。首先，总的说四者的所诠释，解释难以理解的差别，揭示支分、体性、分类、总摄的必要。首先，如果你们不认为所立是能立的支分，那么在安立能立的时候，说所立的体性有什么用呢？答：在真实宣说能立的时候，即使不另外宣说所立，也具有能理解的意义，但此处宣说所立的体性，是为了使人对所立的体性不愚昧。因为见到有人认为所立是而非是，非是而是的愚昧，为了遣除这些愚昧，经中说：“本体唯是所诠示，自性意乐及未遮。” 这样，所要诠释或所立的五种体性，即“本体”和“唯是”这两个词，以及“自性”和“意乐”这四个词，依次揭示了它的四种体性。以前以量成立的已经遮断，未成立的，虽然未成立，但像例子、能立未成立那样，不是能立的一部分，以及论典的意义中，暂时所要成立的，以及辩论者以心意所承认的，都以这些词语进行简别而把握。那个未遮破的将在后面阐述。此处在观察体性在何种基上成立的方式时，首先解释四种成立之理。其中，对于本体的错解较少，而说“唯是”的意义，可以通过详细解释自性和意乐的意义来了解，因此特别阐述意乐和自性所说的意义。第二，解释意乐的意义，详细解释自性所说。首先，真实和对此的疑惑消除。首先，前辩论者即使没有在语言上真实宣说，但心里普遍认为是要成立的，即已经成为所立的意义，因此说了“意乐”。例如，虽然成立眼睛等为利他，但“他”是指自己，就像想要成立为利益自己一样。因此，心意的意义是什么
English
Explaining the nature of one's own established proposition, refuting the nature of others' established proposition. First, explain the first four modes of proof, explain the unnegated last one. First, generally explain the meaning of the four, explain the difficult-to-understand distinctions, reveal the necessity of branches, nature, classification, and summary. First, if you do not consider the established as a part of the proof, then when establishing the proof, what is the use of stating the nature of the established? Answer: When actually stating the proof, even if the established is not stated separately, it has the meaning of being understood, but here stating the nature of the established is to prevent people from being ignorant of the nature of the established. Because it is seen that some people consider the established to be and not to be, not to be and to be ignorant, in order to eliminate these ignorances, the sutra says: "Essence is only what is to be shown, self-nature, intention, and unnegated." Thus, the five natures of what is to be shown or established, namely the words "essence" and "only is", and the four words "self-nature" and "intention", sequentially reveal its four natures. What has been previously established by valid cognition has been cut off, what has not been established, although not established, but like the example, the proof is not established, it is not a part of the proof, and in the meaning of the treatise, what is temporarily to be established, and what the debater acknowledges with intention, are all distinguished and grasped by these words. That unnegated will be explained later. Here, when observing how the nature is established on what basis, the four modes of proof are explained first. Among them, there are fewer misunderstandings about the essence, and the meaning of saying "only is" can be understood by explaining the meaning of self-nature and intention in detail, so the meaning of intention and self-nature is explained specifically. Second, explain the meaning of intention, explain in detail what is said about self-nature. First, the truth and the elimination of doubts about it. First, even if the former debater does not actually state it in language, but universally thinks in his heart that it is to be established, that is, it has become the meaning of the established, so he said "intention". For example, although it is established that eyes etc. are for the benefit of others, "other" refers to oneself, just like wanting to establish it as benefiting oneself. Therefore, what is the meaning of intention?
Tibetan
་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་ནས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཀྱི་ཚིག་གཡོ་ཐབས་སུ་བཀོད་པས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། ལུང་དང་འགལ་བར་དོགས་པ་སྤང་། །རིགས་པར་འགལ་བར་དོགས་པ་སྤང་། །དང་པོ་ལ། དེ་ལ་རང་སྒྲ་དོན་མེད་དང་། །འགལ་གཉིས་སྨོས་མི་འཐད་སྙམ་བསལ། །དང་པོ། རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པ་རྒོལ་བ་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལ་རྣམ་བཅད་ཐ་དད་མེད་དེ། འདོད་ཅེས་པས་རྒོལ་བ་རང་གིས་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདོད་ཅེས་པས་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ཡིན་པ་བཟློག་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེ༷ལ་པར་བདག་ཉིད་ཅེས་སྨོས་པའི་སྒྲ་ཡི་དོན་བཤད་པ་ན་རྒོལ་བས་སྐབས་དེར་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཀྱང་དེའི་ལུང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་པ་མཐའ་དག་རྒོལ་བ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རམ་སྙམ་པའི་དོགས་པའི་གནས་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། དེས་ན་རང་ཉིད་ཅེས་པའི་སྒྲ་འདི་ནི་རྣམ་བཅད་དེ་ཡི་དོན་དུ་བཀོད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བར། རང་དང་འདོད་འགྱུར་ཞེས་སྨོས་པ་འདིས་ནི་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལྟོས་ནས་ཁས་བླང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བས་ཞེ་འདོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཚོགས་དོན་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་མིག་སོགས་གཞན་དོན་བྱེད་པར་འདུས་བསགས་ཀྱི་རྟགས་ལས་བསྒྲུབས་པ་དེ་རེས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། རེས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། འགལ་བའི་རྟགས་སུ་བཤད་པ་འགལ་ལོ་ཟེར་ན་མི་འགལ་ཏེ། གྲངས་ཅན་པའི་ཟོལ་སྦྱོར་གྱི་རྟགས་དེ་ནི་སྒྲའི་སྦྱོར་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ནས་རེས་འགའ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་དང་། རེས་འགའ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་སྦྱོར་རུང་བས་ན་དེ་ལྟ་ན་ རྟགས་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། འགྲེལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་ཕལ་ཆེ་བར་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་ཉིད་དུའང་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། དོགས་པ་བསལ་དང་དེས་གཞན་ཁེགས། །དང་པོ་ལ། གྲངས་ཅན་ཞེ་འདོད་སྐབས་ཀྱིས་ཤེས། །འདོད་པ་དེ་ལ་མི་འཐད་ཡོད། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། རྒོལ་བས་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་མ་བླངས་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་རིག་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པར་དོན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན། བདག་
Chinese
通过建立论证来论证，想要论证的那个意义，把想要论证的作为论题的词语巧妙地安排，并不会变成其他的，因为那是为了成就想要论证的论题而安排的语言的缘故。第二，排除与圣教相违的怀疑，排除与理相违的怀疑。第一，其中，消除认为“自”语无意义和相违二者不应说。第一，所谓“自己想”，仅仅是辩论者自己想要论证的，因此那二者没有决断差别，因为“想”字已经断除了辩论者自己不想要的一切。如果说“想”字已经遮止了其他人的所有想法是宗，那么在《集论》的注释中，在解释提到“自性”一词的意义时，辩论者在当时虽然不是实际想要论证的，但是如同想要论证其圣教的一部分那样，难道论著作者的所有想法都会变成那个辩论者的论题吗？遮止了这样的疑惑之处。因此，这个“自己”的词语是被安排作为决断的意义的。在《集论》的注释中，提到“自与欲变”，这表明是相对于自己的论著而承诺的。这样说了。第二，如果辩论者想要论证的是论题，那么因为想要论证的集合只有一个意义，所以从眼等成办他利的积聚之相来论证，有时是法的差别，有时是有法（指事物）的差别，如果说是与相违之相违背，那么并不相违，因为数论派的虚假造作之相，是依赖于语言的组合方式，有时可以组合成法的差别，有时可以组合成有法的差别，因此如果那样，与那个相违之相违背也同样可以这样说，因为在注释的例证中，大多数都说是与法的差别相违背。第二，排除怀疑和由此遮止其他。第一，数论想要的是通过场合来了解，那个想要有不合理之处，如果不是那样，则太过分。第一，如果辩论者没有实际承诺作为论题，但是想要论证作为论题与理相违，那么并不相违，因为通过意义可以了知已经承诺了。如何了知呢？我（藏文：བདག，梵文天城体：आत्म，梵文罗马拟音：ātma，汉语字面意思：我）
English
By establishing the argument to argue, that meaning that one wants to argue, skillfully arranging the words that one wants to argue as the thesis, it will not become something else, because it is the language arranged for the sake of accomplishing the thesis that one wants to argue. Second, dispel the doubt of contradicting the scriptures, dispel the doubt of contradicting the reason. First, among them, eliminate the thought that the word "self" is meaningless and that it is inappropriate to mention the two contradictions. First, the so-called "wanting oneself" is merely what the debater himself wants to argue, so there is no distinction between the two, because the word "wanting" has cut off everything that the debater himself does not want. If it is said that the word "wanting" has already prevented all the ideas of others from being a thesis, then in the commentary of the Compendium, when explaining the meaning of the word "self-nature," although the debater is not actually wanting to argue at that time, is it like wanting to argue a part of his scriptures, will all the ideas of the author of the treatise become the debater's thesis? It dispels such doubts. Therefore, this word "self" is arranged as the meaning of the decision. In the commentary of the Compendium, it is mentioned that "self and desire change," which indicates that it is promised in relation to one's own treatise. So it is said. Second, if what the debater wants to argue is the thesis, then because the collection of what one wants to argue has only one meaning, it is argued from the aspect of the accumulation of eyes and other things that accomplish the benefit of others, sometimes it is the difference of the dharma, sometimes it is the difference of the subject (referring to things), if it is said to contradict the contradictory aspect, then it is not contradictory, because the false fabrication aspect of the Samkhya school depends on the way the language is combined, sometimes it can be combined into the difference of the dharma, sometimes it can be combined into the difference of the subject, so if it is like that, the contradiction that contradicts that is also the same way to say, because in the examples of the commentary, most of them are said to contradict the difference of the dharma. Second, dispel doubts and thereby prevent others. First, what the Samkhya wants is understood through the occasion, that wanting has unreasonable aspects, if it is not like that, then it is too much. First, if the debater does not actually promise as the thesis, but wanting to argue as the thesis contradicts the reason, then it does not contradict, because it can be known through the meaning that it has been promised. How to know? I (Tibetan: བདག，Sanskrit Devanagari: आत्म，Sanskrit Romanization: ātma，Chinese literal meaning: I)