Tibetan
་རང་མི་གསལ་བ་བུམ་པ་སོགས་དང་འདྲ་ན་དེ་ལ་གཞན་གསལ་བའི་ནུས་པ་གཏན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །མདོར་ན་འདིས་བློ་ངོར་བསྙོན་དུ་མེད་པར་མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཙམ་བློ་ཡི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མྱོང་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འདི་ལས་གཞན་དུ་གསལ་བྱེད་ཤེས་པ་ནི་ནང་ན་ཡོད་ཅིང་གསལ་བྱ་དོན་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྟགས་པ་ན་གཞན་དུ་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། གསལ་སྣང་འདིར་མ་འདུས་པའི་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་ གསལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དཀར་པོ་སོགས་མངོན་སུམ་གསལ་བའི་མྱོང་བ་དེ་སྤངས་ནས། ནང་ན་གནས་པའི་གསལ་བྱེད་དེ་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་གསལ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་གསལ་སྣང་མ་ལུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ལྟར་གསལ་པོར་སྣང་བ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་ནི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གང་ཡང་མིན་པར་གྱུར་ན་མངོན་སུམ་གསལ་པོར་སྣང་བ་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་ནས་གསལ་བར་སྣང་མི་སྲིད་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཞན་གྱིས་གཞན་མྱོང་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་སྒྲོན་མེ་ལག་ན་ཐོགས་བཞིན་མུན་པ་ལ་གསལ་བྱེད་དུ་རེ་བ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་དཀར་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་གསལ་སིང་ངེ་བ་འདི་ཤེས་པ་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དེ་གསལ་བ་མིན་པར་གྱུར་ན་མངོན་སུམ་གསལ་ཡང་མ་གསལ་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་མི་གསལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གསལ་བཞིན་དུ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཡུལ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནང་ན་གནས་པ་གཞན་གྱིས་དཀར་སོགས་གསལ་བ་དང་། ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གསལ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་གསལ་བ་གཞན་གྱིས་ད་རུང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གསལ་བར་བྱེད་དགོས་ནའང་དེ་འདྲའི་གསལ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲོན་མེ་ལག་ན་ཐོགས་བཞིན་སྒྲོན་མེ་དེའི་གསལ་བྱེད་གཞན་ཚོལ་བ་བཞིན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་གང་དང་ཅི་ཡིན་པ་གསལ་བར་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་འདི་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་རང་གསལ་བར་གྲུབ་ལ། དེ་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུར་སྣང་ན་ཡང་ཐ་དད་པའི་གསལ་བྱ་ གསལ་བྱེད་དང་། གཞན་མཐོང་བ་དང་རང་མ་མཐོང་བའི་ཆ་ཞེས་པ་ནི་འཁྲུལ་བས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། བློ་གསལ་པོར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང
Chinese
如果自身不清晰，就像瓶子等一样，那么它就永远不可能具有使其他事物清晰的能力。总之，对于心中无可否认地显现的白色等事物，这仅仅是成为心之清晰本质的体验吗？或者，如果认为除了这之外，能使事物清晰的知识存在于内部，而被照亮的事物存在于外部，那么，未包含在此清晰显现中的事物如何能清晰，从而变得不明显呢？舍弃了白色等清晰显现的体验后，存在于内部的能照亮者如何能照亮白色等事物呢？因为它没有照亮白色本身，所以主体和客体的所有清晰显现都将消失。如果这样清晰显现的体验不是主体也不是客体，那么就等于否定了清晰显现本身，认为不可能显现的事物和主体由其他事物体验，这就像手里拿着灯却希望黑暗能被照亮一样，是极其颠倒的。因此，像这样白色等事物的清晰显现就是知识的清晰本身，如果它不是清晰的，那么就等于承认了明明清晰却不清晰，因此一切众生都将变得完全不清晰。像这样明明清晰却仍然显现为清晰，除了这之外，如果存在于内部的其他能照亮事物的知识能照亮白色等事物，并且这个知识也需要被之后的其他知识照亮，像这样能照亮事物的其他事物需要一次又一次地照亮，那么就会导致照亮没有尽头，就像手里拿着灯却寻找其他能照亮灯的东西一样，会变得非常荒谬。因此，仅仅凭借对事物是什么、是什么样的清晰显现的直接体验，就能证明知识是自明的。即使它显现为主体和客体，所谓不同的被照亮者和照亮者，以及看到别人却看不到自己，也只是由错觉所附加的，没有任何意义。要知道，仅仅是心中产生的清晰显现，就存在于各自自己所能认识的范围内。第二，对于事物和
English
If one's own nature is unclear, like a vase or other object, then it will never have the ability to illuminate other things. In short, is this mere experience of white and other phenomena, which appear undeniably clear to the mind, the very essence of the mind's clarity? Or, if one thinks that the illuminator, knowledge, exists within, separate from this, and the object to be illuminated exists outside, then how can that object, not included in this clear appearance, be clear and not manifest? If one abandons the experience of clear manifestation of white and so on, how can the illuminator residing within illuminate white and so on? Since it does not illuminate the white itself, all clear appearances of subject and object will disappear. If this experience of clear appearance is neither subject nor object, then it is like denying the very clear appearance itself, and thinking that an impossible object and subject are experienced by something else, like holding a lamp in one's hand and hoping that darkness will be illuminated, which is utterly perverse. Therefore, this clear appearance of white and so on is the very clarity of knowledge. If it were not clear, it would be like admitting that something is clear yet not clear, and therefore all beings would become completely unclear. Since it is clear and yet appears as clear, if there were another knowledge residing within that illuminates objects, and that knowledge also needs to be illuminated by another subsequent knowledge, and so on, then there would be an infinite regress of illumination, like holding a lamp in one's hand and searching for another illuminator for the lamp, which is extremely absurd. Therefore, the self-luminosity of knowledge is established by this mere direct experience of the clear appearance of whatever and however an object is. Even if it appears as subject and object, the so-called different objects and illuminators, and seeing others but not oneself, are merely imputations of delusion and have no meaning whatsoever. Know that this mere clear appearance arising in the mind exists only within the scope of what each individual can know for themselves. Secondly, regarding things and
Tibetan
་ལན་གྱི་ཁྱད་པར་དགག །དང་པོ། རང་རིག་པ་མེད་ན་སྤྱིར་བློ་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་ལས་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་བློ་འདི་ཡུལ་འདིའི་མྱོང་བྱེད་དོ་ཞེས་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་མཐོང་བའི་དོན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཤེས་པ་མེད་པ་སྟེ་རིག་པར་མ་གྱུར་པས་ན་ཅི་ལྟར་ཡུལ་དེ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འདིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་པ་ཁོ་ནའོ། །འབྲེལ་བ་ཤེས་པ་མེད་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་རྟོགས་པའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་ཀྱི་གཉིས་པ་སྟེ་གཅིག་ཤོས་མཐོང་བའམ་རིག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་གི་ཁྱབ་པ་ཡང་གྲུབ་སྟེ། འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་གཉིས་པོ་དག་འབྲེལ་བར་མཐོང་བ་ན་འདིས་འདི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་དེ་མི་སྲིད་ལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུས་མཉམ་པ་དེ་དག་མེ་དུ་བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱིར་མཐོང་བ་མི་སྲིད་ཅིང་གཉིས་ཀ་མཉམ་དུ་མཐོང་བའང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་ངེས་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདི་རང་རིག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་དེ་མེད་ཅེས་འདོད་པས་ནི་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་འདིང་བར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ། རྣམ་ཤར་འདྲ་ན་རང་རིག་གྲུབ། །མ་ཤར་འདྲ་བ་ཡང་མི་གྲུབ། །དང་པོ། ཤེས་པ་འདི་ནི་དོན་འདིའི་ ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་ནུས་ཏེ། ཤེས་པ་སྔ་མ་གང་གིས་དོན་མཐོང་བ་དེ་དོན་དམ་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་རང་ལས་སེམས་གཞན་གྱིས་ནི་ཕྱིས་སུ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདིས་འདི་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཅེ་ན། སྔོ་འཛིན་དེ་དྲན་པའི་ཚེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མ་དྲན་ན་འདྲ་བར་མི་འགྲུབ་ལ། འདི་སྔོན་པོ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་ན་སྔར་གྱི་སྔོ་འཛིན་ནི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་རང་རིག་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྔར་གྱི་སྔོ་འཛིན་འགགས་པའི་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པ་འདི་སྔ་མ་དེ་དང་འདྲ་བས་དེའི་གསལ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ན་བློ་དེ་རང་ཉིད་གསལ་བའམ་རང་རིག་པར་གྲུབ་སྟེ་གསལ་བྱ་གཞན་མེད་ཀྱང་གསལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ཡང་རང་གི་དངོས་པོ་མི་རིག་གོ་ཞེ་ན། དེས་ཅི་ལྟར་སྔོ་སོགས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་རིག་སྟེ་སྔོ་སོགས་མྱོང་བ་མེད་པར་སྔོན་པོ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཡིན་ན་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་ནི་ཡུལ་མྱོང་ངོ་ཞེས་པའང་སྔར་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉི
Chinese
破斥回答的差别。第一，如果没有自证，一般仅仅是有心识，就不能把这个作为行者的心识，与那个作为境的心识，互相区分而执持。为什么呢？因为对于所见之义蓝色等，如果作为有境的心识没有与之关联的了知，也就是没有成为觉知，那么怎么能由那个境来区分，而成为这个的境之有境识呢？绝对不能。为什么说没有了知的关联呢？因为按照你的观点，在境和有境二者中，任何一个被认识的时候，就仅仅是了知那一个，而第二个，也就是另一个的见或者觉知是不存在的。上面的周遍也成立，因为具有关联的两个法，在被视为关联的时候，才能确定地说这是见这个，否则是不可能的。境和有境同时存在，如同烟和火一样，不可能有先后之见，而且二者同时见也是不可能的。因此，对于境和有境的确定，这种自力引发的不可否认的事实，虽然是由自证的力量产生的，但是由于认为没有自证，所以这完全是在否定现量。第二，如果显现相同，则成立自证。如果显现不相同，也不成立。第一，能够确定这个心识是这个境的有境，如果先前的心识见到了境，那么后来由其他心识所见到的，就依赖于与那个境的真实相同，才能说这是见这个。如果在忆念蓝色的时候，没有忆念起蓝色的形相，那么就不能成立相同。因为见到这个与蓝色相同，所以先前的蓝色之执就是具有第二种方式的自证之体性而成立的。或者，先前的蓝色之执灭尽之后，这个心识与先前的相同，如果成为它的显现者，那么这个心识就成立为自己显现或者自证，因为即使没有其他的显现对象，也有显现。如果即使相同，也不了知自己的事物呢？那么它怎么能了知蓝色等其他的体性呢？如果没有对蓝色等的体验，仅仅是生起与蓝色相似，那么仅仅是相似，而体验境，这在之前就已经完全破除了。二
English
Refuting the distinctions of answers. First, without self-awareness, there would only be a general mind, and it would not be possible to distinguish and grasp this mind as the experiencer and that as the experienced object. Why? Because if the mind, which is the subject of experience, does not have a knowing connection with the seen object, such as blue, then how can that object distinguish it and make it the subject of experience? It is absolutely impossible. Why is there no knowing connection? Because according to your view, when either the object or the subject is cognized, only that one is known, and the second, the seeing or knowing of the other, does not exist. The above pervasion is also established, because when two dharmas with a connection are seen as connected, it is certain that this sees this, otherwise it is impossible. The object and the subject exist simultaneously, like fire and smoke, and it is impossible to see them sequentially, and it is also impossible to see both simultaneously. Therefore, the certainty of the object and the subject, this undeniable fact that arises from its own power, although it arises from the power of self-awareness, denying it is simply denying direct perception. Second, if the appearance is the same, then self-awareness is established. If the appearance is not the same, it is not established either. First, it is possible to determine that this consciousness is the subject of this object. If the previous consciousness saw the object, then the subsequent consciousness seen by another mind relies on being truly the same as that object to say that this sees this. If the appearance of blue is not remembered when remembering blue, then sameness cannot be established. Because seeing this as the same as blue, the previous apprehension of blue is established as the nature of self-awareness with a second mode. Or, after the previous apprehension of blue has ceased, if this consciousness is the same as the previous one and becomes its illuminator, then that mind is established as self-illuminating or self-aware, because even without another object of illumination, there is illumination. If even if it is the same, it does not know its own object, then how can it know the nature of other things such as blue? If there is no experience of blue etc., and it is merely born similar to blue, then it is merely similar, and the experience of the object has already been completely refuted before. Two