Tibetan
སོ། །གཉིས་པ་བློ་འདྲ་བས་མྱོང་བ་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། མྱོང་ལ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མི་དགོས། །གལ་ཏེ་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། འདྲ་བ་ལས་དོན་མྱོང་ཞེས་པ་འདི་ཕྱི་དོན་ལ་ཞེན་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གང་ཚེ་བློ་རང་ཉིད་ཡུལ་གང་གི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཙམ་གྱིས་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་ནི་འདྲ་བས་མྱོང་བར་བྱས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ན་ཤེས་པ་འདི་ཡི་མྱོང་བ་དེ་ནི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་རང་ཉིད་གསལ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པས་ན་མ་མྱོང་བ་དོན་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ཅི་ཞིག་ཉེ་བར་སྒྲུབ་སྟེ་ཅི་ཡང་སྒྲུབ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དོན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན་ཡང་། ཟླ་གཉིས་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཕྱི་དོན་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་མིན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཙམ་ལས་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་ལ། རྒྱུ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་ནི་ཡུལ་གཞན་མྱོང་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་དབང་པོ་མ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། བློ་དང་དོན་འདྲ་བ་ཞེས་པ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ནི་ནང་གི་ཤེས་པ་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་དོན་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་མྱོང་ན་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱད་མེད་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཆེས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་གཅིག་མྱོང་བས་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བུམ་པ་ཀུན་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེར་མ་ཟད་བུམ་པ་མྱོང་བས་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཀུན་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་མི་འདྲ་བ་གང་ནའང་མེད་དེ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཙམ་དུ་འདྲ་བས་སོ། །གཉིས་པ། འདྲ་བ་ཙམ་ཁོ་ནས་མྱོང་བ་མིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཕྱི་དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་བློ་ལ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་མྱོང་བ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྔོ་སོགས་ ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དེ་ཡི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་དེ་མ་ཐག་པ་དེ་ཡིས་སྔ་མ་དེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་དགོས་ན་རང་དུས་ན་མེད་པ་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མྱོང་བར་མི་འདོད་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ། དམིགས་རྐྱེན་དེ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དེའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་འདྲའང་སྔོ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་ནི་བློ་ཕྱི་མ་འདིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཕྱི་དོན་སྔོ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་ནི་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་མིན་པ་དེ་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྔ་མ་མྱོང་པར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཅེ་ན། ངེས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་མྱོང་བ་མིན་ན་ཕྱི་དོན་ལའང་ངེས་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་གང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ངེས་པའི་ཁྱབ་པ་མེད་ལ། ཡིད་གཡེང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཡི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་མེད་པའང་ཅིའི་ཕྱིར་ཏེ་ཤེས་པ་རང་ལ་རྣམ་པ་མི་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གང་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་སྟེ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་མྱོང་བྱེད་བློ་ལ་བརྟག་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་དཀར་སོགས་གསལ་བས་འགྲུབ། །ནང་གི་བདེ་སོགས་མྱོང་བས་འགྲུབ། །དང་པོ་ལ། གསལ་བ་ལས་བརྩམས་དྲི་བ་འགོད། །དེ་ལ་རིགས་པའི་ལན་གྱིས་གདབ། །ཚུལ་དེས་ལོག་རྟོག་གཞན་ཡང་ཁེགས། །དང་པོ། གཞན་ཡང་དཀར་པོ་སོགས་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ན་སྐྱེས་བུའི་ནང་གི་མྱོང་བ་ལ་དཀར་པོ་སོགས་སུ་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རིག་པ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ནི་སྐྱེས་པའི་སྣང་བ་འདི་གང་ཡིན་ཏེ། དཀར་པོ་ཉིད་དུ་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེས་པ་མིན་ན་བློ་ཡིས་དཀར་པོ་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་ ཡང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་འདྲའི་ཤེས་ཉིད་གསལ་པོར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཅི་སྟེ་དཀར་སོགས་མངོན་པར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་འདི་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དཀར་སོགས་གསལ་བ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཐ་དད་མེད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བར་མཛད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། གསལ་ལས་གཞན་ན་དེ་མི་འཐད། །གསལ་ན་དེ་ཡིས་རང་རིག་གྲུབ། །དང་པོ་ལ། ཐམས་ཅད་མི་གསལ་ཐལ་བ་དང་། །ཡུལ་གྱི་ཁྱད་བྱས་མི་འཛིན་ཐལ། །དང་པོ། བློ་ཡི་གསལ་བ་དེ་ནི་དཀར་སོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་དཀར་སོགས་ཉིད་དུ་གསལ་བ་དེ་ནི་གསལ་བ་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་ཡི་མྱོང་བ་གསལ་བ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཅི་ལྟར་བློ་ལ་དཀར་པོའི་སྣང་བ་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མ་གསལ་བ་ནི་མུན་ནང་གི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཤེས་པའམ་བློས་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་གསལ་བ་མིན་ན་ནི་ཡུལ་དེ་ཉིད་མ་ཤེས་པའམ་མ་གསལ་བར་གྱུར་པས་ན་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་ཅི་ཡང་གསལ་བ་མ་ཡིན་པས་མུན་པར་གནས་པ་ལྟར་ལོང་བ་དང་ལྐུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སྒྲོན་མེ
Chinese
索。第二，以心识相似为理由说明并非体验的原因： 体验并不需要相似的理由。如果需要，则太过分了。第一，说从相似中体验事物，这只不过是执着于外境的臆想之词而已，因为当心识自身显现为任何对境的形象时，就已经成立为体验的自性，对于此，相似并没有起到任何体验的作用，因此不是以相似为理由，所以这个心识的体验，是不依赖于相似，仅仅通过自身显现而成立的，那么未体验的事物又如何能被其他事物所体验呢？什么也无法成立。如果认为事物是理由，那么，就像二月同现一样，外境本身是否是理由，也只能通过推测来判断，无法通过现量成立。即使承认是理由，在体验的当下，也根本没有体验其他对境，就像根识不体验根一样。第二，所谓心识与事物相似，如果从本体上完全相似，那么内在的心识就不再是心识本身了，因为与外境在所有方面都没有不相似的差别。如果仅仅是部分相似而体验，那么所有对境都将被所有心识无差别地体验，因为形象非常相似，体验一个瓶子，就会体验所有时空的瓶子。不仅如此，体验瓶子也会体验布匹等其他事物，因为在某些方面没有不相似之处，所有所知的事物都仅仅在所知这一点上是相似的。第二，即使不仅仅是相似而体验，但如果由于外境的力量，心识中产生了蓝色等事物的本质体验，因此认为体验了蓝色等事物，那么，同样，由于体验事物的先前心识的本质自性被执持而产生，因此后来的心识应该立即体验先前的心识，但你并不认为体验了自身不存在的时期，因此这是个过失。第三，从所缘缘中产生，并且在本质形象上相似，但体验蓝色等事物的心识，是如何被后来的心识体验的呢？就像体验外境蓝色等事物一样，并不能确定产生
English
So. Second, the reason why experience is not based on the similarity of mind: Experience does not need a reason of similarity. If it is needed, then it is too much. First, saying that experiencing things from similarity is just a term of clinging to external objects, because when the mind itself appears in the form of any object, it is already established as the nature of experience, and similarity does not play any role in this. Therefore, it is not based on similarity, so the experience of this mind is established by its own manifestation without relying on similarity. Then, how can the unexperienced thing be experienced by other things? Nothing can be established. If you think that things are the reason, then, like the appearance of two moons, whether the external object itself is the reason can only be judged by speculation, and cannot be established by direct perception. Even if it is admitted as a reason, at the moment of experience, there is no experience of other objects at all, just like the root consciousness does not experience the root. Second, the so-called similarity between mind and things, if they are completely similar in essence, then the inner mind is no longer the mind itself, because there is no difference from the external object in all aspects. If it is only partially similar and experienced, then all objects will be experienced by all minds without difference, because the images are very similar. Experiencing one vase will experience all vases in all times and spaces. Moreover, experiencing a vase will also experience other things such as cloth, because there is no dissimilarity in some aspects, and all knowable things are similar only in the point of being knowable. Second, even if it is not only similarity that experiences, but if the experience of the essence of blue and other things arises in the mind due to the power of the external object, and therefore it is thought that blue and other things are experienced, then, similarly, because the essence of the previous mind that experienced things is held and arises, the subsequent mind should immediately experience the previous mind, but you do not think that the time when it does not exist is experienced, so this is a fault. Third, it arises from the objective condition and is similar in essential image, but how is the mind that experiences blue and other things experienced by the subsequent mind? Just like experiencing external objects such as blue, it is not certain to arise.
Chinese
如果這樣，就沒有先前認識的知識沒有被體驗的過失了。如果不是所有不確定的事物都被體驗，那麼外境的事物也沒有總是存在的確定性。因為沒有體驗到的所有剎那事物都同樣確定的遍及性。由於心散亂的力量，即使看到了對象，也有顯現但不確定的情況。如果事物因為存在於那個知識的對象中而有引導確定的原因，為什麼在體驗中也沒有呢？在不接受知識本身有形象的觀點中，沒有對象的知識以什麼為目標而產生呢？因此不應該產生。第二，考察體驗者心識，外在的白色等通過清晰而成立，內在的快樂等通過體驗而成立。第一部分，從清晰開始提出問題，對此用理性的回答來駁斥，用這種方式也能夠排除其他的錯誤觀念。第一，此外，當現量見到白色等時，在人的內在體驗中，顯現為白色等明顯清晰的自性之明覺，這個明覺本身所產生的顯現是什麼呢？如果不是以白色本身清晰的特點而產生，心識又如何知道白色是清晰的呢？如果這樣，像這樣顯現清晰的知識，是不同於以白色等明顯清晰為目標的事物呢？還是與白色等清晰的本性相同，沒有差別呢？這樣提問。第二部分，如果不同於清晰，那就不合理。如果就是清晰，那就能成立自證。第一部分，會導致一切都不清晰，以及不能把握對象的特點。第一，如果心識的清晰是不同於顯現為白色等的事物，那麼顯現為白色等本身的清晰就會變得不清晰，因為它與心識的體驗清晰是分離的。如果這樣，心識怎麼會清晰地顯現白色的形象呢？不清晰就像黑暗中的瓶子一樣。任何事物被知識或心識所理解，就被稱為那個知識是清晰的，如果知識不清晰，那麼那個對象本身就變得不被知或不清晰，因此對於所有眾生來說，沒有什麼是清晰的，就像處於黑暗中一樣，會變得像瞎子和啞巴一樣。那麼，燈
English
If so, there is no fault of not experiencing the previous knowledge. If not all uncertain things are experienced, then external things also do not have the certainty that is always present. Because there is no pervasiveness that all momentary things experienced are equally certain. Due to the power of mental distraction, even if the object is seen, there are appearances that are not certain. If the thing has a reason to lead to certainty because it exists in the object of that knowledge, why is it also not present in experience? In the view that does not accept that knowledge itself has an image, what does the knowledge without an object aim at to arise? Therefore, it should not arise. Second, examining the experiencer's mind, external white etc. are established through clarity, and internal happiness etc. are established through experience. In the first part, questions are raised starting from clarity, and to this, refutations are made with rational answers, and in this way, other wrong ideas can also be eliminated. First, in addition, when white etc. are directly seen, in the inner experience of a person, the nature of awareness that appears clearly as white etc., what is the appearance that arises from this awareness itself? If it does not arise with the characteristic of white itself being clear, how does the mind know that white is clear? If so, is the knowledge that appears clearly like this a different thing from aiming at white etc. being clearly manifest? Or is it the same as the nature of white etc. being clear, without any difference? This is the question being asked. In the second part, if it is different from clarity, then it is not reasonable. If it is clarity, then self-awareness can be established. In the first part, it will lead to everything being unclear, and the characteristics of the object cannot be grasped. First, if the clarity of the mind is a different thing from the things that appear as white etc., then the clarity of white etc. itself will become unclear, because it is separate from the experiential clarity of the mind. If so, how can the image of white appear clearly in the mind? Unclear is like a vase in the dark. Anything that is known or understood by knowledge or mind is called that knowledge is clear, and if the knowledge is not clear, then that object itself becomes unknown or unclear, so for all beings, nothing is clear, and like being in the dark, they will become like the blind and the dumb. Then, the lamp